ضابطیان:«رادیو هفت» حاصل یک کار گروهی موفق است / صوفی: به مجری ها گفتیم لطفا نصیحت نکنید

به گزارش خبرنگار رادیو و تلوزیون خبرگزاری برنا، عوامل برنامه تلوزیونی «رادیو 7» با حضور در برنا از تجربه اجرای برنامه ای گفتند که این روزها دیگر جایش را دل مخاطبانش باز کرده است.

حاصل گفتگو با منصور ضابطیان و محمد صوفی کارگردانان، شرمین نادری نویسنده ، امیرعلی نبویان مجری و مرضیه ولی پور طراح صحنه برنامه رادیو هفت را می خوانید.

یکی از امتیازات برنامه شما سادگی و لطافتی است که در طول برنامه جاری ست، برای این سادگی و آرامش تصویری قبل از شروع برنامه ریزی شده بود؟

نادری: ما همکاری با گروهی را شروع کردیم که به سلیقه مخاطب احترام می گذاشتند و این برای همه عوامل گروه مهم بود. من از اولین روزهای رادیو 7 همراه گروه بودم و همیشه سعی می کردم هماهنگ با سلیقه و نظرات ضابطیان و صوفی جلو بروم. مثلا در ظاهر سلیقه آقای ضابطیان خیلی شیک، مرتب و ساده بود اما به قدری ظرایف داشت و سخت بود که حتی در نوشتار متن هم این سختگیری را می توان حس کرد. با اینکه همیشه ایده اولیه برنامه از آقای ضابطیان است و ما سعی می کنیم که طبق نظر ایشان پیش برویم. حتی گاهی که من اجرای برنامه را به عهده داشتیم در جزئی ترین موارد هم به تذکرات ایشان گوش می دادیم. از خوبی های کار این بود که خیال همه ما راحت بود که می دانستیم خود را به کسی سپرده ایم که به سلیقه مخاطب احترام می گذارد و می داند از کار چه می خواهد. این طور آدم با خیال راحت با ایشان همکاری می کند و همین سختگیری بود که انسجامی را به وجود آورد که حالا نتیجه آن رضایت مخاطب است. 

می دانستید یک برنامه تلویزیونی را اجرا می کنید که میلیون ها مخاطب دارد که هر کدام از آن ها با سلایق مختلف و عقیده های متفاوت برنامه شما را نگاه می کنند، راضی نگه داشتن این بیننده ها چطور ممکن شد؟

نادری: یک مدیریت خوب همیشه می تواند همه سلایق را کنار هم قرار دهد. با اینکه نظرات و ایده بچه های گروه کاملا با هم متفاوت است اما این مدیریت خوب همه ما را کنار هم قرار داده به طوری که امروز بعد از گذشت چهار سال از پخش رادیو 7 ما به راحتی سلیقه همدیگر را شناخته ایم و از همکاری با همدیگر لذت می بریم. وقتی یک مدیر خوب وجود داشته باشد که بتواند همه این سلیقه ها را هدایت کند نتیجه کار یک برنامه مطلوبی می شود که امروز شاهد آن هستیم.

ضابطیان: همه ما می دانیم که یکی از سختی های کار ما این است که طیف وسیعی از مخاطبان را برای برنامه خود شناخته ایم. کار ما شوخی نیست و می دانیم که کوچکترین اقدام ما در برنامه هم قضاوت می شود. یکی از کارهایی که همیشه به بچه های گروه سپرده ام که انجام دهند این است که در طول برنامه خود را جای مخاطب بگذارند و طبق سلیقه آن ها برنامه را پیش ببرند چرا که ما برای بینندگان برنامه می سازیم نه برای خودمان.



کار ما سخت است و سختگیری هم لازم دارد. شاید اگر این سختگیری که شما به آن اشاره کردید نبود بعد از چهار سال امروز در این جایگاه نبودیم که بتوانیم از بینندگان پرشماری که برنامه را می بینند احساس خرسندی کنیم. بنابراین همین دقت به جزئیات و سختگیری هاست که برنامه های تلویزیونی را از هم متمایز می کند.

بینندگان تلویزیون نسبت به سال های قبل باهوش تر و دقیقتر شده اند و به راحتی کیفیت یک برنامه ضعیف را می سنجند و اگر حس کنند که برنامه ای حتی کمی به شعور آن ها توهین کند آن را پس می زنند.

صوفی:همیشه باید یک نکته را در برنامه سازی در نظر بگیریم و آن هم مخاطب وسیعی است که یک برنامه تلویزیونی ممکن است داشته باشد و همین است که حساسیت کار ما را بالا می برد. ما در همه چیز باید دقیق باشیم. از طراحی صحنه، اجرا، لباس و ... گرفته تا خیلی از جزئیاتی که ممکن است حتی در طول برنامه آن را حس نکنیم. ما باید طیف های وسیع مخاطبان را در نظر بگیریم. از بیننده روستایی در دورافتاده ترین نقاط ایران گرفته تا یک بیننده تحصیل کرده دغدغه مند. حالا ما با این طیف وسیع بیننده وظیفه اصلی خودمان می دانیم که تعادل را در برنامه در نظر بگیریم و همین ایجاد کردن نظم و تعادل است که کار ما را سخت می کند.

تولید یک برنامه همه فهم که تمام مخاطبان را در نظر می گیرد و این سخت ترین کاری است که ما انجام می دهیم. خیلی از برنامه ها مخاطبان خاص خود را دارند و برای آن ها برنامه می سازند. حقیقت این است که در ابتدای برنامه رادیو 7 ما فکر می کردیم که برای یک مخاطب خاص این برنامه را می سازیم اما بعدا که با استقبال مخاطبان روبرو شدیم ترس ما را بیشتر کرد و همین حس بود که مسوولیت ما را برای ساخت و ادامه این برنامه سنگین تر می کرد.

ضابطیان: الان تا حدودی که توانستیم با مخاطب ارتباط برقرار کنیم یعنی راهی که رفتیم درست بوده و از یک جایی به بعد که از زمان پخش برنامه گذشت به اصطلاح دلمان را کف دستمان گرفتیم و پیش می رویم.

نبویان: البته همانطور که همکاران من اشاره کردند قرار نیست که رادیو7 همه را راضی نگه دارد حتی اگر هم بگوییم تا امروز توانسته همه مخاطبان را جذب کند آن مخاطبان بیننده هر شب ما نیستند چرا که ما هر شب برنامه را با حال و هوای خاص خود اجرا می کنیم و بیننده ها با توجه به سلایق خاصی که دارند یک شب را برای دیدن برنامه ما انتخاب می کنند. واقعا برای همه بچه های رادیو7 این برنامه مثل یک کلاس درس است. مثلا آقای ضابطیان با یک اجرای صمیمانه سعی دارد به مخاطب نزدیک شود. آقای اسلام زاده اجرای خود را خیلی رسمی و علمی روی آنتن می برند. آقای شرافتی در اجرا بسیار به جزئیات و نکته ها توجه می کنند و اجرای من که حال و هوای خاص خود را دارد.

آقای ضابطیان در طول اجرای برنامه صمیمیت و نزدیکی شما به مخاطب است که اجرای شما را متمایز می کند فکر می کنید که رمز موفقیت شما در طول اجرای برنامه چیست و چطور شده که تا این حد به مخاطب نزدیک شوید که آن ها را بشناسید و بدانید چه می خواهند؟

ضابطیان: البته این از لطف شماست اما من در بررسی همه اجراهای مختلفی که در برنامه های تلویزیونی روی آنتن می روند به این نتیجه رسیدم که همیشه مجری هایی که دست به قلم هستند آمادگی بیشتری برای اجرا دارند و از دایره واژگان گسترده تری استفاده می کنند. مثلا آقای کاکاوند که خود شاعر و ادیب هستند همیشه مثل زمان دانشگاه برنامه را اداره می کنند و سعی می کنند از کلماتی استفاده کنند که برای مخاطبان قابل فهم و ساده باشد اما همه آن ها که آقای کاکاوند را می شناسند می دانند که شاید این قطره ای از دریای سواد ادبی ایشان است و یا حتی امیرعلی که ادبیات خوانده و این روزها پرفروش ترین کتاب ها را منتشر می کند اما در زمان اجرا آنقدر به مخاطب نزدیک و صمیمی است که نوشته هایش را همه مخاطبان متوجه می شوند. اگر ما این نکات را بدانیم که فاصله زیادی با مخاطب نداریم و می توانیم در طول اجرای برنامه موفق شویم.

صوفی: ما همیشه سعی کردیم که نگاه از بالا را از همه بچه هایی که کار اجرا را در این برنامه انجام می دهند بگیریم و نمی خواستیم نگاه دانای کل را به مخاطب القا بکنیم و از آن ها می خواستیم هیچوقت در موضع نصیحت قرار نگیرند و طوری با مخاطب صحبت کنند که انگار در زمان اجرای برنامه مثل دو دوست کنار هم نشسته اند و دارند با هم درد دل می کنند.



ضابطیان: ما یک قانونی در رادیو هفت داریم و آن این است که می گوییم مجری به واسطه موقعیت و مجری بودنش هیچ چیز اضافه تری نسبت به مخاطب ندارد و کاملا برابر است. ما حتی اسم مجری را هم از تیتراژ حذف کردیم مثلا می نویسیم نماینده امشب رادیو 7 در برنامه امیرعلی نبویان. پس من به عنوان مجری همیشه باید همگام با مصالح گروه پیش بروم و هیچ وقت دانش خودم را به رخ تماشاگر نکشم که متاسفانه این نکته در خیلی از برنامه های تلویزیونی که این روزها شاهد آن هستیم مخاطب را از برنامه می راند.

نادری: ما حتی این اصل را در پشت صحنه مثلا در نوشتن متن رعایت کردیم. مثلا بارها شده که متنی را نوشته باشم دلم می خواست در برنامه اجرا شود اما اجرا نشد چون حتی نویسنده را هم مثل مجری می دانند و عضوی از گروه که باید همگام با دیگر عوامل برنامه گام بردارد.

آقای نبویان همان نزدیکی و ارتباط صمیمی شما با مخاطب نقطه اشتراک اجرای شما و آقا ضابطیان است. با توجه به اینکه مدت زیادی از تجربه مجری گری شما نمی گذرد چطور به این راه نزدیک شدید؟

نبویان: من فکر می کنم یکی از دلایل ارتباطی که مخاطب با ما برقرار کرده مدیریت خوب مجموعه است. آقای صوفی و ضابطیان ما را تحت کنترل دارند. مسوولیتی به ما می دهند و در چارچوب همان وظیفه ای که به عهده می گیریم طرح و ایده های خود را مطرح می کنیم و اگر مورد تایید قرار گرفت ما در همین چارچوب می توانیم ستاره باشیم. روزهای اولی که این برنامه را اجرا می کردم سردرگم بودم. با تصور ساده از اجرای برنامه زنده وارد گروه شدم اما هر چه جلو رفتم این سردرگمی رفع شد که آن هم مدیون نظم و مدیریتی است که در صحبت هایم بارها به آن اشاره کردم. اگر می گویید مخاطب ما را پذیرفته حاصل اتفاقات خوبی است که مثل زنجیره به هم پیوسته است.

خانم ولی پور با توجه به سادگی و یک دست بودن صحنه که کارگردان های برنامه همیشه به آن تاکید دارند کار شما سخت تر از همه به نظر می رسد. برای شما پیش آمده که بخواهید گاهی چیزی به این سادگی اضافه بکنید؟

ولی پور: بله فکر می کنم خلاقیت و تنوع ایده آل هر طراح صحنه است. مخصوصا من که رشته تحصیلی ام نقاشی بود و مدام با رنگ و تغییر سرو کار داشتم. مثلا گاهی اگر خانم نادری متنی را راجع به کفش می نویسد من دلم می خواهم در حین خواندن آن نوشته یک کامیون پر از کفش وسط دکور برنامه خالی بکنم.

صوفی: دوست دارم نکته ای که اشاره کنم حالا که این سوال را پرسیدید. این سادگی که ما در طول برنامه حتی در طراحی دکور و لباس بر آن تاکید می کنیم شناسنامه رادیو 7 است و اگر چیزی به آن اضافه و یا کم شود برنامه ای که مخاطب با آن روبروست دیگر نمی توان اسمش را رادیو 7 گذاشت. ما نمی خواستیم با وارد کردن چیزهای اضافی حواس بیننده را از اصل برنامه پرت کنیم. مثلا محدود کردن حرکت دوربین که از ایده های اولیه طراحی صحنه بود که می خواستیم این اتفاق باعث تمرکز بیننده باشد.

ضابطیان: متن های ما از سادگی زندگی روزمره گرفته شده. ما می خواستیم برنامه را به زندگی نزدیک کنیم. حتی بسیاری از اتفاقاتی که در طول برنامه می افتد ناگهانی است و ما هیچ برنامه ریزی برای آن نداریم اما بعدا که حاصل کار را می بینیم متوجه می شویم که امتیاز برنامه آن شب همان اتفاقی بود که پیش بینی آن را نمی کردیم.

صوفی: ما حتی گاهی از وسایل شخصی اوامل برنامه هم در دکور برنامه استفاده می کنیم شاید این کار خیلی غیرحرفه ای و یا خیلی کوچک به نظر بیاید اما وقتی بیننده وسیله ای را در دکور برنامه می بیند که ممکن است در گوشه خانه شخصی خود هم داشته باشد ما را باور می کند و به ما نزدیک می شود و گوشه ای از زندگی روزمره خود را در قاب یک برنامه تلویزیونی تماشا می کند.

البته این سادگی که دلتان می خواسته گاهی آن را تغییر دهید باعث تفاوت برنامه شما با دیگر برنامه های تلویزیونی شده و حتی بعضی از برناه ها هم از شما تقلید کرده اند.

نادری: بله شما اولین نفری نیستید که این را به ما می گویید. خوشحالم که توانستیم تاثیری بر دیگر برنامه ها بگذاریم. البته نمی دانم دیگر همکاران در برنامه سازی این کار را با هدف تقلید انجام می دهند یا این حرکت آن ها همان تاثیر مثبتی است که از برنامه ما گرفته اند. مرحوم استاد مرتضی ممیز که من از شاگردان ایشان بودم همیشه به ما می گفتند تقلید همیشه بد نیست، یک جور تقدیر است.

ولی پور: من فکر می کنم که یکی از چیزهایی که ما را با دیگر برنامه ها متفاوت کرده به روز بودن برنامه ماست. همانطور که می دانید برنامه ای به سبک رادیو 7 در سال های اخیر از اکثر کانال های تلویزیونی دنیا پخش می شود که معمولا برای شناساندن چهره های رادیویی به بینندگان تلویزیونی است. وقتی ما این برنامه را شروع کردیم می دانستیم که نمونه های مشابه زیادی از تلویزیون های دنیا در حال پخش است و همین حس رقابت بود که ما را جلو انداخت و سعی می کردیم روز به روز متفاوت باشیم و جلو گام برداریم که امیدوارم در این کار تا به اینجا موفق بوده باشیم.

نادری: آرامش دادن به مخاطب با توجه به ساعت پخش برنامه یکی از هدف های اصلی ماست همین که بیننده در آن ساعت از شب برنامه ما را برای دیدن انتخاب می کند آن هم با هدف شنیدن برنامه ای آرام و یا گوش کردن به موسیقی مورد علاقه اش برای ما کافی است و اگر او را راضی از برنامه نگه داریم یعنی به هدف خود رسیده ایم.



حرف پایانی شما را می شنویم

ولی پور: من، آقای نبویان، آقای صوفی، آقای ضابطیان و خانم نادری نمایندگان تمام همکارانی هستیم که شبانه روز در پشت صحنه برنامه تلویزیونی رادیو 7 فعالیت می کنند و شاید کمتر جایی از آن ها اسمی برده شود که واقعا اگر تلاش بی وقفه و دلسوزی آن ها نبود نمی توانستیم این برنامه را بر روی آنتن بفرستیم.

ضابطیان: دوست دارم که در آخر به این نکته اشاره بکنم که برنامه ما نشانه یک کار گروهی موفق است که بدون همکاری خیلی از بچه هایی که الان اینجا نیستند این موفقیت امکان پذیر نبود. ما واقعا از همکاری و کنار هم بودن لذت می بریم و این را در نظر بگیرید که ما در زمان ضبط برنامه فشار زیادی را تحمل می کنیم اما بعد از تمام این زحمت ها روح راضی و آرامی داریم که همین برای ما به عنوان یک گروه برنامه ساز کافی است. امیدوارم مخاطبان خوب برنامه ما که تا اینجای راه بدون حمایت و دلگرمی آن ها نمی تونستیم تا این اندازه پیش برویم در ادامه راه هم همراه ما باشند و ما را از الطاف بی دریغشان محروم نکنند.


گفتگو از : باران بن یاسین