در واقع کاهش ارزش ریال نسبت به دلار در سال ۹۱ اتفاق افتاد

ارزش ریال ایران طی سال های گذشته روندی نزولی را طی کرده است. اما روند افزایش قیت دلار در ایران با آمارهای بانک جهانی همخوانی ندارد، که همین امر باعث ایجاد ابهامات زیادی بین مردم می شود. برای پاسخ به این سوال می بایست در کنار آمارهای بانک جهانی و قیمت ارز در داخل باید نیم نگاهی نیز به گزارشات صندوق بین المللی پول در چهار سال گذشته بیندازیم.

در سال 2010 قیمت دلار در ایران بین 1000 تا 1100 تومان متغیر بود که بانک جهانی در پایان این سال اعلام کرد که ارزش ریال در برابر دلار شاهد افت 2درصد است. آماری که بانک جهانی در پایان این سال اعلام کرد از دید مردم تقریباً درست و منطقی بود.

اما در پایان سال 2011 ناگهان دلار در حدود 600 تومان گران شد یعنی نزدیک به 36 درصد افت ارزش ریال نسبت به دلار، اما در پایان سال بانک جهانی اعلام کرد افت ارزش ریال نسبت به دلار تنها 5درصد است. در سال 2012 وضع از این هم بدتر بود و در حالی که در پایان سال شاهد افزایش بیش از 100درصد قیمت دلار در بازار آزاد بودیم، بانک جهانی اعلام کرد که ارزش ریال تنها 13درصد است. و این باعث شد تا مردم بر سر دوراهی بمانند که آیا قیمت بازار درست است و یا آمار بانک جهانی که یک مرجع در تمام سطح دنیا در این زمینه می باشد، را باور کنند.

سال 2012 با دلار آزاد 3800 تومان به پایان رسید و سال 2013 با دلار 3100 تومان به پایان رسید، یعنی 13درصد افزایش ارزش ریال اما بانک جهانی در پایان سال 2013 اعلام کرد که ارزش ریال ایران با 32.1 درصد کاهش نسبت به دلار آمریکا همچنان در حال سقوط است، با این بیانیه بانک جهانی مردم کاملا سردرگم شدند که بانک جهانی طبق چه معیاری در حال سنجش ارزش ریال است.

اما اوج بلاتکلیفی مردم زمانی نمایان شد که بانک جهانی گفت ارزش ریال در سه ماهه دوم سال 2014 بیش از 50درصد کاهش یافته؛ در حالی که بازار با دلار 3200 تومانی خبر از تنها 3درصد افت ارزش ریال می داد و این امر باعث شد تا مردم نسبت به آمار بانک جهانی کاملا بی اعتماد شوند.

اما واقعاً دلیل این همه تفاوت در چه چیزی است؟ 

سعید لیلاز در پاسخ به سوال خبرنگار اقتصادی خبرگزاری برنا، دلیل این امر را در معیار های بانک جهانی دانست و گفت: معیار اصلی بانک جهانی برای تعیین ارزش پولی یک کشور قیمت ارز مرجعی است که دولت در اختیار این سازمان قرار می دهد.
وی افزود: در سال های 90 و 91 و به نوعی تا پایان سال 2013 میلادی قیمت ارز مرجع 1226 تومان بود که در سال 93 (2014) قیمت ارز مرجع با قیمت ارز مبادله ای یکسان شد؛ یعنی2400 تومان، و به همین دلیل است که ناگهان بانک جهانی اعلام می کند که ایران دومین کشور در سال 2014 است که بیشترین کاهش ارزش پولی را دارد، که در واقع این کاهش ارزش در سال 91(2012) اتفاق افتاد، درست زمانی که ما رشد منفی 6درصدی اقتصاد را شاهد بودیم.