اقتصاد دانش بنیان باید از مسیر دانشگاه ها پی گیری شود

فرهادی در جمع روسای دانشگاه ها ، مراكز پژوهشی و پارك های علم و فناوری گفت : دانشگاه ها باید در راستای تحول و توسعه اقتصادی كشور قدم بردارند و در این راستا ، اقتصاد دانش بنیان باید از مسیر دانشگاه ها پی گیری شود .

به گزارش گروه آموزش جوان برنا، محمد فرهادی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در چهارمین اجلاس روسای دانشگاه ها و مراكز پژوهشی در دولت یازدهم با اشاره به فعالیت بیش از 2600 دانشگاه و موسسه آموزش عالی در كشور اظهار کرد: حدود هفتاد هزار نفر عضو هیئت علمی و همچنین چهار میلیون و ششصد هزار دانشجو در دانشگاه های كشور به تدریس و تحصیل اشتغال دارند و وظیفه و ماموریت اصلی ما دانشگاهیان در قبال این دانشجویان ، ارائه آموزش مناسب ، تربیت نیروی انسانی ، ارائه راه كار های مهارت اندوزی و چگونگی تولید ثروت از علم است تا این جوانان فرهیخته بتوانند به راحتی وارد بازار كار شوند و در آینده اداره امور كشور را به نحو احسن به عهده بگیرند . 

فرهادی افزود: وظیفه اصلی ما تربیت نیروی كار آفرین و ایجاد دانشگاه های نسل سوم یعنی دانشگاه های كار آفرین است البته این به معنای نفی آموزش نظری نیست بلكه مرحله ای فراتر از آن است و دانشگاه كار آفرین دانشگاهی است كه از حالت جدا افتادگی از جامعه خارج شده و به سازمانی هوشمند ، كامل و سامان یافته تبدیل می شود كه در ارتباط كامل با بخش صنعت بوده و به طور همه جانبه به رفع معضلات و نیازهای كشور می پردازد .

وزیر علوم در ادامه با بیان اینكه مشكل عمده ما در این مسیر عدم ارتباطات كافی میان مراكز آموزش عالی است ، گفت: یكی از برنامه های ما برقراری ارتباطی مستحكم ما بین مراكز آموزش عالی و ستاد وزارت علوم است و اینكه با توجه به قوانین و مقررات ، اسناد بالا دستی و ماموریت و مسئولیت حوزه آموزش عالی ، بیش از پیش وظایف و اختیارات به دانشگاه ها محول شود و همانند سایر كشورها ، دانشگاه های ما نیز با داشتن هیئت های امنا ، راحت تر و آزادتر به انجام امور و مسئولیت های خود بپردازند .

وی همچنین با تاكید بر لزوم بازنگری برخی از قوانین و مقررات آموزش عالی در جهت سهولت انجام امور گفت : رتبه علمی ایران تا كنون در رتبه بندی های جهانی مناسب بوده و باید در جهت ارتقای بیشتر آن تلاش كنیم و لازمه این مهم ، ایجاد یك جهاد علمی است تا انتظارات جامعه با توجه به اسناد بالا دستی و حاكمیت گفتمان علم و فناوری كه مطلوب مقام معظم رهبری است ، بیش از پیش برآورده شود . 

فرهادی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به جامع و كامل بودن اسناد بالا دستی در حوزه آموزش عالی گفت : ما باید در راستای این اسناد ، برنامه های عملیاتی و اجرایی مناسب داشته باشیم و در این راستا از این پس توسعه كمی باید تا حد زیادی متوازن و هدفمند باشد زیرا با توجه به توسعه بی رویه مراكز آموزش عالی در گذشته ، هم اكنون با حدود هشتصد هزار صندلی خالی در دانشگاه ها مواجه هستیم و این نشان می دهد كه فعلا نیازی به تاسیس مراكز آموزش عالی در كشور احساس نمی شود .

وی همچنین در خصوص ایجاد محیط های با نشاط در دانشگاه ها گفت : محیط دانشگاه های ما باید با نشاط ، پرتحرك و توام با آرامش باشد و از مواردی از قبیل هیاهوی سیاسی و سیاست زدگی پرهیز شود و در حقیقت ما باید افق دید بالاتری داشته باشیم و به انجام تحولات بزرگ در كشور در زمینه های مختلف بیندیشیم .

وزیر علوم افزود: بهتر است كه در دانشگاه ها مسائل مهم كشور از قبیل توسعه اقتصادی ، نیاز های كشور حل معضلاتی همچون فقر ، تهاجمات فرهنگی ، رفع خشونت ، امنیت اجتماعی و حتی مسائل هسته ای و مواردی از این قبیل در قالب كرسی های آزاد اندیشی به بحث و تبادل نظر گذاشته شود و این كرسی ها باید بیش از پیش فعال شوند و در بستری آرام و با نشاط مسائل مهم كشور مورد بحث و بررسی دانشگاهیان قرار گیرد . 

فرهادی با بیان اینكه همه دانشگاه های ما در یك ردیف نیستند گفت: ما نیازمند رتبه بندی دانشگاه ها هستیم و برای ماموریت گرا شدن دانشگاه ها حتما باید به این امر توجه شود تا هریك از دانشگاه های ما در یك زمینه تخصصی مطرح و قطب علمی شوند.

وزیر علوم با تاكید بر آمیختگی آموزش های دانشگاهی با مسائل فرهنگی گفت : حاصل این نوع آموزش دانشگاهی تربیت افرادی فرهیخته ، جامع نگر و ماهر خواهد بود كه با آشنایی با مباحث كار آفرینی در خدمت جامعه خواهند بود كه نه تنها نیازمند استخدام دولت نیستند بلكه با كارآفرینی منشا خدمات ارزنده در حل مشكلات كشور خواهند كوشید، لذا توجه معاونت آموزشی و شورای گسترش به ایجاد رشته هایی با محتوای كار آفرینی ضروری است. 

فرهادی در ادامه سخنان خود بر توجه بیشتر به حوزه علوم انسانی تاكید كرد و گفت: خوشبختانه شورای تحول علوم انسانی كه با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی شكل گرفته ، با همكاری شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم كارهای ارزنده ای صورت داده اند و بهتر است این رشته ها ابتدا در دانشگاهی همچون دانشگاه علامه طباطبایی به شكل پایلوت اجرا شود و سپس به سراسر دانشگاه ها تسری یابد.

وزیر علوم ضمن تاكید بر ایجاد مراكز رشد علوم انسانی گفت: در خصوص ایجاد مناطق ویژه علم و فناوری در كشور در حال برنامه ریزی هستیم. 

فرهادی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص مسایل مالی دانشگاه ها گفت: بنا بر اطلاعات بدست آمده بسیاری از تجهیزات آزمایشگاهی دانشگاهها فرسوده شده و نیاز به تجهیزات و امكانات جدید و مناسب داریم و در این راستا در حال حاضر فعال بودن و ارائه سرویس آزمایشگاههای مرجع مدنظر هستند . بطور مثال همین سازمان پژوهش های علمی صنعتی ایران یكی از بزرگترین مراكز دارنده آزمایشگاه های مرجع به شمار می رود و از اول پیروزی انقلاب اسلامی ماموریت اصلی آن نیز همین بوده است و در حال حاضر می تواند مورد استفاده پارك های علم و فناوری و شركت های دانش بنیان قرار بگیرد.

وی افزود: در زمینه بازسازی آزمایشگاه های دانشگاه ها با كمبود مالی مواجهیم و با توجه به برآوردی كه معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم انجام داده ، حدود دو میلیارد دلار اعتباربرای تجهیز این آزمایشگاه ها مورد نیاز است كه تامین یك باره آن واقعا مقدور نیست. 

فرهادی گفت: همچنین دانشگاه ها و موسسات پ‍ژوهشی برای تامین منابع و نشریات علمی حدود 50میلیون دلار بدهی دارند و عدم دسترسی به منابع علمی در رشد علمی دانشگاه ها تاثیر منفی دارد زیرا به نوعی ابزار پژوهش علمی است لذا باید اعتبار مورد نیاز این بخش نیز به نوعی تامین شود.

وی با اشاره به رشد مناسب بودجه آموزش عالی كشور برای سال 94گفت: با این وجود و با توجه به جمع شدن كمبودها از سال های گذشته و حجم وسیع این كمبودها ما تا پایان امسال هم با مشكلات مالی مواجه هستیم كه با نشست هایی با مسئولان سازمان مدیریت و برنامه ریزی در خصوص رفع برخی از این مشكلات مذاكره شده است.

وزیر علوم افزود: ما باید با مشاركت با دانشگاه ها و حضور فعال در درون دانشگاه ها و تقویت همكاری های منطقه ای و تشریك مساعی مشترك به سمتی حركت كنیم كه در تمام زمینه ها خصوصا كیفی سازی موفق عمل كنیم لذا ضروری است مسئولان وزارت علوم در محیط های دانشگاهی حضور بیشتری داشته و همراهی بیشتری با مسئولان دانشگاهی داشته باشند.

همچنین تاكید بر همكاری و تعامل بیشتر دانشگاهیان و خانواده آموزش عالی با دولت ، مجلس شورای اسلامی ، شورای عالی انقلاب فرهنگی و سایر مراكز تصمیم گیری و تصمیم سازی كشور نكته دیگری بود كه دكتر فرهادی بر آن اشاره كرد.