به بهانه روز هوای پاک
مدیران شهری به عوارض فروش تراكم مازاد توجه کنند
خبرگزاری برنا-علیرضا فرسایی،کارشناس ارشد معماری و شهرسازی
مهم ترین عنصر در طراحی هر شهر، توجه به رفاه و آسایش جمعیت ساكن در مناطق مختلف شهری است.در واقع برای طراحی هر شهر ابتدا باید استانداردها و معیارهای موجود برای رفاه و آسایش ساکنان شهر در نظر گرفته شود. این رفاه و آسایش مستقیمی با شبكه معابر، فضاهای خدماتی، فضاهای تفریحی و گردشگری، تجهیزات شهری و ... دارد.
با گذشت نزدیك به 40 سال از پایه گذاری مباحث شهرسازی و توسعه شهری مدرن در ایران، متاسفانه هنوز معیار درستی برای توسعه شهری تعریف نشده است، برداشت نادرست از معیارها و شاخص های توسعه، تصمیم گیری های مقطعی و عدم پایبندی به طرحهای جامع در تهران منجر به ایجاد مشكلات بزرگ فضایی و كالبدی برای شهروندان شده و آسایش شهروندان تهرانی را به مخاطره انداخته است. یكی از مهمترین مباحث شهری كه زندگی مردم تهران را تحت الشعاع قرار داده، بحث تراكم ساختمانی است.
تراكم ساختمانی برابر است با نسبت سطح زیر بنای ساختمان در تمامی طبقات به مساحت زمین. تراكم ساختمانی نقش مهمی در طراحی شهری و كیفیت زندگی مردم یك شهر بازی میكند. متاسفانه در تهران شاهد نوعی نگرش اقتصادی از جانب شهرداری به تراكم هستیم و فروش تراكم به محلی برای تامین درآمد شهرداری تبدیل شده است. این در حالی است كه تراكم ابزاری برای كنترل جمعیت در مناطق مختلف شهری است. فروش تراكم مازاد در دراز مدت نه تنها هیچ كمكی به توسعه شهر تهران نكرده است بلكه خود تبدیل به خطری برای شهر تهران شده است. به عنوان مثال فرض كنید شما در یک آپارتمان که در یک کوچه 10 متری واقع شده است زندگی می کنید اگر در این کوچه به طور متوسط 20 قطعه تفکیکی موجود باشد و در هر قطعه ساختمانی 4 طبقه وجود داشته باشد حدودا 80 تا 100 خانواده در این کوچه زندگی می کنند. تصور کنید که هر روز صبح هر خانواده تصمیم بگیرد با اتومبیل شخصی به محل كار خود برود، خواهید دید كه در ساعات اولیه صبح و ساعات پایانی روز چه حجم وسیعی از در تردد در كوچه شما به وجود میآید. حال اگر این اتفاق را در سطح شهر تهران تعمیم بدهیم، وضعیتی كه این روزها شاهد آن هستیم اتفاق دور از ذهنی نیست.
عوارض فروش تراكم مازاد قابل تامل است. از آن جمله می توان به برهم زدن نظام تراكم جمعیتی شهر، برهم زدن سازمان فضایی و استخوانبندی شهر، نابودی باغات و فضاهای سبز به عنوان منابع تنفسی شهر در نتیجه بورس بازی و سوداگری زمین و نیز تشدید مسائل اجتماعی و فرهنگی ساكنان محلات و واحدهای همسایگی اشاره کرد. مسائل و چالشهای ناشی از تصمیمات انتزاعی درخصوص تراكم ساختمانی در سالهای اخیر، نشان از اهمیت و جایگاه ویژه مسائل شهرها و سیاستهای توسعه شهری است.
تراكم ساختمانی یك ابزار شهرسازی برای مشاركت در خلق محیط مطلوب شهری است كه باید در راستای اصول و معیارهای فوق الذكر به آن پرداخته شود . ضروریست تمام عوامل موثر بر آن همراه با پیش بینی تبعات حاصل از تصمیمات در مقیاس ملی و محلی مورد توجه قرارگیرد. در غیر اینصورت، سایرمسائل شهری نیز میتواند در آینده بحران، تنش و چالش تراكم را تجربه كنند.
با گذشت نزدیك به 40 سال از پایه گذاری مباحث شهرسازی و توسعه شهری مدرن در ایران، متاسفانه هنوز معیار درستی برای توسعه شهری تعریف نشده است، برداشت نادرست از معیارها و شاخص های توسعه، تصمیم گیری های مقطعی و عدم پایبندی به طرحهای جامع در تهران منجر به ایجاد مشكلات بزرگ فضایی و كالبدی برای شهروندان شده و آسایش شهروندان تهرانی را به مخاطره انداخته است. یكی از مهمترین مباحث شهری كه زندگی مردم تهران را تحت الشعاع قرار داده، بحث تراكم ساختمانی است.
تراكم ساختمانی برابر است با نسبت سطح زیر بنای ساختمان در تمامی طبقات به مساحت زمین. تراكم ساختمانی نقش مهمی در طراحی شهری و كیفیت زندگی مردم یك شهر بازی میكند. متاسفانه در تهران شاهد نوعی نگرش اقتصادی از جانب شهرداری به تراكم هستیم و فروش تراكم به محلی برای تامین درآمد شهرداری تبدیل شده است. این در حالی است كه تراكم ابزاری برای كنترل جمعیت در مناطق مختلف شهری است. فروش تراكم مازاد در دراز مدت نه تنها هیچ كمكی به توسعه شهر تهران نكرده است بلكه خود تبدیل به خطری برای شهر تهران شده است. به عنوان مثال فرض كنید شما در یک آپارتمان که در یک کوچه 10 متری واقع شده است زندگی می کنید اگر در این کوچه به طور متوسط 20 قطعه تفکیکی موجود باشد و در هر قطعه ساختمانی 4 طبقه وجود داشته باشد حدودا 80 تا 100 خانواده در این کوچه زندگی می کنند. تصور کنید که هر روز صبح هر خانواده تصمیم بگیرد با اتومبیل شخصی به محل كار خود برود، خواهید دید كه در ساعات اولیه صبح و ساعات پایانی روز چه حجم وسیعی از در تردد در كوچه شما به وجود میآید. حال اگر این اتفاق را در سطح شهر تهران تعمیم بدهیم، وضعیتی كه این روزها شاهد آن هستیم اتفاق دور از ذهنی نیست.
عوارض فروش تراكم مازاد قابل تامل است. از آن جمله می توان به برهم زدن نظام تراكم جمعیتی شهر، برهم زدن سازمان فضایی و استخوانبندی شهر، نابودی باغات و فضاهای سبز به عنوان منابع تنفسی شهر در نتیجه بورس بازی و سوداگری زمین و نیز تشدید مسائل اجتماعی و فرهنگی ساكنان محلات و واحدهای همسایگی اشاره کرد. مسائل و چالشهای ناشی از تصمیمات انتزاعی درخصوص تراكم ساختمانی در سالهای اخیر، نشان از اهمیت و جایگاه ویژه مسائل شهرها و سیاستهای توسعه شهری است.
تراكم ساختمانی یك ابزار شهرسازی برای مشاركت در خلق محیط مطلوب شهری است كه باید در راستای اصول و معیارهای فوق الذكر به آن پرداخته شود . ضروریست تمام عوامل موثر بر آن همراه با پیش بینی تبعات حاصل از تصمیمات در مقیاس ملی و محلی مورد توجه قرارگیرد. در غیر اینصورت، سایرمسائل شهری نیز میتواند در آینده بحران، تنش و چالش تراكم را تجربه كنند.
نظر شما
پیشنهاد سردبیر
پرونده ویژه
