توصیهام به مسوولان حمایت از طرحهای پژوهش است
احمد صفایی رتبه اول بخش ابتکار دوازدهمین جشنواره جوان خوارزمی را بدست آورده است. عنوان طرح او، "طراحی و پیادهسازی سیستم خلبان خودکار برای بالگردهای بدون سرنشین" است. این طرح اولین بار است که در ایران انجام شده است. او که 27 ساله است و به همراه یک گروه 6 نفره این پروژه را به سرانجام موفقیتآمیز رسانده است، معتقد است که این طرح دانشی نو است و تا به حال سازمانها و ارگانهای مختلفی خواستند تا به تکنولوژی این کار دست پیدا کنند، اما هنوز نتوانستهاند.
این سیستم چگونه کار میکند؟
این سیستم با 12 سنسور و GPS کار میکند و میتواند وضعیت خود را حفظ کند، سرعت خود را کنترل کند و روی نقاط مختلفی که برای او طراحی می شود، پرواز روبه جلو و پرواز ایستا داشته باشد، به علاوه سرعت این هلیکوپتر نیز از طریق این سیستم قابل کنترل کامل است و میتوان از سرعت قدم زدن یک انسان تا سرعت 100 کیلومتر در ساعت را برای آن تنظیم کرد.
انتقال اطلاعات به آن چگونه انجام میشود؟
این سیستم خلبان اتوماتیک، یک ایستگاه زمینی دارد که کل اطلاعات را میتوان به آن فرستاد و از آن دریافت کرد و در حین پرواز آن را کنترل کرد.
این سیستم کاربر آموزشی هم دارد؟
بله. میتوان از این هلیکوپتر برای کاربردهای آموزشی نیز بهره گرفت چون حالت پرواز نیمه خودکار نیز دارد و کسانی که حتی برای یکبار تجربه پرواز با هلیکوپتر را ندارند، میتوانند از طریق این سیستم با هلیکوپتر پرواز کنند. این در شرایطی است که آموزش پرواز با هلیکوپتر حدود 6 تا هفت ماه طول میکشد.
اولین بار این سیستم در کجا ساخته شده است؟
برای اولین بار پژوهش در زمینه این سیستم خلبان اتوماتیک هلیکوپتر، سال 1991 در دانشگاه MIT آمریکا آغاز به کار کرد و در سال 1994 در این دانشگاه رونمایی شد و میتوان این شاخه از پژوهش در زمینه هوا فضا را یک دانش و گرایش نو دانست.
این سیستم در چه مواردی کاربرد دارد؟
سیستم خلبان خودکار بالگرد بدون سرنشین، برای کاربریهای تجاری، جنگلبانی، کنترل خطوط گاز، برق و خطوط انتقال انرژی استفاده میشود؛ به علاوه در سیستمهای نظامی استفادههای بیشماری دارند و میتوان گفت در کانون توجه سیستمهای نظامی است.
این سیستم صنعتی و تولید انبوه شده است؟
میتوان گفت این طرح تا حدودی صنعتی شده است؛ اما متاسفانه حمایت ضعیفی از آن به عمل آمده و اگر اینگونه ادامه پیدا کند، نمیتواند به جایگاه خود دست یابد. به عبارتی از طرح ما بیش از یکسال میگذرد اما آنگونه که ما از این طرح انتظار استقبال داشتیم، کار خاصی انجام نشد و با یک شرکت خصوصی کار کردیم.
در انجام این طرح چه کسانی شما را همراهی کردند؟
در انجام این طرح محمد مهربانی فوق لیسانس مکاترونیک از دانشگاه علوم تحقیقات، حامد احمدی فوق لیسانس هوش مصنوعی از دانشگاه خواجه نصیر، فاطمه کیایی در رشته مهندسی هوا فضا از دانشگاه خواجه نصیر، محمدرسول ابراهیمی در رشته اپتیک از دانشگاه تربیت معلم و جلال مالمیر فوق لیسانس مکاترونیک از دانشگاه علوم تحقیقات حضور داشتند.
پیش از این کار پژوهشی دیگری هم انجام داده بودید؟
پیش از انجام این طرح پژوهشی، طرح خلبان اتوماتیک برای هواپیما را انجام دادیم که از آن هم جواب گرفته بودیم. انجام آن طرح حدود 2 سال و نیم طول کشید، اما طرح مربوط به بالگرد 6 ماهه انجام شد و حدود یکسال هم برای کارهای باقی مانده وقت گذاشتیم.
برای موفقیت به جوانانی که کار پژوهشی میکنند، چه توصیه میکنید؟
به اعتقاد من جوانان نیاز به توصیه ندارند، بلکه این مسوولان هستند که باید به آنها توصیه کرد که از کارهای پژوهشی این چنینی حمایت کنند. کل جایزه ما از بنیاد ملی نخبگان که بانی این امر هستند، 3 سکه بود و حتی من وقتی برای پذیرش فوق لیسانس از راه کسب رتبه نخبگی اقدام کردم آنقدر بند و تبصره گذاشته بودند که نمی توان از تسهیلات آن استفاده کرد.
به اعتقاد من باید از کسانی که در زمینه ای علاقه مند هستند و کار کرده اند، حمایت شود نه اینکه فقط افرادی را که درس خوانده اند و هیچ کار عملی ای انجام نداده اند را به زور وارد پروژههای عملی کرد.
ما برای انجام کارمان یک شرکت خصوصی سرمایه گذاری کرد و به سرعت توانستیم از کارمان جواب بگیریم چون در بخش خصوصی کسی که سرمایه گذاری کرده دلش برای زمان و هزینهای که گذاشته است، می سوزد و کارها را به سرعت انجام می دهد.
حرف آخر؟
از اساتید دانشگاه مهندس محسنی، پروفسور محمدباقر منهاج و کاپیتان نقدیبیگ که در این کار ما را همراهی کرده اند، تشکر می کنیم.
***