وقتی غذا سیاسی میشود/ شام گیاهی بریکس در هند جنجال آفرید
شام رسمی سران بریکس در هند پس از آنکه دهلینو یک وعده غذایی کاملاً گیاهی برای مهمانان خود تدارک دید، به موضوعی جنجالی تبدیل شد. مخالفان دولت این اقدام را بازتابی از گرایشهای ملیگرایانه هندو در دولت نارندرا مودی، نخستوزیر هند، دانستند.
این ضیافت شامل مجموعهای از غذاهای هندی، از جمله پنیر پختهشده در سس گوجهفرنگی، مورل هیمالیایی با زعفران و سوپ عدس با گوجهفرنگی و برگ کاری بود. با این حال، بر اساس گزارشی که نیویورکتایمز منتشر کرده، هیچیک از غذاهای این وعده حاوی گوشت نبود.
به نوشته این روزنامه، غذا در دوران نخستوزیری مودی به موضوعی حساس و حتی «نقطه اشتعال فرقهای و سیاسی» تبدیل شده است. دولت او در سالهای اخیر اقداماتی را در راستای ترویج ارزشها و آرمانهای ملیگرایانه هندو انجام داده که منتقدان میگویند به حاشیهراندن مسلمانان و دیگر اقلیتها منجر شده است.
نیویورکتایمز توضیح میدهد که گیاهخواری با سنتهای مذهبی و فرهنگی برخی جوامع هندو، بهویژه در میان شماری از کاستهای بالاتر و در بخشهایی از شمال و غرب هند، پیوند دارد؛ هرچند بسیاری از هندوها در هند گوشت مصرف میکنند.
تصویری «تحریفشده» از غذاهای هند
راهول گاندی، رهبر اپوزیسیون در پارلمان هند، در شبکههای اجتماعی از این منو انتقاد کرد و گفت چنین انتخابی تصویری تحریفشده و گمراهکننده از تنوع غذایی هند ارائه میدهد؛ بهویژه آنکه، بر اساس گزارش نیویورکتایمز، اکثریت هندوها و دیگر شهروندان هند گیاهخوار نیستند.
در مقابل، کیرن ریجیجو، وزیر دولت مودی، این انتقادات را رد کرد و گفت مخالفان در حال سیاسیکردن یک منوی دیپلماتیک هستند. او تأکید کرد که غذاهای گیاهی بخشی از سنتهای متنوع منطقهای هند را بازتاب میدهند.
کری متویک، پژوهشگر حوزه غذا و دیپلماسی غذایی در دانشگاه فنی نانیانگ سنگاپور، معتقد است غذا در رویدادهای دیپلماتیک صرفاً وسیلهای برای پذیرایی نیست، بلکه میتواند ابزاری برای نمایش هویت ملی و تقویت روابط با مهمانان باشد.
این رویکرد دیپلماتیک به سمت غذاهای گیاهی نیز به اجلاس بریکس محدود نشده است. نیویورکتایمز مینویسد مودی برای شماری دیگر از رهبران کشورها که امسال از دهلینو بازدید کردهاند، از جمله پاتریک هرمینی، رئیسجمهور سیشل، و تو لام، رئیسجمهور ویتنام، نیز وعدههای غذایی گیاهی تدارک دیده است.
دیپلماسی غذا
نیویورکتایمز در گزارش خود نمونههایی از نقش غذا در رویدادهای دیپلماتیک را بررسی کرده است.
برای نمونه، در سال ۱۹۳۹، فرانکلین روزولت، رئیسجمهور وقت آمریکا، برای پادشاه جورج ششم و ملکه الیزابت ساندویچ سوسیس سرو کرد؛ اقدامی که به گفته این گزارش، فضای دیدار را صمیمیتر و غیررسمیتر کرد.
همچنین زمانی که سنگاپور در سال ۲۰۱۸ میزبان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، برای نشست تاریخی دو کشور بود، برگزارکنندگان برای هر یک از مهمانان غذاهایی متناسب با ذائقه و سنت غذایی او تدارک دیدند؛ از جمله میگو و دنده گاو برای ترامپ و غذاهای سنتی کرهای برای کیم.
به نوشته نیویورکتایمز، کری متویک معتقد است غذا در رویدادهای دیپلماتیک میتواند ابزاری برای جلب نظر مهمانان، ایجاد فضای مناسب و تسهیل گفتوگو باشد؛ اما هنگامی که انتخاب غذا با مسائل سیاسی و مناقشهبرانگیز گره بخورد، میتواند به موضوعی حساس و حتی منشأ اختلافات سیاسی تبدیل شود.
