مردا اینور،زنا هم اونور!

مهدی یزدانی /سرویس دانشگاه برنا

"اسلامی کردن" دانشگاه ها زمزمه ای بود که مدتها قبل شروع شد و هر کس از ظن خود آن را تفسیر و تاویل کرد.
پاکسازی دانشگاه ها از اساتید سکولار،جدایی دختر و پسر و... از جمله این حدسیات بود.
اما وزیر علوم با بیان اینکه قرار است دانشگاه های تک جنسیتی تاسیس کنیم نه دانشگاه ها ر ا تفکیک جنسیتی‌به تمام اما و اگرها پایان داد.

جداسازی بهبود فضای آموزشی

حجت‌السلام و المسلمین سید محمود علوی مدرس حوزه، 3 دیدگاه را در بررسی این موضوع مد نظر قرار می‌دهد و می‌گوید: ما به این مسأله می‌توانیم از دیدگاه ارزشی نگاه کنیم، که آیا این حرکت می‌تواند قدمی در جهت پر رنگ شدن ارزش‌ها باشد، گاه از نگاه آموزش به قضیه نگاه می‌کنیم که آیا این اقدام می‌تواند در بهبود روند آموزشی مراکز آموزش عالی تأثیرگذار باشد، یا خیر و گاهی هم می‌توان با یک حالت احساساتی و انفعال فرهنگی قضیه را نگاه کنیم.

این مدرس حوزه در ادامه به دیدگاه منفعلانه این‌گونه اشاره می‌کند: اگر با دید فرهنگ غرب به قضیه نگاه کنیم خوب بی‌تردید این حرکت یک حرکت مطلوبی نیست و ممکن است به عنوان یک حرکت واپس‌گرایانه به آن نگاه شود، در حالی که ما باید خودمان را از این‌گونه نگاه کردن به مسایل قدری تفکیک کنیم و دید انفعالی را به کناری بگذاریم چرا که فرهنگ غرب نیز در حال رسیدن به نتایجی در این زمینه است از دید کارشناسانه و دید ارزشی، تفکیک جنسیتی می‌تواند فضا را برای کار فکری و تحصیلی مهیاتر و مساعدتر کند و این مسأله‌ای است که غرب نیز به آن رسیده است. 

وی با اشاره به دیدگاه مساعد کارشناسان انگلیسی درباره جداسازی جنسیتی ادامه می‌دهد: از نظر ارزشی هم این واقعیت وجود دارد که دختران و پسران جوان که در دوران پس از بلوغ و در اوج هیجانات جنسی هستند با قرار گرفتن در یک محیط ، ممکن است از علم‌آموزی غافل شوند، بارها در محیط دانشگاهی شاهد بوده‌ایم که پسران و دختران بدر ساعاتی غیر از ساعات آموزشی با یکدیگر صحبت می‌کنند، البته منظور ما این نسیت که از این صحبت‌ها منظوری دنبال می‌شود، ما عینک بدبینی به چشم نداریم و خودمان دوران بلوغ و جوانی را پشت سر گذاشته‌ایم، ولی این روابط باعث غفلت می‌شود.

این مدرس حوزه با تشبیه روابط دختران و پسران جوان به جرقه و بنزین، معتقد است: نمی‌توان با توجیهاتی بر این روابط سر پوش گذاشت و همین رابطه‌هاست که باعث می‌شود، جوانان از فضای فکری و تحصیلی فاصله بگیرند، طبیعی است که با تفکیک جنسیتی می‌توانیم ذهن جوانان را از کشش‌های اینچنینی دور کنیم.

دانشگاه تک جنسیتی

اما در چنین فضایی وزیر علوم طی نشستی خبری موضوع را به گونه‌ای دیگر مطرح می‌کند و از تاسیس دانشگاه‌های تک جنسیتی سخن می‌گوید و تفکیک جنسیتی را مردود می‌داند، کامران دانشجو از درخواست‌ها برای تاسیس 12 دانشگاه تک جنسیتی خبر می‌دهد که با 2 مورد آن موافقت شده است.

بازتاب جداسازی

اما برخی از روسا خود دست به تفکیک کلاس‌ها زده‌اند و با استقبال هم روبرو شده‌اند به عنوان مثال حجت‌السلام و المسلمین سیدصدرالدین شریعتی رییس دانشگاه علامه طباطبایی که 400 کلاس، برادران از خواهران را در دانشگاه علامه طباطبایی، جدا کرده‌اند و در این‌باره می‌گوید: خانم‌ها فوق‌العاده از این‌گونه کلاس‌ها، اظهار رضایت کرده‌ و علاقه خود را به استمرار این حرکت نشان داده‌اند، به نحوی که برای ما نامه نوشته‌ و از تک جنسی شدن کلاس‌ها حمایت کرده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین شریعتی، نظر دانشجویان پسر را نیز نسبت به طرح تفکیک مناسب می‌داند و ادامه می‌دهد: اکثر آقایان نیز با کلیت این طرح موافق بودند و تنها یکی، دو کلاس با این قضیه مخالفت داشتند که آن‌ هم پیش‌زمینه‌های سیاسی دارد، نه آموزشی، یعنی برخی ممکن است این موضوع را از منظر سیاسی زیر سوال قرار بدهند ولی واقعیت علمی ندارد، حتی یکی از آقایان می‌گفت که در یک کلاس 40 نفره، تنها مرد کلاس بوده و به همین خاطر نمی‌توانسته به راحتی سوالاتش را مطرح کند و همیشه معذب بوده است. 

استفاده درست واژگان

اما برخی دیگر به حلاجی این مبحث می‌پردازند و کاربرد واژگان را اساسی می‌دانند مانند فاطمه آلیا نماینده مجلس شورای اسلامی.

وی می‌گوید: به نظرمن اطلاعات در این مورد کامل نیست و یا در رسانه‌ها خوب منعکس نشده، بحثی به عنوان تفکیک جنسیتی مطرح نشده است، البته بحث کارشناسی وجود دارد که پس از مدت‌ها بررسی و توجه به نیازها و مراجعات دانشجویان باعث شد دو موضوع در راستای تصمیم‌گیری قرار گیرد. 

آلیا دلیل اول را چنین ذکر می‌کند: یکی اینکه دانشگاه‌های تخصصی، برای بانوان، شبیه دانشگاه الزهرا در سطح کشوری تشکیل شود، این تصمیم مبنی بر تقاضاهای صورت گرفته و براساس تجربیات دانشگاه الزهرا که تجربه خوبی بوده است، گرفته شد، البته تامین اعتبارات زمان‌بر است اما این مطالبه‌ای بود که در دستور کار وزارت علوم یا هیات امنای برخی دانشگاه‌ها مانند دانشگاه الزهرا قرار گرفته و خواسته شده که در شهرهای دیگر و شاید در جایگاه شعبه‌هایی از دانشگاه الزهرا، دانشگاه های کاملاً دخترانه ایجاد شود.

این نماینده مجلس ضمن تاکید بر کارشناسی طرح توسط مسوولان نکته دوم را چنین بیان می‌کند: اما موضوع دیگر، موضوع تناسب‌سازی و یا در واقع مدیریت رشته‌ها است، تناسب‌سازی با تفکیک جنسیتی فرق دارد، فرض کنید به عنوان مثال رشته‌هایی مانند متالوژی یا رشته معادن که درگذشته هم دختران و هم پسران آزاد به انتخاب این رشته‌ها بوده اند، اکنون بابررسی‌هایی که انجام شده است به دلیل شرایط بازارکار یا به دلیل مغایرت انگیزه و علاقه درونی،  از طرف دختران کمتر امورد ستقبال بوده و یا کسانی که فارغ‌التحصیل این رشته شد‌ه‌اند عملاً در جامعه در جایگاه تخصصی این رشته نتوانسته‌اند مثمر ثمر باشند، البته استثنائاتی همه جا وجود دارد اما بطور عام بنابر بررسی‌هایی که شده است رشته‌هایی وجود دارد که برای خانم‌ها زمینه بیشتر است، هم با توجه به موفقیت تحصیلی و هم بازار کار و همین‌طور برعکس.

وی بر این‌که جداسازی با این محتوا انجام می‌شود نه تفکیک جنسیتی ، تاکید کرد و درباره موضوع جداسازی متذکر شد: نکته سومی هم وجود دارد، که ربطی به مناسب‌سازی یعنی مسایل ساختاری ندارد. اما بحث اینکه دانشگاه تفکیک شود و دختران و پسران از هم جدا بشوند که نام این تفکیک جنسیتی نیست بلکه جداسازی است، که این جداسازی در زمان بنیانگذار کبیر انقلاب نیز مطرح شد که امام فرمودند:«بحث اسلامی کردن دانشگاه‌ها یک بحث اساسی است و محدود به این نیست که دختر و پسر از هم جدا بنشینند، منظور این است که تعاملات و روابط اسلامی بر فضای دانشگاه هاحاکم باشد، منظور همان تقویت نهضت نرم افزاری است که مقام معظم رهبری هم بر آن تاکید داشته‌اند و ما باید از خلط موضوع در این سه زمینه بپرهیزیم و این سه را از هم جدا بدانیم.

و اما ...

باید به انتظار آینده نشست و نتیجه اقدامات انجام شده و چگونگی تغییرات جدیدی که در قالب لوایح مجلس در دستور کار قرار می‌گیرد را دید، همچنین با توجه به موضوع الگوی بالا دستی اسلامی - ایرانی پیشرفت که در آینده‌ای نزدیک نظام آموزشی کشور را متحول خواهد کرد، باید اثرات این‌گونه اقدامات را بر روند استیلای این سند بررسی کرد.