مدگرایی دغدغه كمیسیون فرهنگی مجلس است
سرویس اجتماعی برنا/ امروزه جوانان با گسترش وسایل ارتباط جمعی و فناوری های جدید رایانه ای، ارتباطات گسترده ای با جوامع و فرهنگ های گوناگون یافته اند و موقعیت آنها در شناخت و فهم ارزش ها، باورها و انتخاب هنجارهای مطلوب، پیچیده تر و مشکل تر شده است و چه بسا زمینه های موجود، باعث شده تا جوانان و نوجوانان به رفتارها و هنجارهای متضاد با ارزش های جامعهى خویش روی آورند. یک روز مانتوهای بلند و روز دیگر مانتوهای کوتاه، یک روز آرایش موی سر به سبک آلمانی و روز دیگر موهای بلند و اصلاح نشده، زمانی شلوارهای با پاچهى گشاد که روی زمین کشیده می شود، و زمانی دیگر، شلوارهای تنگ و کوتاه، مد می شوند. فرهنگ های بیگانه و نا همخوان با الگوهای ایرانی و اسلامی که متاسفانه دامنه گسترش آن بیشتر در میان جوانان مشاهده می شود. بر این اساس در زمینه مد و مدگرایی میان جوانان ایرانی گفتوگویی داشتیم با سیدمحمدعلی موسوی، عضو كمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی.
به نظر شما مدگرایی ایرادی دارد؟
نه، مد همگرایی همراه با تنوع است كه از نظر اسلام و شرع هیچ مشكلی ندارد. البته باید اضافه كنم كه گاهی فردی در نظام سرمایهداری با هدف فروش، به دست آوردن بازار و سركیسه كردن كشورهای دیگر، لباس و لوازم آرایشی را به وسیله یكی از افراد چهره و شناخته شده دنیا مطرح می كند، این تبعیت ایراد دارد چرا كه كمك به تحقق اهداف سرمایه داری و استثمار بوده در نتیجه در مخالفت با شرع نیز است، اما اگر وسیله ای در راستای تحقق اهداف سرمایه داری نباشد استفاده از آن ایرادی ندارد. همچنین گاهی برخی از گروه ها لباس، آرایش، گویش، رفتار و ... خاصی را تبلیغ می كنند مانند گروه های شیطان پرست، تابعیت از مد آنها نیز ایراد دارد. اما در كل نو شدن و در حد معقول از این نو شدنها تبعیت كردن نه تنها هیچ ایرادی ندارد بلكه انسان ها باید حس تنوع طلبی خود را نیز که در وجود آنهاست ارضا كنند.
بنابراین مدگرایی در معنای نو شدن و نه به معنی الگو برداری از فرهنگ بیگانه یا تبدیل شدن به دستاویزی برای سرمایه داران یا گروه های منحرف امری معقول است؟
بله، زیرا مد تبعیت در پوشش، آرایش و سایر زمینه ها از الگوهای جدید و نو است البته بیشتر تابعان این تنوع را جوانان و نوجوانان تشكیل می دهند، دختران و زنان نیز در صدر مدگرایان هستند كه این امر به دلیل ذات هماهنگ آنها با تنوع طلبی است.
باز متذكر می شوم ، مدگرایی به معنای نو شدن در پوشش و آرایش است و هیچ ایرادی ندارد به شرط آنكه تابعیت از گروه خاصی نباشد و پول به جیب استعمار نریزد، جوانان این دو شرط را در نظر بگیرند كافی است.
مخالفان مدگرایی یا نو شدن به تعبیر شما، آن را عامل ترویج تجمل گرایی می دانند، نظر شما چیست؟
به نظر من نو شدن و نو پوشیدن به هیچ وجه معنای تجمل گرایی را ندارد، دیگر نمی شود امروز مردها لباسی را بپوشند كه دهه 50 بسیار زیبا بود، امروز اگر مردی شلوار پاچه گشاد بپوشد مردم مسخره اش می كنند چون مد نیست، همچنین تغییر دكور منزل، استفاده از لباس های متنوع نه تنها بد نیست بلكه روحیه نشاط و شادی را نیز در اعضای خانواده ایجاد می كند، تنها نباید اجازه داد افراط وارد این عرصه شود . در این نو شدن اگر افراط باشد تجمل گرایی محسوب شده و مخالف روح اسلام و شرع نیز میشود.
چرا برای بررسی مدگرایی جوانان به سراغ آسیب شناس ها می رویم ؟
زمانی كه مدگرایی نشان دهنده نوعی از تعلق گروهی و نو جویی افراطی در راستای تبعیت از فرقه ای خاص باشد با فرهنگ ما در تضاد كامل قرار می گیرد و نوعی سردرگمی را در جوانان ما ایجاد می كند و مشكلاتی جدی را به بار می آرود. مشكلاتی كه امروز در سطح جامعه شاهد آنها هستیم .
راه جلوگیری از ایجاد این سردرگمی چیست؟
به اعتقاد من مدگرایی افراطی كه در تضاد با ارزش های ما بوده و مشكلات زیادی را ایجاد می كند ناشی از جامعه پذیر نشدن یا جامعه پذیری غلط فرزندان ماست. جوانان ما بعد از مدرسه به دانشگاه می روند ، در طول دانشگاه همه چیز آنها اعم از پوشش و ظاهر تا نوع حرف زدنشان تغییر می كند، اما كمتر دیده می شود یك روستایی بعد از آمدن به شهر تغییرات زیادی كند. من به عنوان یك جامعه شناس علت این امر را در جامعه پذیر شدن فرد روستایی می دانم . او خودش را همانطوری كه هست پذیرفته در نتیجه در هركجا قرار بگیرد تغییری در او ایجاد نخواهد شد. البته منظور از تغییر همان مدگرایی افراطی است و گرنه همه انسان ها آموزش پذیر بوده و صعود رفتاری را می پذیرند.
بنابراین گرایش به الگوهای غیر ایرانی برای جوانان کشور سردرگمی را به دنبال خواهد داشتت که در روند آن هم خود این افراد و هم جامعه آسیب خواهد دید، آیا مجلس طرحی برای مقابله با این مشكل كه از آن به عنوان «تب مدگرایی» یاد می كنند دارد؟
بله طرح های زیادی در مجلس برای ساماندهی مد و لباس مطرح می شود، مدگرایی دغدغه كمیسیون فرهنگی است و كمیسیون اجتماعی نیز در این راستا به آنها كمك می كند اما طرح به آن شكلی كه مد نظر شماست و ارائه ساختاری خاص برای هم شكل شدن مردم ، در مجلس نداریم.
با گفته های شما طرح هایی مانند حجاب و عفاف و طراحی مدل مو برای آقایان در کدام قالب قرار می گیرد؟
طرح یعنی پیشنهاد، مانمی توانیم مردم را مجبور كنیم كه از یك لباس خاص، موی مشخص، آرایش تعیین شده و ... تبعیت كنند، این ها با روح انسانیت در تضاد است و فقط در مراكز نظامی می توان آن را اجرایی كرد، ما می توانیم به مردم طرح، پیشنهاد یا الگویی ارائه كنیم و از آنها بخواهیم از این طرح ها و الگو استفاده كنند.
به نظر می رسد طرح هایی كه برای مقابله با مدگرایی ارائه می شوند شكست می خورند، چرا؟
شكستی در كار نیست. یادتان باشد آداب و رسوم، نوع پوشش و مدی كه وارد می شود به مرور زمان وارد شده و جامعه آن را پذیرفته است. البته اینجا با مدهای بسیار خاص و تابع گروه های افراطی كاری ندارم بلکه همان مدلی را می گوییم كه بیشتر جامعه پیرو آن هستند كه كمی با ساختار شرعی ما تضاد دارد. برای جایگرین كردن مد اسلامی در مقابل مدی كه هست باید كمی صبر داشت، متاسفانه مسئولان طرح می دهند و توقع دارند طرحشان به صورت جهشی و دفعی در دم اثر بگذارد كه این شدنی نیست، ایراد كار این است كه طرح های ارائه شده برای مدت كوتاهی اجرا می شود و بعد به حال خود رها می شوند و در آخر سر می گویند طرح موفق نبوده یا شكست خورده است! من می خواهم در این جا یك نكته را متذكر شوم و آن این كه در طرح حجاب و عفاف به هیچ عنوان هدف طراحان تحمیل كردن نظری خاص به مردم نیست، بلكه آنها الگو و پیشنهادی را به مردم می دهند و به كمك آن پیشنهاد حدود را برای مردم جامعه مشخص می كنند و گرنه كسی قصد اجبار ندارد و اجبار كردن مردم به كاری اصلا شدنی نیست.