اردیبهشت، بهار ناشران بود/ کرونا موجب شد تا حوزه کتاب به کما برود!
هما نیابتی در گفتوگو با خبرنگار گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا، گفت: «ابتدا باید مقدمهای را بگویم: صنعت نشر حلقههای بهم پیوستهای است که مخاطب آخرین حلقه از این زنجیره به حساب میآید. ناشر وابسته به مولف، نویسنده و مترجم است یا همان صاحب اثر است و به علاوه به ویراستار، طراح، چاپخانه و در ادامه بخش کاغذ، مقوا و عوامل وابسته به این بخش و... از طرفی حوزه چاپ تنها مختص به کتاب نیست و هر چیزی که منتشر شود، از یک بروشور گرفته تا پوستر و حتی بنر تبلیغات دورنشهری را شامل میشود. در حوزه کتاب اما عوامل زیادی دست به دست میدهند تا کتاب به مخاطب برسد. گاهی مخاطب کتاب را میشناسد و آگاهانه آن را میخرد و گاهی کتابی را در کتابفروشی مشاهده میکند و پس از تورق و مشاهده فهرست و یا پشت جلد تصمیم به خرید آن میکند. از طرفی برخی از ناشران با امکان فروش کتاب در سایتهاشان، جوابگوی نیاز کسانی هستند که دنیال کتاب مشخصی میگردند.»
او در ادامه گفت: «در شرایط کنونی که بیماری کرونا موجب تعطیلی گسترده صنوف شده و کتابفروشیها هم به تبع آن تعطیل هستند، مخاطب دچار مشکلاتی شده است و در ادامه کتابفروشی هم درگیر مشکل شده است. هزینههای کتابفروشی مثل مالیات و حقوق پرسنل و حق ناشر را نمیتواند پرداخت کند. کتابهایی را که خریده است نمیتواند به فروش برساند و بدهکاریاش باقی میماند و هزینههایی که تامین نشده است. مشکل بعدی در حلقه میان نشار و توزیعکننده است چرا که ناشر با کتابفروشی مستقیما همکاری نمیکند، چرا که تعداد ناشران ما در ایران و کتابفروشیها نسبتی یک به ده دارد و این میان توزیعکنندهها هم نمیتوانند هزینههایی که در قبال قرارداد و پرداخت چک به ناشر داشتهاند را فراهم کنند. توزیعکننده کتابهای مختلف در زمینههای گوناگون را از ناشر گرفته و ویترین سپرده اما کتابفروشی تعطیل است.»
نیابتی با مقایسه حوزه نشر و بیماری که در حال مرگ است گفت: «در انتها ناشر که از انتهای سال اقدام به چاپ عناوین مختلف کتاب و تجدید چاپ کتابهای پرطرفدار کرده است و خودش را برای نمایشگاه آماده میکند، با عدم برگشت سرمایه و بدهی روبهرو میشود و هزینههایی که صرف کاغذ و مقوا و هزینه چاپ کرده است را نمیتواند به دست بیاورد و بر همین اساس تمام معادلات بهم میخورد چراکه بر مبنای فروش در ویترین کتابفروشی و نمایشگاه هزینه کرده است. همین موضوع باعث شده بسیاری از ناشران حقوق و عیدی پرسنل خود را پرداخت نکنند و بعضی دفاتر را تعطیل کردهاند و در خانه کار را ادامه دهند تا بتوانند با هزینه کمتر در بازار زنده بمانند. با یک ضربه به علت کرونا مثل دومینو کل این حوزه زمین خورده است. خوب میدانیم که پیش از این هم حوزه کتاب بسیار ضعیف بود و کرونا موجب شد تا حوزه کتاب توی کما برود. مانند بیماری که اگر اکسیژن را از آن بگیرید مرگ مغزی خواهد شد.»
او در مورد اقدامهای اتحادیه ناشران گفت: «اتحادیه ناشران از ابتدا این ماجرا را پیشبینی کرده بود و مکاتباتی با تامین اجتماعی و بخشهای دولتی برای چارهاندیشی داشت تا به این صنف کمکی بشود اما هنوز اتفاقی نیافتاده و ما همچنان منتظریم. ارشاد در حال پیگیری و رایزنی با بانک مرکزی برای گرفتن فرصت و عدم ایجاد بدحسابی برای ناشران در سیستم بانکی بشود.»
مدیر نشر ورجاوند در ادامه گفت: «به عنوان عضو هیات مدیره انجمن زنان ناشر نامهای را برای ارشاد ارسال کردیم تا هزینههای برگزاری نمایشگاه کتاب امسال را به ناشرانی که در لیست هرساله ارشاد برای نمایشگاه بودهاند پرداخت کند تا ضرر و زیان تولید کتاب برای نمایشگاه جبران شود. از طرفی ناشران با ایده برگزاری نمایشگاه مجازی موافق نیستند زیرا ارتباط با مخاطب و جنب و جوش نمایشگاه موجب فروش و بازگشت نقدینگی آنها میشود. اردیبهشت، بهار ناشران بود.»
