ورود مواد آلاینده به منابع آب از نگرانیهای جدی دوران جنگ است/ خطر از دست رفتن باروری خاک
وی با تأکید بر پیامدهای فوری جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، در تشریح این پیامدها گفت: یکی از مهمترین اثرات، آلودگی هوا و خاک است. انفجارها و شلیک موشکها ذرات معلق و مواد شیمیایی را در هوا پراکنده میکنند که علاوه بر تهدید سلامت انسانها، بر پوشش گیاهی و جانوران منطقه نیز تأثیر میگذارد. خاک نیز تحت تأثیر مستقیم آلودگیهای شیمیایی ناشی از مهمات و سوختها قرار میگیرد و باروری خود را از دست میدهد.
اسدی به اثر مهمات جنگی بر پوشش گیاهی و جانوری پرداخت و افزود: آسیب به اکوسیستمها از دو مسیر مستقیم و غیرمستقیم رخ میدهد. مسیر مستقیم شامل تخریب زیستگاهها و آلودگی است، مانند سوختن جنگلها و بوتهزارها. مسیر غیرمستقیم شامل تغییرات در زنجیره غذایی و کاهش جمعیت گونههای حساس است. برخی پرندگان و حشرات به دلیل آلودگی و از بین رفتن منابع غذایی، یا مهاجرت میکنند یا جمعیتشان کاهش مییابد که میتواند تعادل اکوسیستم را به هم بریزد.
این متخصص محیط زیست به وضعیت منابع آب در دوران جنگ و پس از آن هم اشاره کرد و افزود: یکی از نگرانیهای جدی، ورود مواد آلاینده به منابع آب سطحی و زیرزمینی است. بسیاری از سیستمهای آبیاری و رودخانهها نزدیک مناطق جنگی آلوده شدهاند. این موضوع میتواند اثرات بلندمدتی بر کشاورزی و تأمین آب شرب داشته باشد. حتی پس از پایان درگیریها، بازسازی منابع آب پاکیزه زمانبر و هزینهبر خواهد بود.
وی درباره گستردگی آسیبها با بیان این نکته که اثرات جنگ محدود به مناطق شهری و نظامی نیست، اضافه کرد: اثرات جنگ محدود به مناطق شهری و نظامی نیست. مناطق روستایی و طبیعی که به ظاهر درگیر جنگ مستقیم نبودند، از آلودگی هوا و بارانهای آلوده رنج میبرند. گرد و غبار ناشی از انفجارها میتواند صدها کیلومتر دورتر اثرگذار باشد و خاک و گیاهان را آلوده کند. حیوانات وحشی نیز از زیستگاه خود فرار میکنند و به مناطق امنتر مهاجرت میکنند که خود مشکلات بهداشتی و انسانی به همراه دارد.
مهیار اسدی آلودگی شیمیایی و فلزات سنگین را از نگرانکنندهترین مواردی دانست که محیط زیست را تهدید میکند. وی افزود: یکی از پدیدههای نگرانکننده، تجمع فلزات سنگین مانند سرب، جیوه و کادمیوم در خاک و آب است. این عناصر میتوانند وارد زنجیره غذایی شوند و سلامت انسان و حیوانات را تهدید کنند. کشاورزی و دامداری در مناطق جنگزده آسیب جدی میبینند، زیرا محصولات و علوفه آلوده وارد بازار میشوند.
اسدی در مورد اثرات بلندمدت این جنگ هم گفت: برخی اثرات بلافاصله مشاهده میشوند، مانند دود و خاک آلوده، اما بسیاری از اثرات واقعی ۵ تا ۱۰ سال بعد ظاهر میشوند. کاهش تنوع زیستی، ورود فلزات سنگین به زنجیره غذایی و تغییرات اقلیمی محلی، همه نمونههایی از اثرات بلندمدت هستند که نیازمند برنامهریزی جدی برای جبران خسارتاند.
وی در مقایسه آسیب جنگ بر طبیعت و محیط با بلایای طبیعی بیان کرد: تفاوت اصلی در ماندگاری و پراکندگی آلودگی است. بلایای طبیعی معمولاً آسیبها را در محدودهای مشخص ایجاد میکنند و محیط میتواند به مرور خود را بازسازی کند. اما جنگ، به ویژه درگیریهای طولانی، آلودگی شیمیایی و فلزات سنگین را به شکل گسترده و غیرقابل پیشبینی در خاک، آب و هوا پراکنده میکند. بازسازی محیط زیست پس از جنگ بسیار زمانبر و پیچیدهتر است.
اسدی درباره راهکارهای کاهش اثرات زیستمحیطی جنگ تأکید کرد: اولین قدم، ارزیابی دقیق و فوری وضعیت محیط زیست در مناطق آسیبدیده است. پس از آن، پاکسازی خاک و آب، کنترل انتشار آلودگی و بازسازی زیستگاهها ضرورت دارد. همچنین حمایت از کشاورزان و جوامع محلی برای استفاده از روشهای ایمن در کشاورزی و دامداری اهمیت دارد. همکاری بینالمللی و استفاده از تکنولوژیهای نوین برای سنجش و کاهش آلودگی نیز حیاتی است.
این کارشناس محیط زیست در پایان گفت: جنگ همیشه خسارتهای انسانی و اقتصادی دارد، اما اثرات زیستمحیطی آن نباید نادیده گرفته شود. توجه فوری به پاکسازی، بازسازی و حفاظت از منابع طبیعی ضروری است. آموزش جامعه برای کاهش آسیبهای زیستمحیطی و استفاده از فناوریهای پایدار میتواند تأثیر جنگ را کمتر کند. محیط زیست سالم، کلید بازسازی پایدار بعد از هر بحران است.
انتهای پیام/
