وزیر ارتباطات: محدودسازی اینترنت باید شفاف، زماندار و با اطلاعرسانی عمومی باشد/ آغاز فعالیت ۷ زیستبوم دولت هوشمند تا یک ماه آینده
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تاکید بر ضرورت شفافسازی فرآیند محدودسازی اینترنت گفت: هرگونه محدودیت در دسترسی به اینترنت بینالملل باید در چارچوبی مشخص با اطلاعرسانی عمومی و بهصورت زماندار انجام شود. وی همچنین از تداوم توسعه فیبر نوری گسترش نسل پنجم ارتباطات و آغاز فعالیت ۷ زیستبوم دولت هوشمند در آینده نزدیک خبر داد.
به گزارش خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا، سید ستار هاشمی در نشست خبری امروز که با حضور اهالی رسانه در محل این وزارتخانه برگزار شد، با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه ارتباطات طی جنگ رمضان اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که پس از آغاز این جنگ بهطور جدی در دستور کار قرار گرفت پایداری ارتباطات بود. زیرساختهای ارتباطی کشور بر اساس تراکم جمعیتی طراحی میشوند، اما از نهم اسفند سال گذشته به دلیل جابهجایی گسترده جمعیت شرایط متفاوتی ایجاد شد و تلاش مجموعه وزارت ارتباطات بر حفظ ارتباطات مردم متمرکز بود.
وی با قدردانی از همراهی بخش خصوصی افزود: در جریان جنگ رمضان شرکتهای بخش خصوصی با وجود کاهش درآمدها بخشی از خدمات خود را بهصورت رایگان ارائه کردند که این اقدام نشاندهنده مسئولیتپذیری و همراهی ارزشمند آنها با مردم بود.
حفظ ارتباطات در شرایط بحرانی
وزیر ارتباطات با اشاره به چالشهای ایجادشده در برخی مناطق کشور گفت: در جزایر کشور سه مرتبه شاهد قطعی ارتباطات بودیم، اما با تمهیدات اتخاذشده پایداری شبکه حفظ شد. همچنین در حوزه پستی بیش از ۱۵ میلیون مرسوله در این مدت جابهجا شد.
هاشمی ادامه داد: در حوزه فضایی نیز برخی مراکز زمینی و بخشهایی از پژوهشگاه فضایی مورد اصابت قرار گرفت، اما با برنامهریزیهای انجامشده ارتباط کشور با ماهوارهها دچار اختلال نشد.
وی همچنین از ثبت رکورد جدید در حوزه دولت الکترونیک خبر داد و گفت: در جریان جنگ رمضان بیش از یک میلیارد تراکنش در بستر خدمات دولت الکترونیک ثبت شد که میتوانست با اختلال و وقفه مواجه شود، اما خدمات بدون توقف ادامه یافت.
اینترنت و مطالبه دائمی مردم
وزیر ارتباطات با اشاره به مطالبات عمومی در حوزه ارتباطات گفت: وزارت ارتباطات محل تلاقی بسیاری از مطالبات مردم از جمله موضوع قطعی اینترنت و کیفیت ارتباطات است. بهطور طبیعی این وزارتخانه آخرین حلقه زنجیرهای است که با این مطالبات مواجه میشود در حالی که بخشی از مشکلات و محدودیتها ریشه در حوزههای دیگر دارد.
وی افزود: گاهی به جای حل مسئله صورت مسئله حذف میشود و این موضوع در سالهای مختلف تکرار شده است. تجربه محدودیتهای سال ۱۴۰۱ نیز نشان داد که برخی تصمیمات در بلندمدت پیامدهایی فراتر از اهداف اولیه خود ایجاد میکنند.
سیمکارتهای سفید و تجربه حکمرانی فضای مجازی
هاشمی درباره موضوع سیمکارتهای سفید نیز اظهار کرد: سابقه این موضوع به سال ۱۳۹۹ بازمیگردد. در سالهای اخیر شاهد بودهایم که برخی رفتارهایی که زمانی ضد ارزش تلقی میشدند به مرور به یک چالش حکمرانی تبدیل شدهاند و لازم است از این تجربهها درس بگیریم.
وی تاکید کرد: نباید حکمرانی را صرفا به برخی ابزارها یا محدودیتها تقلیل داد بلکه باید آثار و پیامدهای تصمیمات در بلندمدت مورد توجه قرار گیرد.
اینترنت تا کی وصل خواهد ماند؟؛ تلخترین سؤال از وزیر ارتباطات
وزیر ارتباطات با اشاره به دغدغه فعالان اقتصاد دیجیتال گفت: یکی از تلخترین و پرتکرارترین پرسشهایی که با آن مواجه هستم این است که اینترنت تا چه زمانی برقرار خواهد ماند. این سوال برای کشوری که به دنبال توسعه اقتصاد دیجیتال است، بسیار دردناک است.
وی افزود: تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و گسترش اقتصاد دیجیتال نیازمند پایداری ارتباطات است و بدون یک تصمیم راهبردی و واحد در این زمینه دستیابی به اهداف تعیینشده امکانپذیر نخواهد بود.
هاشمی ادامه داد: در حالی که جهان به سمت هوشمندسازی حرکت میکند و بسیاری از مشاغل در حال تحول هستند ما همچنان نگران پایداری ارتباطات و اینترنت هستیم. البته ملاحظات امنیتی قابل درک است، اما باید از تجربههای گذشته برای حل مسائل بهره بگیریم.
محدودسازی اینترنت باید شفاف و زماندار باشد
وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره احتمال قطع مجدد اینترنت گفت: این موضوع بهطور جدی در ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی در حال بررسی است. در همه کشورهای دنیا و متناسب با شرایط امنیتی ممکن است محدودیتهایی در دسترسی به اینترنت بینالملل اعمال شود، اما نکته مهم شفاف بودن فرآیند تصمیمگیری است.
وی افزود: وزارت ارتباطات معتقد است هرگونه محدودسازی باید به حداقل برسد و در چارچوبی روشن و مشخص اجرا شود؛ به گونهای که مشخص باشد تصمیم توسط چه نهادی با چه سازوکاری و برای چه بازه زمانی اتخاذ شده است.
هاشمی تصریح کرد: جلسات متعددی برای تدوین این سازوکار برگزار شده و پیشنهادهای مختلفی از سوی نهادهای مسئول دریافت شده است. اصل اساسی در این چارچوب آن خواهد بود که هرگونه محدودیت احتمالی، زماندار و دارای فرآیند مشخص باشد.
اینترنت باید برای همه باکیفیت و بدون تبعیض باشد
وزیر ارتباطات درباره زمان بازگشت کامل اینترنت به شرایط عادی نیز گفت: اتفاقات هفتههای اخیر موضوع اینترنت را به یکی از مسائل پیچیده حکمرانی تبدیل کرده است.
وی تاکید کرد: ارتقای کیفیت اینترنت در دستور کار جدی وزارت ارتباطات قرار دارد و باور ما این است که اینترنت باید برای همه مردم، باکیفیت و بدون تبعیض در دسترس باشد.
هاشمی افزود: اگر اقتصاد دیجیتال برای کشور اهمیت دارد نمیتوان با خودتحریمی فرصتهای موجود را از دست داد. در بسیاری از کشورها سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی به بیش از ۴۰ درصد رسیده و ما نیز باید از این ظرفیت بهرهمند شویم.
توسعه فیبر نوری و اینترنت نسل پنجم ادامه دارد
وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به آخرین وضعیت پروژه ملی فیبر نوری و توسعه نسل پنجم تلفن همراه گفت: توسعه فیبر نوری و فناوری ۵G از اولویتهای اصلی وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم است و این پروژهها فارغ از نگاههای سیاسی با جدیت دنبال میشوند.
وی اظهار کرد: تمرکز وزارت ارتباطات صرفا بر توسعه پوشش نیست بلکه اتصال واقعی مشترکان به شبکه فیبر نوری بهعنوان شاخص اصلی ارزیابی عملکرد در نظر گرفته شده است.
هاشمی افزود: میزان اتصال به شبکه فیبر نوری تاکنون چهار برابر افزایش یافته و پوشش این شبکه از مرز ۱۰ میلیون مشترک عبور کرده است. با وجود شرایط خاص کشور این پروژه از برنامه عقب نمانده و روند اجرای آن ادامه دارد.
وی توسعه فیبر نوری در کلانشهرهایی مانند تهران و اصفهان را از چالشهای اصلی این پروژه دانست و گفت: در مقابل برخی شهرها از جمله مشهد عملکردی فراتر از برنامه داشتهاند و تلاش میکنیم این روند در سایر نقاط کشور نیز تسریع شود.
آغاز فعالیت ۷ زیستبوم دولت هوشمند تا یک ماه آینده
وزیر ارتباطات با اشاره به برنامههای دولت در حوزه خدمات هوشمند گفت: تجربه کشورهای مختلف از جمله کانادا و سنگاپور نشان میدهد که ارائه خدمات دولت الکترونیک باید در قالب زیستبومهای تخصصی انجام شود و تجمیع همه خدمات در یک پنجره واحد، راهکار مناسبی نیست.
وی افزود: طی یک سال گذشته چارچوب جدیدی برای توسعه زیستبومهای تخصصی دولت هوشمند تدوین و در هیئت وزیران تصویب شد که اکنون ۷ زیستبوم آماده آغاز فعالیت هستند.
هاشمی خاطرنشان کرد: محوریت اجرای این برنامهها بر عهده سازمان فناوری اطلاعات ایران خواهد بود و بخش خصوصی نیز نقش اصلی را در توسعه و ارائه خدمات ایفا خواهد کرد.
وی ابراز امیدواری کرد که فعالیت رسمی این ۷ زیستبوم که قرار بود پیش از نوروز آغاز شود اما به دلیل شرایط جنگی به تعویق افتاد ظرف یک ماه آینده آغاز شود.
اختلال سامانهها را به پای اینترنت ننویسیم
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتقاد از نسبت دادن همه مشکلات خدمات الکترونیکی به اینترنت گفت: در بسیاری از مواقع دستگاههای مختلف هنگام بروز اختلال در ارائه خدمات اعلام میکنند که اینترنت قطع است و به همین دلیل امکان خدمترسانی وجود ندارد؛ در حالی که باید میان مشکلات زیرساخت ارتباطی و ضعف سامانههای تخصصی دستگاهها تفاوت قائل شد.
هاشمی افزود: اگر واقعا شبکه ارتباطی کشور با اختلال جدی مواجه باشد پلتفرمهای داخلی مانند اسنپ، دیجیکالا، علیبابا و سایر خدمات آنلاین نیز نباید قادر به ادامه فعالیت باشند. وقتی این خدمات بر بستر همان شبکه در حال ارائه سرویس هستند نمیتوان هرگونه اختلال در عملکرد دستگاهها را به قطعی اینترنت نسبت داد.
ریشه بسیاری از مشکلات در سامانههای فرسوده است
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد منشا اصلی اختلالات به کیفیت پایین، فرسودگی یا ضعف سامانههای داخلی دستگاهها بازمیگردد. البته توسعه زیرساختهای ارتباطی و ارتقای کیفیت شبکه همچنان یک ضرورت است، اما برای حل مسئله ابتدا باید علت آن را بهدرستی شناسایی کرد.
وزیر ارتباطات تصریح کرد: این وزارتخانه میتواند وضعیت سامانهها را پایش و ارزیابی کند اما مسئولیت طراحی، توسعه و نگهداری سامانههای تخصصی هر دستگاه بر عهده همان مجموعه است و نمیتوان همه کاستیها را متوجه حوزه ارتباطات دانست.
زنگ خطر کمبود نخبگان در بخش دولتی
هاشمی با اشاره به اهمیت سرمایه انسانی در توسعه خدمات دیجیتال گفت: بهروزرسانی سامانهها افزایش امنیت خدمات و بهرهگیری از فناوریهای نوین بدون حضور نیروهای متخصص و توانمند امکانپذیر نیست.
وی افزود: فاصله قابل توجه میان سطح پرداختها در بخش دولتی و خصوصی موجب شده بسیاری از نخبگان و متخصصان حوزه فناوری تمایل کمتری به فعالیت در دستگاههای اجرایی داشته باشند، موضوعی که در آینده میتواند چالشهای جدیتری ایجاد کند.
مهاجرت نخبگان تهدیدی برای کیفیت خدمات و امنیت ملی
وزیر ارتباطات هشدار داد: ادامه این روند علاوه بر کاهش کیفیت خدمات دیجیتال میتواند آسیبپذیری سامانههای کشور را افزایش دهد و به خروج نیروهای متخصص از بدنه اجرایی منجر شود. این مسئله صرفا یک موضوع مدیریتی یا فناوری نیست بلکه از منظر امنیت ملی نیز اهمیت دارد و نیازمند توجه جدی است.
حکمرانی دیجیتال نیازمند نگاه مسئلهمحور است
وزیر ارتباطات با اشاره به چالشهای حکمرانی در حوزه فضای مجازی و اینترنت گفت: حوزه ارتباطات محل تلاقی مطالبات گوناگون و گاه متعارض است و وزارت ارتباطات معمولا آخرین حلقهای است که از آن انتظار پاسخگویی وجود دارد.
وی تاکید کرد: نباید مسائل موجود در حوزههای مختلف فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی را به زیرساختهای ارتباطی تقلیل داد یا با محدودسازی دسترسیها، صورت مسئله را پاک کرد، زیرا این مسائل پس از مدتی با شدت بیشتری بازمیگردند.
هاشمی افزود: در سالهای گذشته استفاده از VPN و فیلترشکن در کشور یک رفتار ضد ارزش محسوب میشد اما امروز به جایی رسیدهایم که برخی با افتخار از استفاده از آن سخن میگویند. این تجربه نشان میدهد نباید اجازه دهیم یک ضد ارزش در فرآیند حکمرانی به ارزش تبدیل شود.
وزیر ارتباطات تاکید کرد: حکمرانی در فضای مجازی صرفا یک مسئله فنی نیست و باید از تجربههای گذشته برای اصلاح مسیر استفاده کرد.
تداوم مسیر توسعه صنعت فضایی
وزیر ارتباطات با اشاره به آسیبهای واردشده به برخی زیرساختهای فضایی کشور در ماههای گذشته گفت: اگرچه در این حوزه خسارتهایی به تجهیزات و زیرساختها وارد شده است، اما دانش، تجربه و سرمایه انسانی کشور حفظ شده و از بین رفتنی نیست.
وی افزود: خوشبختانه در این رخدادها هیچیک از متخصصان و نخبگان فعال در صنعت فضایی کشور آسیب جانی ندیدند و همین موضوع نویدبخش ادامه مسیر توسعه این صنعت است.
هاشمی با ابراز امیدواری نسبت به آینده صنعت فضایی کشور تاکید کرد: برنامهریزیهای لازم برای بازگشت هرچه سریعتر این صنعت به مسیر رشد و توسعه انجام شده و ظرفیتهای موجود در دانشگاهها، پژوهشگاهها و شرکتهای دانشبنیان پشتوانه مهمی برای تحقق این هدف به شمار میرود.
توسعه فیبرنوری و ۵G اولویت وزارت ارتباطات
وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت توسعه فیبرنوری و نسل پنجم ارتباطات (۵G) اظهار کرد: هیچ مسیر پایداری برای توسعه ارتباطات کشور وجود ندارد مگر اینکه دو پروژه کلیدی توسعه ارتباطات ثابت و ارتباطات سیار به سرانجام برسد.
وی با اشاره به اجرای پروژه ملی فیبرنوری افزود: در کنار توسعه شبکه فیبرنوری برنامه مهاجرت کاربران از بسترهای قدیمی به فیبر نیز آغاز شده و این طرح با همکاری شرکت مخابرات ایران در حال پیگیری است.
توسعه ۵G با تخصیص فرکانسهای مورد نیاز
هاشمی با بیان اینکه توسعه ارتباطات سیار نیز بهصورت جدی در دستور کار قرار دارد گفت: مهمترین منبع توسعه ارتباطات سیار فرکانس است و بدون تخصیص طیف فرکانسی امکان توسعه شبکههای نسل جدید وجود ندارد.
وزیر ارتباطات افزود: یکی از نخستین اقدامات وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم تخصیص فرکانسهای مورد نیاز نسل پنجم ارتباطات بود که در اختیار اپراتورها قرار گرفت و پس از آن فرآیند خرید تجهیزات و توسعه شبکه آغاز شد.
وی با اشاره به برخی مشکلات موجود در تامین تجهیزات مورد نیاز اپراتورها تصریح کرد: با وجود چالشهای ناشی از تامین تجهیزات موضوع با جدیت دنبال میشود و بر اساس تعهدات تعیینشده، تا پایان سال بخش قابل توجهی از شبکه کشور باید به فناوری نسل پنجم مجهز شود.
هاشمی همچنین از فعالسازی قابلیت استفاده از نسل پنجم ارتباطات در مدلهای جدید تلفن همراه خبر داد و گفت: مذاکرات لازم با شرکتهای تولیدکننده و نمایندگان آنها انجام شده و امکان بهرهبرداری از ۵G در بسیاری از گوشیهای موجود در بازار فراهم شده است.
حمایت از پیامرسانهای داخلی همراه با حفظ رقابت
وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره عملکرد پیامرسانهای داخلی در دوره محدودیتهای ارتباطی اخیر با اشاره به افزایش چندصددرصدی حجم استفاده از این سکوها گفت: در شرایطی که حجم تقاضا بهصورت ناگهانی افزایش مییابد بروز برخی اختلالات دور از انتظار نیست؛ با این حال پیامرسانهای داخلی تلاش کردند خدمات خود را پایدار نگه دارند.
وی افزود: وزارت ارتباطات از سکوها و پیامرسانهای داخلی حمایت میکند، اما این حمایت به معنای ایجاد انحصار نیست. اعتقاد ما این است که دسترسی به خدمات و سکوهای بینالمللی نیز باید برقرار باشد؛ زیرا انحصار در نهایت به زیان کاربران و اکوسیستم فناوری کشور خواهد بود.
هاشمی تاکید کرد: هرگونه گزارش مستند درباره کیفیت خدمات پیامرسانها یا کمفروشی احتمالی اپراتورها از سوی وزارت ارتباطات بررسی و پیگیری میشود.
مخالفت وزارت ارتباطات با وایتلیست اینترنت
وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع طرحهای مبتنی بر وایتلیست اینترنت اشاره کرد و گفت: وزارت ارتباطات با این رویکرد مخالفت کرده است، زیرا چنین مدلی از نظر فنی پیچیدگیهای فراوانی دارد و میتواند روند نوآوری را با آسیب مواجه کند.
وی افزود: تجربههای متعدد در حوزه مدیریت دسترسی نشان میدهد که اجرای چنین طرحهایی در مقیاس ملی با چالشهای جدی روبهرو است و نمیتواند پاسخگوی نیازهای متنوع کاربران و کسبوکارها باشد.
مسئولیت امنیت سایبری کشور با کجا است؟
وزیر ارتباطات درباره تقسیم کار ملی در حوزه امنیت سایبری نیز گفت: در سندی که مصوبه شورای عالی فضای مجازی است یک تقسیم کاری انجام در حوزه امنیت سایبری بین دستگاههای مختلف انجام شده و مسئولیت امنیت هر دستگاه اجرایی بر عهده بالاترین مقام اجرایی است.
وی افزود: این سند یک سری دستگاههای هماهنگ کننده را پیش بینی کرده که کارشان این است که به صورت دورهای دستگاهها را بررسی میکنند و گزارش میدهند که دستگاه چه آسیب پذیریهایی دارند.
هاشمی اظهار کرد: مسئولیت امنیت سایبری دستگاههای حیاتی با پدافند غیرعامل، دستگاههای زیرساختی با افتا، دستگاههای غیرزیرساختی با وزارت ارتباطات و بخش خصوصی با فتا است.
وی از تقویت و حمایت مراکز آپا خبر داد و گفت: سطح امنیتی ارتقا پیدا کرده اما هنوز فاصله داریم.
نقش دیپلماسی فناوری در خنثیسازی اتهامات بینالمللی
هاشمی همچنین درباره تلاشهای ایران در مجامع بینالمللی حوزه ارتباطات گفت: در پی طرح برخی ادعاها علیه جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه بینالمللی مخابرات، وزارت ارتباطات با همکاری وزارت امور خارجه و سازمان صداوسیما رایزنیهای گستردهای را با کشورهای مختلف انجام داد.
وی افزود: این رایزنیها موجب شد متن اولیه پیشنهادی که علیه ایران مطرح شده بود، بهطور قابل توجهی تعدیل شود و کشورهای مختلف از مواضع جمهوری اسلامی ایران حمایت کنند.
وزیر ارتباطات تاکید کرد: حضور فعال در نهادهای بینالمللی و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی فناوری از ضرورتهای امروز کشور است و این مسیر با جدیت ادامه خواهد یافت.
انتهای پیام/
