گمشدهای به نام «برنامه اقتصادی نامزدها»
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری برنا، پایان دور نخست مناظره تلویزیونی میان نامزدهای ریاستجمهوری که عنوان اقتصادی بر پیشانی داشت، نشان داد که برنامه اقتصادی نامزدها، یا بهتر بگوییم، آنچه نامزدهای این دوره ریاستجمهوری از آن بهعنوان برنامه اقتصادی یاد میکنند، چیزی بیش از اهداف یا اولویتهای اقتصادی نیست.
درواقع، نامزدهای هشتگانه ظاهراً تفاوتی میان اهداف اقتصادی، اولویتهای موضوعی و برنامههای نیل به اهداف موردنظر قائل نیستند.
عنوانهایی مثل توسعه اقتصادی، رفع مشکل تورم، رفع مشکل بیکاری، مهار دلالی، توسعه تولید، رشد اقتصادی بالا و... همه و همه اهداف اقتصادی هستند، نه برنامه اقتصادی.
چون همه نامزدها عموماً به بیان اهداف اقتصادی دولتهای خود اکتفا میکنند، مناظرههای اقتصادی نیز چیزی فراتر از تکرار عنوانهایی که در بالا ذکر شد نیست.
درواقع، مناظره اقتصادی نامزدها که ساعت 16 روز جمعه پخش شد، به چیزی شبیه یک سرود جمعی با کلام واحد و تن صداهای مختلف تبدیل شده بود.
بنندگان این مناظره دیدند که کمترین تفاوتها در میان سخنان و اولویتهای نامزدها وجود داشت؛ در این صورت، وقتی همه نامزدها و برنامههایشان شبیه به یکدیگر و تا این حد به هم نزدیک است، چه لزومی دارد که ازمیان هشت نفر، یک رئیسجمهوری انتخاب شود؟ یعنی با وجود این سخنان و اظهارنظرهای مشترک، هر کسی که رأی بیاورد، فرقی با دیگری نمیکند و این خلاف شأن انتخابات است.
از دیگر سو باید توجه داشت که صداوسیما نیز با مهندسی شیوه مناظره، به این اظهارنظرهای سطحی و کاملاً شعاری دامن زد و موفقیتی در کنکاش برنامهها و درگیر کردن مخاطب با اولویتهای اقتصادی نامزدها نداشت.
با وجود این، به نظر میرسید که مواجهه برخی کاندیداها با مسائل اقتصادی مواجهه ارگانیک و برخی دیگر مکانیکی بود.
دستکم- آنطور که به نظر میرسید- اظهارنظرهای محسن رضایی، حسن روحانی و محمدباقر قالیباف بیشتر خصلت کارشناسانه و عملیاتی داشت و سعی شده بود که با واکاوی مسائل اقتصادی، ابعاد مسئله و راهکارهای رفع مشکل را بسنجد.
در موضوع هدفمندی یارانهها که همه نامزدها بر لازم بودن تدوین و اجرای چنین قانونی صحه گذاشتند، برنامه محسن رضایی برای تداوم اجرای این قانون عملیاتیتر و کارشناسیتر از دیگران به نظر میرسید.
در برنامه وی آنچه مدنظر قرار دارد، ادامه پرداخت یارانه نقدی به میزان کنونی است که در جریان اجرای فاز دوم، یارانه پرداختی به مردم به بیش از 100 هزار تومان افزایش خواهد یافت که در حدود 60 هزار تومان آن بهعنوان سرمایه هر عضو یک خانواده به بخش تولید (صنعتی و کشاورزی) تزریق خواهد شد تا صرف ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای شهروندان شود.
با وجود این، در بخش مسکن، به نظر میرسید که دیدگاههای محمدباقر قالیباف درزمینه نوسازی بافتهای فرسوده در محدوده شهرها و جلوگیری از ساختوساز در مکانهای دورافتاده، کمهزینهتر و عملیاتیتر از دیگر برنامههای اقتصادی نامزدها بود؛ زیرا در این صورت، نیازی به تأمین فضاها و ساختبندیهای شهری مثل خیابانکشی، توسعه فضای سبز، حملونقل عمومی و... در مکانی دورافتاده و نوساز نیست و بنابراین بار مالی کمتری را مصرف خواهد کرد.
در ادامه و در موضوع توسعه و رشد اقتصادی، به نظر میرسد که حسن روحانی با تأکید بر لزوم ایجاد امنیت روانی در جامعه برای گسترش و توسعه امنیت سرمایهگذاری، برنامهای بهتر از دیگران ارائه کرد.
در این رویکرد، روحانی تلاش داشت بگوید که با گسترش روابط بینالمللی، فرصت برای سرمایهگذاری خارجی و تثبیت ارزش نرخ پول ملی فراهم خواهد شد که در این شرایط اطمینان سرمایهگذاری داخلی در بخشهای مولد بیشتر خواهد شد.
با وجود این، بر کسی پوشیده نیست که اظهارنظرهای نامزدها به طور کلی بیانگر وجود یک شیوه دقیق در برنامهریزی و آیندهنگری نبود. حال باید دید که آیا واقعاً نامزدها برنامهای ندارند، یا اینکه شیوه مهندسی و روش مناظرهها امکان نشان دادن برنامهها و دقت برنامهریزی را نداشته است.
