همه جزئیات و اظهار نظرها درباره حادثه تصادف قم

به گزارش سرویس اجتماعی برنا بعد از گذشت 52 روز از حادثه هولناک تصادف اتوبوس اسکانیا در محور آزاد راه تهران-قم، که می توان از آن به عنوان هولناک ترین حادثه جاده‌های کشور در سال‌های اخیر نام برد. حادثه ای که در آن 44 نفر انسان بی گناه در شعله‌های آتش سوختند، در حقیقت از همه دست اندرکاران امر ایمنی جاده و وسایل نقلیه انتظار می‌رود این زنگ هشدار را جدی بگیرند و دیگر شاهد حوادثی از این دست در کشور نباشیم.

شرح ماوقع حادثه
این تصادف که در ساعت 23، 18 شهریور به وقوع پیوست، بدین ترتیب بود که اتوبوسی که از اصفهان با 44 نفر مسافر از تهران راهی تهران بود در 28 کیلومتری جاده قم-تهران به علت دوپوسته شدن لاستیک چرخ جلو به سمت چپ متمایل شد و بعد از برخورد با یک دستگاه سواری که در خط سوم عبوری در حال حرکت بود در نهایت به گاردریل میانی آزاد راه برخورد کرد و با شکستن گاردریل که تحمل وزن اسکانیا را نداشت به چراغ برق برخورد کرده و بعد وارد خط مخالف می شود. همزمان با اتوبوس اسکانیا که از تهران با داشتن 44 مسافر عازم یزد بود برخورد کرد و همین برخورد جرقه‌های آتش را شعله ور کرد و موجب کشته شدن 44 مسافر و و مجروح شدن 47 نفر شد.
 
سرهنگ مهماندار رئیس پلیس راهور ناجا در نخستین واکنش‌ها با بیان اینکه سهم شرکت تولید کننده اتوبوس نیز در این حادثه مشخص شده است، گفت: بر این اساس شرکت تولید کننده اتوبوس اسکانیا (عقاب افشان) 50 درصد در این حادثه مقصر شناخته شده است و شرکت عقاب نشان به عنوان نماینده اسکانیا در این رابطه به دادگاه معرفی می‌شود.

وی افزود: چندی قبل اتوبوس اسکانیای دیگری در استان خوزستان با یک دستگاه کامیون برخورد و دچار آتش سوزی شد که در آن حادثه بیش از 14 مسافر جان خود را از دست دادند. این در حالی است که در حادثه دیگری که در اردوی دانش آموزان بروجنی رخ داد به علت واژگونی اتوبوس اسکانیا 26 دانش آموز جانشان را از دست دادند. باید به فکری به حال این اتوبوسها کرد چرا که دارای بدنه و ایمنی بسیار ضعیفی هستند.

بعد حادثه
یک روز پس از وقوع این صانحه دستور تشکیل کمیسیون ویژه رسیدگی به تخلفات احتمالی شرکت مسافربری در سانحه صادر شد.
 
دو روز پس از حادثه هیئت محترم دولت بررسی پیرامون آن را به هیات سه نفره ای از وزیران راه و شهرسازی، کشور و صنعت معدن و تجات واگذار کرد.
 
گزارش نهایی کمیسیون راه‌های کشور
کمیسیون ایمنی راه‌های کشور، با هدف شفاف‌سازی و ایجاد دسترسی آزاد شهروندان به اطلاعات و همچنین دفاع از حقوق شهروندی، گزارش حادثه دلخراش مورخ 1392/6/18 اتوبوس‌ها در آزاد راه قم- تهران را که طی آن جمعی از هم میهنان کشته شدند، پس از انجام بررسیهای دقیق و مبسوط کارشناسی در 7 کارگروه تخصصی و سه نشست کمیسیون در تاریخ های 1392/7/1، 1392/7/15 و 1392/8/6، این کمیسیون جمع بندی نهایی گزارش را منتشر کرد.

کمیسیون ایمنی راه‌های کشور اعلام کرد: پیرو ابلاغ کمیسیون ایمنی کمیته‌های کارشناسی با برگزاری بیش از 25 جلسه اصلی و فرعی گزارش خود را ارائه و جمع‌بندی گزارش ها در تاریخ 1392/8/6 به کمیسیون ایمنی راهها ارایه شد.

در این گزارش در خصوص علت تامه تصادف آمده است: عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه از جانب راننده اتوبوس شماره 1 به علت بروز نقص فنی(دو پوست شدن و ترکیدن لاستیک) که منجر به تغییر مسیر و تجاوز کامل به چپ گردیده است و در ضمن در این تصادف ایجاد حریق در هر دو اتوبوس پس از برخورد و همچنین باز نشدن دربهای اتوبوسها و نیز عدم امکان خروج اضطراری آسان، باعث افزایش تلفات و مجروحین شده است.

درگزارش نهایی کمیسیون ایمنی راه‌های کشور پیشنهاد شده است: وزارت راه و شهرسازی نسبت به بازنگری در سرعت مجاز اتوبوسها در آزادراه‌های کشور اقدام نماید. در این خصوص مقرر شد کمیته ای با مشارکت دستگاه‌های ذیربط در سازمان راهداری و حمل و نقل تشکیل و تصمیم سازی شود.

همچنین پیشنهاد شد فعالیت‌های ایمنی و برگزاری مستمر کمیسیون‌های ایمنی راه‌های استانی به صورت ماهانه و به طور ویژه در اولویت اقدامات استانداران قرار گیرد.

همچنین در کمیسیون مقرر شد که بیمه مرکزی ایران در زمینه تحلیل سانحه از منظر بیمه و نیز نحوه مشارکت در امر ارتقای ایمنی حمل و نقل و همکاری با دستگاه‌های مسئول گزارش لازم را به کمیسیون ارائه نماید.

ذکر این نکته ضروری است که گزارش کمیته‌های کارشناسی به همراه پیشنهادات برای بهبود امور در هفت محور تعیین شده توسط کمیسیون ایمنی راه‌ها شامل نحوه اطلاع رسانی در حوادث مهم سوانح رانندگی، بررسی علل تصادف و رسیدگی به وضعیت لاستیک در کشور، بررسی وضعیت آموزش رانندگان و آموزش مسافرین در زمان وقوع حوادث، ساماندهی نحوه بازرسی کنترل وضعیت ایمنی خودروهای حمل ونقل عمومی مسافربری در جاده‌های کشور، تقویت وضعیت امداد و نجات، فوریتهای پزشکی و ساماندهی سیستم اطفاء حریق در جاده‌های کشور، بررسی وضعیت ایمنی اتوبوس اسکانیا و بررسی وضعیت گاردریل‌ها در جاده‌ها ارائه شده است. 

 مطالبات مردمی از مسئولان
حالا در پایان این نوشتار چندین سوال در ذهن ما شکل گرفته است. ما نمی دانیم که 20 هزار نفر کشته در سال که حاصل تصادفات جاده ای است چه کسی مسئول پاسخگویی است. تا دیگر شاهد رخدادهایی از این دست نباشیم.

وزارت راه و شهرسازی در خصوص وضعیت راهها و ایمنی آنها چه اقداماتی کرده است و یا در دست اقدام دارد؟ نقاط حادثه خیز کشور آیا مرتفع شده اند؟

در کشورهای غربی گاردیل‌های وسط جاده توانایی برخورد همه وسایل نقلیه سنگین را دارند و شاهد حوادثی اینچنینی در آن کشور ها نیستیم، نصب گاردیلهای مقاوم در جاده ها مگر چه مقدار هزینه دارد قطعا از جان انسانها بی ارزش تر است.

وزارت راه و شهرسازی در خصوص ایمنی سازی اتوبوس های مسافربری چه اقداماتی تا کنون کرده است؟ مهارت راننده ها در امر رانندگی آیا به درستی سنجیده می شود؟

وزیر کشور پاسخ دهد چرا آتش نشانان با تاخیر بیست دقیقه ای به محل حادثه رسیدند؟

پلیس راه کشور کشور در خصوص مدیریت بحران و سامان گرفتن شرایط بحرانی تصادفات این چنینی چه اقداماتی انجام داده است؟

وزیر بهداشت و درمان کشور راجع به امداد جاده ای و زمان حضور آمبولانس و نیروهای امداد که با تاخیر به این حادثه رسیدند توضیح دهد؟

اقدامات ستاد مدیریت بحران یزد و قم در خصوص این حادثه چرا ضعیف بود به شکلی که چند روز پس از حادثه جنازه سوخته ای از لای لاشه های اتوبوس بیرون کشیدند؟

و نهایتا وزارت صنایع علت آتش گرفتن اتوبوس‌ها را مورد بررسی قرار دهد و پاسخ دهد چرا این اتوبوسها به این سرعت آتش می گیرند و چرا استاندارهای لازم در ساخت این اتوبوسهای اسکانیا عقاب افشان به خوبی رعایت نشده است؟

بی شک این موضوع عقلانی است که ما عوض خرج کردن هزینه‌های میلیاردی درمان مصدومان بیاییم یک مقدار از هزینه های جهت رفع و رجوع این حوادث را هزینه پیشگیری از وقوع این حوادث کنیم تا دیگر شاهد حوادثی از این دست نباشیم.