روحیه کارآفرینی بین دانشجویان چگونه است؟

خبرگزاری برنا-مخاطره‌پذیری، مسئولیت‌پذیری، همدلی و تعاون. ویژگی‌های کارآفرین‌ها را که بشماری به نظر می‌رسد همه آن چیزهایی نباشد که در دانشگاه به افراد یاد می‌دهند. اما بخشی از آنها حاصل گذراندن دوره آموزش است و نمی‌شود انکار کرد که دانشگاه باید بعد از فارغ‌التحصیلی چیزی از آنها در ما جا گذاشته باشد. دانشگاه‌های بزرگ جهان هم سالهاست تلاش می‌کنند بفهمند که چه طور باید دانشجو را به کارآفرین تبدیل کرد؟
امروزه آموزش کارآفرینی به یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های دانشگاه‌ها تبدیل شده. اولین بار دانشگاه هاروارد بود که در 1947 دوره‌ای در مورد کارآفرینی برگزار کرد. کشور ژاپن اولین کشوری بود که ترویج فرهنگ کارآفرینی را در دبیرستان‌ها آغاز کرد و به نوجوانان آموزش داد و بعد آن را به دانشگاه‌ها هم تسری داد. دانشگاه کالیفرنیای جنوبی برای اولین بار در 1972 دوره آموزشی کارآفرینی برگزار کرد و در 1990 حدود 1050 دانشگاه و در 2003حدود 1600 دانشگاه در حوزه کارآفرینی آموزش داشتند. در ایران هم اولین دوره کارآفرینی در سال 1383 در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران راه اندازی شد و حالا دانشکده‌ای با نام کارآفرینی در این دانشگاه فعالیتش را شروع کرده.
اگر بخواهیم به اهمیت کارآفرینی در رفع بیکاری پی ببریم کافی است حساب و کتاب کوچکی در مورد نیروی کار داشته باشیم. محمدرضا نوروزی، در تحقیقی در دانشگاه آزاد نشان داد در فاصله سالهای 1355 و 1375 در ایران بیشترین نوع اشتغال خویش‌فرما بوده اما در دهه 80 به دلیل عدم حمایت از این مشاغل با بحران بیکاری مواجه شدیم. اگر در طول این دو دهه هر یک نفر یک نفر دیگر را به کار می‌گرفت اکنون نه تنها مشکلی به اسم بیکاری نداشتیم بلکه با کمبود نیروی کار رو به رو شده بودیم. به عقیده او کارآفرینی یکی از راههای است که شایسته است به عنوان اقدامی پایدار جهت اشتغالزایی در اولویت قرار گیرد به گونه‌ای که مردم به ویژه جوانان را چنان تربیت کنند که توانایی اقدام و عمل و انعطاف‌پذیری در بازارهای شغلی را داشته باشند.
کارآفرینی در بعضی دانشگاه‌های بزرگ دنیا طرح‌ها خاصی را دنبال می‌کند که دانشجویان را به شکل عملی آماده راه اندازی کسب و کار می‌کند. از جمله آنها طرح دانشگاه بالستیت در آمریکاست که بر اساس آن هر دانشجو باید یک برنامه تجاری قابل اجرا تدوین کند که برای بررسی به یک شورای متشکل از افراد حرفه‌ای و متخصص تقدیم می‌شود. مدرک تحصیلی زمانی به دانشجو داده می‌شود که طرحش به تایید برسد و گلیم خودش را از آب بکشد.
دانشگاه آریزونا هم یک روش رقابتی را پیش گرفته که در آن تیم‌های دانشجویی باید امکان‌پذیری یک طرح را بسنجند. آنها یک سال فرصت دارند که تلاش کنند و در این مدت هیات علمی بر آنها نظارت دارد. در ترم دوم رقابت به اوج می‌رسد و برنامه‌های نهایی کسب و کار دانشجویان توسط کارآفرینان معروف ارزیابی می‌شود.
به نظر می‌رسد رشته‌های تحصیلی هم در گرایش دانشجویان به کارآفرینی بی‌تاثیر نیست. یک تحقیق در دانشگاه آزاد داراب نشان می‌دهد در میان دانشجویانی که در پژوهش مشارکت داشتند، سطح تمایل به کارآفرینی بالاتر از متوسط، اما ریسک‌پذیری این دانشجویان پایین‌تر از متوسط بود. میانگین مولفه‌های کنترل دورنی، نیاز به موفقیت و نیاز به استقلال در آنها بالا بود و دانشجویان پرستاری و گروه پزشکی بالاترین روحیه کارآفرینی را داشتند. بعد از آن گروه علوم انسانی قرار دارد و گروه فنی، مهندسی و کشاورزی در رتبه سوم قرار گرفتند. البته گروه سوم در معیار ریسک‌پذیری رتبه بالاتری گرفتند.
در سالهای اخیر بسیاری از مسئولان آموزش عالی در مورد ضرورت آموزش کارآفرینی و تغییر آموزش به شیوه مهارتی سخن گفته‌اند اما همچنان جای این آموزش‌ها به صورت فراگیر خالی است و کارآفرینی برای دانشجویان موضوع ناشناخته‌ای باقی مانده.