سوارکاری، تخصص و برنامه میخواهد
بعد از سه سال از فعالیت بودن رئیس فدراسیون سوارکاری طلسم انتخابات این فدراسیون شکسته شد و با اعلام وزارت ورزش و جوانان مجمع انتخاباتی این فدراسیون بعد از چند بار تعویق فردا برگزار خواهد شد. پیشتر قرار بر این بود که وزارت ورزش انتخابات این فدراسیون را روز 26 اسفندماه گذشته برگزار کند اما به یک باره اعلام شد که این انتخابات در زمان مقرر انجام نمیشود. نزدیک به سه ماه از آن ماجرا میگذرد و این بار وزارت ورزش روز سهشنبه بیستم خردادماه زمان قطعی برگزاری انتخابات این فدراسیون تعیین کرده تا سرانجام بعد از سه سال بلاتکلیفی وضعیت این فدراسیون با انتخاب رئیس جدید مشخص شود. برای انتخابات این فدراسیون 13 نفر ثبت نام کرده اند که عبارتند از: مسعود خلیلی، محمد کاظمیان، علی حسینی، سیدموسی آقایی لنکرانی، علی اژدرکش، رضا اسماعیلزاده، امیرمحسن ذاکری زفرغندی، عباس رحمانی، مسعود عربی، امیر غریبلو، محمدرضا محسنی، سیدرضا میرابوطالبی و عبدالرضا عزیزی.
در همین راستا خبرگزاری برنا در آستانه انتخابات این فدراسیون میزگردی آسیب شناسنانه درباره مشکلات و معضلات این روزهای سوارکاری با حضور دکتر مسعود خلیلی، دکتر محمد کاظمیان و دکتر علی حسینی سه کاندیدای اصلی انتخابات برگزار کرد تا راه های برون رفت از وضعیت فعلی سوارکاری با توجه به رئوس برنامه های این کاندیدا بررسی شود.
دکتر مسعود خلیلی که مدرس دانشگاه در بحث ژنتیک است و معاونت فنی فدراسیون در زمان تابش را نیز در کارنامه خود دارد. دکتر محمد کاظمیان که سابقه 8 سال دبیری فدراسیون سوارکاری در دوره مدیریت تابشرا در کارنامه دارد و دکتر علی حسینی به عنوان اولین متخصص بیماری های اسب و اندام های حرکتی که در سال های گذشته در بحث مبارزه با دوپینگ و قرنطینه همکاری های مستمر و نزدیکی با فدراسیون داشته و کمک های شایانی کرده است.
*طی سال های اخیر سوارکاری ایران در نوعی انزوا و رکود به سر برده است. دلیل این انزوا چیست و چگونه می توان از این وضعیت خارج شد؟
کاظمیان: سوارکاری ایران پتانسیل عظیم نهفته ای و بالقوه ای دارد و می تواند مانند والیبال و یا بسکتبال حتی در عرصه جهانی حرف های زیادی برای گفتن داشته باشد. این رشته به طور مستقیم بستری را برای اشتغال زایی فراهم کرده و از اقبال عمومی ویژه ای برخوردار است اما متاسفانه در تمام این سال ها مشکلات موجود، بی توجهی ها و عدم تخصص گرایی و شایسته سالاری در سوارکاری سبب شده تا این رشته جایگاه خود را از دست بدهد. در طی این سال ها بخش خصوصی آنقدر بزرگ شده که حتی از فدراسیون نیز پیشی گرفته و بزرگتر شده است و به طور کامل فدراسیون تحت سیطره خود گرفته است. برای برون رفت از وضعیت فعلی در ابتدا به یک مدیر و مدبر، متخصص و خلاق نیاز داریم. مدیری که از جنس سوارکاری باشد و از همه سرمایه و پتانسیل این رشته استفاده کند و با مشارکت همه متخصصان برنامه ای واقعی تدوین کند. برنامه ای که با ابزار ورزشی قابلیت اجرایی داشته باشد. قطعاً انتخاب یک مدیر از دل جامعه سوارکاری می تواند شرایط این رشته را دگرگون کند نباید اشتباهات گذشته را تکرار کنیم. سوارکاری آدم کاربلد، خوش فکر، خلاق و البته کار و برنامه جدید می خواهد.
خلیلی: به اعتقاد من بزرگترین مشکل در بدنه سوارکاری عدم داشتن برنامه مدون، دقیق و صدالبته اجرایی است. در امر برنامه ریزی قابلیت اجرایی یک المان بسیار مهم است. برنامه را بیش و کم همه دارند و با استفاده از چند محقق و کارشناس می توانند آن را تدوین کنند اما مهم اجرای آن است و اینکه برنامه تدوین شده چقدر قابلیت اجرایی دارد. برنامه ای معتبر و اجرایی است که با همفکری، خرد جمعی و تجارب اهالی فن تدوین شود. متاسفانه اغلب برنامه های ما درحوزه ورزش بالاخص سوارکاری متکی به سیستم دولتی و بودجه دولتی است و با توجه به مشکلات اقتصادی و کمبود بودجه قالباً هیچ گاه اجرایی نشده و در خوشبینانه ترین حالت تنها 5 الی 10 درصد آن اجرا می شود. این در حالی است که سوارکاری یک منبع عظیم و یک پتانسیل بالقوه در بحث درآمد پایدار و جذب منابع مالی با استفاده از بخش خصوصی را داراست. سوارکاری یک رشته مولد است بخش خصوصی ما همانطور که دوستان اشاره کردند در این سال ها از فدراسیون پیشی گرفته و به سوارکاری سیطره یافته در صورتیکه با یک مدیریت صحیح می توان از پتانسیل و سرمایه گذاری این بخش به نحو احسن و در راستای پیشبرد و تعالی و اجرایی شدن برنامه ها استفاده کرد. من معتقدم در صورت مدیریت صحیح سوارکاری بی نیاز از بودجه دولتی است.
*به نظر می رسد در تمام این سال ها و در انزوای خودساخته فدراسیون، ارتباطات بین المللی و فعالیت های برون مرزی سوارکاری کاملاً تعطیل شده و هیچ فعالیتی در این زمینه مشاهده نمی شود.
کاظمیان: به اعتقاد من مهمترین عامل این اتفاق عدم مدیریت صحیح و منطقی است. همانطور که تاکید کردم با یک مدیر متخصص و خلاق قطعاً سوارکاری از انزوا و رکود فعلی خارج خواهد شد و با گسترش ارتباطات بین المللی و فعالیت های برون مرزی حیات مجددی را تجربه خواهد کرد.
خلیلی: سوارکاری ایران در مجامع بین المللی شناخته شده است و در معادلات سوارکاری آسیا و جهان حضور دارند اما عدم برنامه ریزی و مشکلات مدیریتی منجر به منزوی شدن ما شده است. ما 52 سال است که در سازمان بین المللی اسب عرب WAHO عضویت داریم. هیات رئیسه این تشکیلات 8 کشور هستند که یکی از آنها ایران است. در حقیقت ما یکی از پایه گذاران این تشکیلات هستیم. در فدراسیون آسیایی سوارکاری ARC نیز ایران عضو فعال است. با فدراسیون جهانی هم ارتباطات خوبی داریم و فعالیم اما ایرادات فنی سبب شده ما رفته رفته دچار رکود و انزوا شویم و تا این ایرادات برطرف نشود انزوا نیز برطرف نخواهد شد. مشکل قرنطینه مشکل بسیار جدی و بزرگی است که تا برطرف نشود وضعیت به همین منوال خواهد بود.
*به مشکل بسیار مهمی اشاره کردید. برای حل مشکل قرنطینه در کشور چه باید کرد؟
حسینی: بهداشت در اسب یک مساله بسیار کلیدی در سوارکاری است. سازمان دامپزشکی کشور به عنوان متولی امور بهداشت دام در این مساله ذی نفع نیست و در بخش سلامت فدراسیون سوارکاری ذی نفع در بهداشت اسب ها می باشد. بنابراین باید با یک تعامل دو سویه میان فدراسیون سوارکاری و سازمان دامپزشکی و البته با مشارکت بخش خصوصی این مشکل کلیدی را حل کرد. برای آزمایشات که رکن اصلی بهداشت و سلامت است باید بخش خصوصی وارد شده و با تصدی گری دولت و البته همکاری سازمان دامپزشکی در این قضیه دست اندرکار باشد. باید در این قضیه به معامله برد برد اعتقاد داشته باشیم. از سوی دیگر ارتباطات خوب بین المللی با مراجع دامپزشکی نیز بسیار حائز اهمیت است که متاسفانه در چند سال اخیر این ارتباط بین ایران با مراکز بین المللی بسیار کمرنگ شده است. باید سیستم دقیق مراقبت از بیماری اسب جلوگیری کنیم. در این مسیر چند پارامتر مهم شامل سیستم پایش، ارتباطات بین المللی، جلوگیری از بیماری های جدید و نظارت دقیق اهمیت کلیدی دارد. هویت دار کردن تمام تک سم های کشور گام مهم و بزرگی در این مسیر محسوب می شود.
خلیلی: در مشکل قرنطینه سازمان بهداشت کاملاً منفعل عمل می کند چرا که برای این سازمان دامپزشکی در اولویت نیست. بلکه مردم در اولویت هستند و بودجه در این سمت هزینه می شود به ویژه اینکه فعالیت در بخش دامپزشکی هزینه بالا و مستمری را در بر دارد و ترجیح این است که این بودجه برای سلامت مردم هزینه شود. باید سازوکاری را تعریف کرد و مهمتر از همه منابع مالی را در آن لحاظ کرد. باید طرح داد و البته هزینه های آن را تامین کرد تا برای سازمان بهداشت توجیح منطقی برای همکاری و برنامه ریزی در بحث بیماری های اسب و قرنطینه وجود داشته باشد. 
*در سال های اخیر مشاهده شده که حضور ایران در مسابقات بین المللی و برون مرزی به حداقل رسیده و تقریباً هیچ موفقیتی در این رشته کسب نشده است. حتی در بازی های آسیایی اینچئون نیز سوارکاری در جمع رشته های اعزامی حضور ندارد.
خلیلی: این رشته با بقیه رشته ها کاملاً متفاوت است چرا که تنها خود ورزشکار مطرح نیست و اسب نیز نقش اصلی در این رشته دارد. در حقیقت این دو لازم و ملزوم هم هستند و بدون حضور اسب خوب نمی توان به مسابقات رفت و حتی در صورت اعزام موفقیتی کسب کرد. متاسفانه همان مشکل قدیمی قرنطینه سبب شده که سوارکاران ایران از حضور در مسابقات بین المللی با اسب های خود محروم باشند و همین مانع بزرگی در حضور ایران در مسابقات خارجی و بین المللی است. متاسفانه برای یکی از معدود تیم هایی که ID مسابقات اینچئون صادر نشده، سوارکاری است اما هنوز فرصت باقی است و من معتقدم که باید تیم سوارکاری ایران در اینچئون حاضر باشد چرا که ما پتانسیل خوبی در این رشته داریم و سوارکاران ما در چند سال اخیر شرایط نسبتاً قابل قبولی داشته اند. در اینچئون 5 سهمیه برای پرش و دو سهمیه برای درساژ داریم و باید از این فرصت استفاده کنیم. معتقدم باید تیمی با ترکیب این دو رشته به اینچئون اعزام کنیم. برنامه من این است که در صورت انتخاب با رایزنی با کمیته ملی المپیک مجوز حضور در اینچئون را اخذ کرده و تیمی را متشکل از چند سوارکار زبده داخلی و چند لژیونر مقیم اروپا به بازی های آسیایی اعزام کنیم.
*آیا در شرایط فعلی واقعاً تیم سوارکاری ما قابلیت موفقیت در بازی های آسیایی اینچئون را دارد؟
خلیلی: چرا که نه. کار بسیار دشوار و سخت است به ویژه که در سال های اخیر سوارکاران ما هرگز تحت نظر و در اردو نبودند و رها و شخصاً تمرین می کردند اما من معتقدم که سوارکاران ما پتانسیل بسیار خوبی دارند. یادمان نرود همین رشته در سال 2001 توانست برای اولین بار سهمیه واقعی المپیک را کسب کند. با توجه به پتانسیل خوب این رشته و البته سوارکاران باتجربه ای که داریم من با تمامی دشواری ها به کسب نتیجه در اینچئون خوشبینم. به ویژه اینکه برنامه دارم در صورت انتخاب در مجمع یک مربی خارجی تراز اول برای این تیم استخدام کنم تا در همین مدت کوتاه باقی مانده بتواند تاثیرگذاری خوبی در تیم داشته باشد. از سوی دیگر ما در خارج از کشور نیز پتانسیل خیلی خوبی در سوارکاری داریم و چند سوارکار خوب مقیم اروپا داریم که با پرچم ایران در مسابقات شرکت می کنند که البته افتخارات خیلی خوبی نیز کسب کرده اند. تجربه نشان داده هر جا که از استعدادهای مقیم اروپا استفاده کرده ایم، نتیجه گرفته ایم مثل فوتبال که ستاره هایی مثل اشکان دژاگه و رضا قوچان نژاد سطح کیفی تیم ما را واقعاً بالا برده اند و از امیدهای اصلی ما در جام جهانی محسوب می شوند. البته این به منزله نفی استعدادهای داخلی نیست من معتقدم تلفیق این نفرات با سوارکاران باتجربه داخلی و البته یک مربی خارجی خوبی می تواند در اینچئون شانس موفقیت ما را بالا ببرد.
*بخش خصوصی در سوارکاری نقش کلیدی و پررنگی دارد اما در سال های اخیر به نوعی از این پتانسیل عظیم در سوارکاری استفاده نشده برای استفاده از این پتانسیل چه کاری باید انجام داد؟
کاظمیان: هر مجموعه ای برای حرکت و چرخیدن چرخ هایش نیاز به سوخت دارد که همان منابع مالی و بودجه است. سرمایه بخش خصوصی حکم سوخت سوارکاری را ایفا می کند. بخش خصوصی در سوارکاری یک سیستم مولد است چرا که در درجه اول بستری برای اشتغالزایی را فراهم می کند و افراد متعددی از رادار، سوارکار، دامپزشک و ... در این بخش فعال هستند اما همانطور که قبلاً نیز اشاره کردم در سال های اخیر خوب مدیریت نشده و همین سبب انشقاق بخش خصوصی از فدراسیون شده به گونه ای که بخش خصوصی در سوارکاری آنقدر بزرگ شده که از فدراسیون پیشی گرفته و جلوتر است و چون بدون ضابطه فعالیتش بیشتر و بیشتر شده، فدراسیون را تحت سیطره خود گرفته است. در صورتیکه باید با یک برنامه ریزی دقیق و تعاملی این پتانسیل عظیم را مدیریت کرد تا در خدمت برنامه های فدراسیون و پیشرفت سوارکاری باشد. باید از منابع مالی بخش خصوصی در راستای اهداف و برنامه های فدراسیون استفاده کرد و به گونه ای آن را مدیریت نمود که منافع بخش خصوصی نیز لحاظ شود تا این بخش راغب به همکاری با فدراسیون باشد. باید بخش خصوصی را در تصمیم گیری ها شریک نمود و با مشارکت آن سنگ بنای حرکت سوارکاری را پایه گذاشت. سوارکاری رشته ای فردی و تک صدایی نیست. در این رشته باید با همفکری و خرد جمعی حرکت کرد و یک تیم همفکر می تواند موفق باشد.
*اصلاح نژاد یکی از چالش های اساسی سوارکاری در این سال ها بوده که ما به کرات آن را شنیده ایم در این زمینه چه کارهایی باید انجام داد؟
خلیلی: در برخی از رشته ها مثل درساژ یا پرش با اسب نیاز به نژاد خالص نیست و بنابراین اصلاح نژاد لزومی ندارد اما در برخی رشته ها مثل کورس و زیبایی نژاد باید خالص باشد. بنابراین در بخش اسب های تبارنامه ایی باید خلوص اسب ها را حفظ کرد. باید مردم را تشویق کرد و به آنها انگیزه داد تا در راستای خلوص اسب ها حرکت کنند. فراموش نکنید بزرگترین هدف اسب سواری از دیرباز حفظ و نگهداری خلوص اسب ها بوده و باید در این زمینه با مشارکت مردم و بخش خصوصی و کمک گرفتن از آنها این هدف بنیادین را نهادینه کرد.
*با توجه به مشکلات و شرایط موجود برای رشد و پیشرفت سوارکاری چه باید کرد؟
خلیلی: بحث پیشرفت و توسعه تک بعدی نیست. توسعه باید همه جانبه باشد. نمی توان بدون توچه به المان های اصلی و کلیدی نظیر آموزش، پرورش، اقتصاد در بحث فنی موفق بود. توجه و برنامه ریزی باید به صورت همگن در تمام حوزه ها انجام شود. تخصص و سرمایه گذاری در بخش فنی تنها یکی از مولفه هاست اما باید هم پای توجه به این حوزه کلیدی به سایر المان ها نیز توجه کرد. متاسفانه ما در سال های گذشته در بحث آموزش، بهداشت و نگهداری هیچ کار خاصی نکرده ایم و از همین رو نمی توان بدون توجه به این المان ها و تنها با سرمایه گذاری روی بحث تکنیکال به جایی رسید. من به توسعه همه جانبه و توجه به همه این بخش ها اعتقاد دارم. با توکل به خدا و تکیه و تخصص افراد کار بلد و استفاده از همه پتانسیل این رشته به ویژه مردم، سوارکارها و بخش خصوصی می توان سوارکاری را به کرانه موفقیت رساند. البته در این میان نباید از نقش موثر رسانه ها نیز غافل شد. بدون حضور موثر رسانه ها هیچ موفقیتی حاصل نمی شود. رسانه ها وجدان بیدار جامعه و چشم و گوش ما هستند و از ما جلوتر حرکت می کنند و قطعاً با راهنمایی های آنها می توان در جاده موفقیت حرکت کرد.