نگرانیها در جاده ترانزیتی بم - زاهدان وجود دارد
فعالیتهای زیرسازی جاده ترانزیتی بم ـ زاهدان در حالی در نزدیکی و فاصله ۴۰ متری میل نادر شهرستان فهرج آغاز شده که پیشتر فعالان میراثفرهنگی استان کرمان نگرانی خود را نسبت به عبور این جاده از کنار این اثر تاریخی دوره سلجوقی اعلام کرده بودند. هرچند که همزمان با آغاز عملیات زیرسازی جاده معاون میراثفرهنگی کرمان میگوید عبور این جاده ترانزیتی خطری را متوجه این اثر تاریخی ۹۰۰ ساله نمیکند اما با این حال نگرانیها هنوز ادامه دارد.
فعالان میراثفرهنگی شهرستان فهرج درحالی خبر از احداث جاده ترانزیتی بم ـ زاهدان در نزدیکی و فاصله 40 متری از میل نادر میدهند که این اثر یکی از آثار شاخص شهرستان فهرج در استان کرمان بهشمار میرود. این اثر تاریخی حدود 900 سال قدمت دارد و در تاریخ سال 1310 به شماره ثبت 143 بهعنوان یکی از آثار ملی ایران در فهرست میراثفرهنگی به ثبت رسید. هماکنون این اثر تاریخی در 30 کیلومتری جاده فهرج - زاهدان واقع شده است.
«محسن موحدی» معاون میراثفرهنگی استان کرمان درخصوص تهدید جاده ترانزیتی بم ـ زاهدان در نزدیکی میل نادر میگوید:« جاده ترانزیتی بم ـ زاهدان از میل نادر فاصله تقریبا زیادی دارد و من فکر نمیکنم که ساخت این جاده برای میل نادر تهدیدی به دنبال داشته باشد».
موحدی به اقدامات حفاظتی اداره میراثفرهنگی استان کرمان درخصوص خطرات احتمالی که در کمین این اثر تاریخی است اشاره میکند و میافزاید: پیشتر اداره میراثفرهنگی استان کرمان برای حفاظت از این اثر تاریخی در برابر آسیبهای جوی ناشی از سیل و باد و باران اقدام به کرسیسازی در اطراف این اثر دوره سلجوقی کرده است و برای حفاظتهای بیشتر نیز استان در سال جاری بودجهای برای مرمت این اثر تاریخی و استحکام بخشی آن در نظر گرفته شده است.
این درحالی است که بسیاری از فعالان میراثفرهنگی به پروژه احداث جاده ترانزیتی جنوب شرق کشور که از نزدیکی این اثر منحصربه فرد تاریخی عبور میکند تاکید کرده بودند. آنها معتقدند، درحالحاضر میل نادری به همراه یک کوره آجرپزی در وسط جاده قدیم و جاده جدید ترانزیتی بم ـ زاهدان قرار گرفته است.
به گفته فعالان میراثفرهنگی ، با عبور ماشین های سنگین در این جاده ترانزیتی، تخریب این آثار تاریخی قریب الوقوع خواهد بود. این در حالی است که اطراف میل نادری خالی از سکنه و آزاد است و جاده بم ـ زاهدان میتواند در فاصله مناسبی از این آثر تاریخی با ایجاد انحنایی محدود در مسیر جاده، احداث شود.
تعدادی از کارشناسان نیز معتقدند، با ایجاد جاده جدید بی شک جاده قدیم کمتر مورد استفاده قرار خواهد گرفت و برای رفت وآمدهای محلی و محدودتر و بخصوص دسترسی به آثار تاریخی استفاده خواهد داشت بنابراین انتظار می رود مسئولان عمرانی، پیمانکاران و نیز مسئولان استانی و سازمان میراث فرهنگی اقدام لازم و عاجل را برای نجات این اثر تاریخی انجام دهند، بویژه این که میل نادری یکی از آثار مهم گردشگری کشور نیز محسوب می شود.
میل نادری، برجی راهنماست که در ناحیهای کویری و خشک، در مسیر بم به زاهدان قرار دارد. این میل که به میل «قاوردی» هم معروف است در زمان سلجوقیان ساخته شده، اما چون در زمان نادرشاه تعمیر و بازسازی شده، به میل نادری مشهور است.
میل نادری فهرج برای راهنمایی کاروان ها که در گذشته از بم و فهرج می گذشتند، ساخته شده بود. این میل تاریخی بیش از 20 متر (40 گز) ارتفاع دارد و 45 پله در درون آن وجود دارد که به بالای میل منتهی می شوند. برای ساخت این بنا از تزیینات زیبای آجرکاری استفاده شده است.
