اصل مشورت در خانواده
به گزارش خبرگزاری برنا، یکی از نیازهای فطری و مشترک بشر میل به تشکیل خانواده و ازدواج است. اما این حس فقط به دلیل خودخواهی یا میل به رفع نیازهای شخصی با استفاده از دیگری نیست. این نیاز و میل همراه است با رفتار و ریشه های عاطفی بسیار محکمی که در انسان وجود دارد. به شکلی که فرد از توجه کامل به نیازهای خود در تجرد به دگرخواهی و تلاش و توجه برای دیگران میل می کند. ابتدا نیازهای همسر خود را همسطح و یا گاهی بالاتر از نیازهای خود قرار می دهد و در مرحله ی بعد فرزند خود را و نیازها و آسایش خود را به اولویت¬های فردی ترجیح می دهد. شاید بتوان گفت خانواده نمادی از رشد و خودخواهی به دگرخواهی است. البته هیچ گاه نباید از نظر دور داشت که این میل به فداکاری و گذشت باید بین تمامی اعضا رعایت شود و اگر فقط یک نفر یا یک جنس مجبور به فداکاری شود و به درستی قدردانی نشود تعادل به هم خورده و نظامی ناعادلانه شکل خواهد گرفت. مهم ترین نتیجه ی یک خانواده ی نامتوازن عدم تربیت صحیح فرزندان خواهد بود.
اگر فرزندان در نظامی ناعادلانه رشد کنند که به هر دلیل یکی از اعضای خانواده بتواند بیش از آنچه لازم است بر دیگران فشار آورده یا اعمال قدرت کند، نخواهد توانست در جامعه و خارج از خانواده قانون مند رفتار کند. حتی اگر این جایگاه غیرعادی شامل خود فرزندان باشد و ایشان در فضای فرزندسالاری رشد کنند نمی توانند در جامعه که خرد جمعی و مصلحت عمومی حکم می کند مطابق این اصول رفتار کنند.
در مرحله ی بعدی اگر فرزندان حس کنند که یکی از والدین چه پدر چه مادر دارای جایگاهی هستند که دیگران، مخصوصا والد دیگری را تحت فشار غیرعادی قرار می دهند؛ باز نسبت به اجرای دستورات و قوانین سرکش خواهند شد. اولین جایی که افراد رفتار قانونمند را می آموزند محیط خانواده است و حال اگر حس کنند کسی که قوانین را تعیین می کند در تعیین قانون مصلحت دیگران را رعایت نمی کند، سخت است تا در محیطی بزرگتر و عموما سخت تر و سردتر از آغوش والدین بتوانند به قوانین اجتماعی تن دهند و به جبر و تادیب و نیز در بسیاری از موارد تجربیات تلخ منجر خواهد شد.
اما یکی از اصول خانواده که می تواند در این مسیر بسیار راهگشا باشد؛ اصل مشورت است. در قرآن به صورت نمادین به این اصل در خصوص از شیرگرفتن فرزند اشاره شده است. شاید بتوان این امر بسیار ساده را مقدمه ای دانست برای اینکه پدر و مادر در تمامی امور فرزندان باید مشورت داشته و با خرد جمعی به حفظ کیان خانواده بپدازند. هرچند در قانون نیز ذیل ماده ۱۱۰۴ قانون مدنی به این امر اشاره شده است که زوجین باید در امور خانواده با هم همکاری نمایند.
بدیهی است که این همکاری بر اساس مشورت شکل می گیرد و همین مشورت کردن و تعامل زوجین در پیشرفت مبانی خانواده موجب میشود از یک سو ایشان در همه ی ابعاد زندگی مشترک و خانواده احساس مسئولیت کرده و از سوی دیگر در فرزندان اعتماد ایجاد کنند که تصمیمات مهم خانواده با مشارکت اعضا گرفته می شود و مهم تر از آن مصلحت تمامی اعضا رعایت می شود. همین امر فرزندان را برای حضور مسئولانه در جامعه و پذیرش هنجارهای اجتماعی نیز آماده میکند. البته باید مجدد تاکید داشت که در تمامی مراحل زندگی فرد باید درک کند که قوانین و هنجارها به منظور حفظ مصلحت جامعه و فرد گرفته شده است و این امر با آگاهی بخشی صحیح ممکن است.
نویسنده: دکتر طه اسداللهی پژوهشگر مطالعات اجتماعی
انتهای پیام/
