سکوی پرتاب به دره سقوط/ مدرسه سودجوها!

به گزارش سرویس ورزشی برنا، مدارس فوتبال یکی از آرزوها و رویاهای بچه های نسل امروز است. آنها که شیفته فوتبال هستند و با گسترش مهارناپذیر اطلاعات و تماشای فوتبال های روز دنیا ولع تبدیل شدن به یک ستاره بزرگ را در سر می پرورانند و برای رسیدن به این آرزو و هدف، مدارس فوتبال به آنها چشمک می زند.

با تعطیلی مدارس بازار تبلیغات مدارس فوتبال رونق می‌گیرد و این آگهی‌های رنگارنگ هستند که بر در و دیوار شهر دیده می‌شوند. آموزش فوتبال به روش اروپایی، امکانات کمک‌آموزشی، اهدای گواهی پایان دوره، تسهیلات رایگان، محیطی امن همراه با تغذیه فرزند دلبند شما، تیتر مشترک همه این آگهی‌هاست.

هر ساله با شروع فصل تابستان که به نوعی فصل آغاز فوتبال پایه و مدارس فوتبال تهران است، شاهد آگهی‌های زیادی هستیم که با تبلیغات رنگارنگ و وسوسه انگیز بسیاری از نوجوانان و جوانان علاقمند و مشتاق را از سراسر ایران به خود جذب می کنند. آگهی های فریبنده وبا وعده های توخالی که منجر به روانه شدن سیلی از علاقه مندان فوتبال از اقصی نقاط کشور به تهران می‌شود.

بچه‌هایی كه با تحت فشار قرار دادن خانواده‌های خود حاصل یک‌سال و شاید هم سال‌ها دسترنج پدران و مادران‌شان را در راه رسیدن به این سراب هزینه می‌کنند و در انتها با خراب شدن کاخ آرزوهایشان در حالی‌که مسیر زندگی‌شان تغییر یافته، دست از پا درازتر به شهرهایشان باز می گردند و خیلی ها هم كه روی برگشت ندارند سر از ناكجا آباد در می‌آورند.

شاید در گذشته یک توپ پلاستیکی و ۲ دروازه کوچک در کوچه و زمین های خاکی محله جوابگوی نیاز بچه ها بود، اما در چند سال اخیر مدارس فوتبال و تبلیغات آنها برای آموزش و معرفی بازیکن به تیم های بزرگ کشور، خانواده ها را وسوسه کرده تا به امید فوتبالیست شدن فرزندان شان، آنها را در این مدارس ثبت نام کرده و هزینه های زیادی را متقبل شوند. در این بین بعضی افراد سودجو از این علاقه خانواده ها سوءاستفاده کرده و با راه اندازی مدارس فوتبال غیرمجاز، هدفی جز رسیدن به پول های بادآورده را دنبال نکرده اند.

فوتبال پایه که روزگاری مبدل اصلی چرخه بازیکن‌سازی برای تیم‌های ملی بود امروزه محلی برای کسب درآمد افراد بی‌صلاحیت گشته و مدارس فوتبال شبیه قارچ های خودرو از گوشه و کنار سر برآورده اند که به تنها چیزی که فکر نمی کنند، فوتبال است! درست در سنینی که یک نوجوان و جوان در مسیر تعیین آینده خود قرار دارد خواسته یا ناخواسته طعمه افرادی می‌شود که چوب حراج به آینده و سرنوشت‌شان می‌زنند و کاری می کنند که این نوجوان علاوه بر سرخوردگی برای همیشه از فوتبال منزجر می شوند.

در همین تهران و به گفته مسوولان تنها ۱۰ مدرسه فوتبال به صورت قانونی فعالیت می کنند و بیش از ۷۰۰مدرسه به صورت غیرقانونی و تنها با دادن قول و قرارهای فریبنده و به منظور دستیابی به اهداف مادی صرف نه اهداف توسعه ای فوتبال فعالند.

در تمام کشورهای دنیا که در فوتبال صاحب سبک هستند، مدارس فوتبال نقش بسزایی در پرورش استعدادها و معرفی ستارگان آتی دنیای فوتبال ایفا می کنند. امروز باشگاه های بزرگی چون بارسلونا، آژاکس، بایرن مونیخ، منچستریونایتد و ... مدارس فوتبال فعالی دارند که برای یک لحظه نیز از کار سازندگی غافل نیستند. همین لیونل مسی که امروز جهان فوتبال را مسخ هنرنمایی خود کرده در مدرسه فوتبال بارسلونا یکی یکی مدارج ترقی را پشت سر گذاشت تا همراه بازیکنانی چون ژاوی و اینیستا که آنان نیز پرورش یافتگان مدرسه بارسا هستند، امروز از بارسلونا ابرقدرتی در جهان فوتبال بسازند . اما در مدارس فوتبال ما چنین رویه ای حاکم نیست و بیش از آن که در این مدارس اصل فوتبال مورد توجه باشد، امیال و اهداف اقتصادی مورد توجه است تا سودجویان و دلالان در این عرصه بی دغدغه جولان داده و این فرصت را به تهدیدی برای فوتبال کشور تبدیل کرده و اجازه ندهند استعداد های خوب فوتبال ما بنا بر جوهره وجودی شان به بزرگی در دنیای پرهیاهوی این رشته برسند.

آشفته بازار آسیا ویژن
مدارس فوتبال در سراسر دنیا به عنوان پایگاهی برای شناخت استعدادهای این رشته و معرفی آنها به فوتبال در رده پایه فعالیت می‌كنند اما در كشور ما با توجه به علاقه كودكان و نوجوانان به این رشته و تمایل خانواده‌ها برای ورود فرزندانشان به عالم حرفه‌ای فوتبال، در كنار مدارسی كه هدف كشف و پرورش استعدادها را در دستوركار دارند، مدارس غیرمجازی نیز راه‌اندازی شده كه با سوءاستفاده از این علاقه و احساسات در پی دست یافتن به سودهای كلان خود هستند.

یكی از اهداف طرح آسیاویژن (طرح توسعه بلندمدت فوتبال در یك كشور)‌ كه از ژوئن 2005 میلادی در ایران نیز به اجرا درآمد و تاكنون استان به استان در حال گسترش است ساماندهی مدارس فوتبال است. این مجموعه‌ها به عنوان مهم‌ترین پایگاه‌هایش شناخته می‌شوند كه می‌توانند نونهالان و نوجوانان را گردهم آورند و از میان علاقه‌مندان پرشماری كه به مدارس فوتبال مراجعه می‌كنند بازیكنانی كه واقعا در این زمینه استعداد دارند و توانا هستند را به فوتبال پایه معرفی كنند، اما در حال حاضر مدارس فوتبال كشورمان اغلب یا از لحاظ امكانات در مضیقه هستند یا هدفی غیر از تربیت و پرورش استعدادهای فوتبال را ترسیم كرده‌اند كه اگر غیر از این بود هم‌اكنون با وجود فعالیت چند ساله این مدارس بخصوص از زمان اجرای طرح آسیاویژن، تیم‌های پایه قدرتمندی در رده‌های باشگاهی و ملی داشتیم كه در باشگاه‌های بزرگ تیم‌های بزرگسال را نیز تغذیه كنند.

از زمان آغاز فعالیت آكادمی ملی فوتبال، همواره یكی از دغدغه‌های این آكادمی ساماندهی مدارس فوتبال بوده است، به طوری‌كه دست‌كم خانواده‌ها اطمینان خاطر داشته باشند كه در قبال هزینه پرداختی، خدمات آموزشی فوتبال برای فرزندانشان دریافت می‌كنند، اما با وجود این تلاش‌ها همچنان مدارسی فعال هستند كه در مقابل هزینه‌های كلان برای ثبت نام فقط وعده‌های اغواكننده به منظور فرستادن بازیكن به تیم‌های پایه باشگاه‌های بزرگ می‌دهند و در عمل حتی مربی كارآمدی برای آموزش بازیكنان ندارند.

شهریه‌های نجومی و غیرقانونی
سال گذشته مبلغ قانونی ثبت نام بازیکنان فوتبال در این مدارس ماهانه ۲۰ هزار تومان تعیین شده بود. یعنی هزینه ای معادل ۶۰ هزار تومان برای فصل تابستان. این مبلغ طبق اعلام آکادمی ملی فوتبال به هیات های فوتبال استان ها برای تابستان امسال تا ۱۰ هزار تومان برای هر ماه قابل افزایش است که معادل 90 هزار توامن برای سه ماه می شود. مبلغی که التبه تنها به عنوان بخشنامه کارکد داردو به هیچ عنوان در مدارس فوتبال اجرایی نمی شود حتما شما هم با آگهی های رنگارنگ مدارس فوتبال با وعده های آنچنانی که این روزها در صفحات مختلف روزنامه های ورزشی به چشم می خورد رو به رو شده اید. با چند تماس تلفنی با این گونه مدارس براحتی می توان از اختلاف زیاد مبالغ ثبت نام با مبلغ قانونی آن مطلع شد. البته مدیران این مدارس دلیل این اختلاف مبلغ را اردوهای احتمالی، البسه و انجام تست های مختلف بازیکنان عنوان می کنند. خانواده ها می دانند که وعده های روی برگه تبلیغاتی این مدارس واقعیت ندارد اما به دلیل پرداختن فرزندانشان به ورزش و در جهت تحقق حتی یک درصد از وعده های داده شده، حاضرند پول گزاف شهریه را بپردازند. وی مبلغی را که برای سه ماهه تابستان برای شهریه فرزندش پرداخته ، ۳۰۰ هزار تومان عنوان می کند تا مشخص شود که هیچگونه پایبندی مدارس فوتبال به شهریه های در نظر گرفته شده وجود ندارد. جالب ایبنکه معمولا میان وضعیت مالی خانواده های شاگردان و پیشرفت بازیکنان رابطه مستقیمی وجود دارد! موفقیت در مدارس فوتبال نیز تابع برخورداری از مکنت مالی است و جالب آن که در این مدارس بیش از آن که به دنبال کشف استعدادها باشند، به دنبال شناسایی خانواده های متمولی هستند که از هزینه کردن ابایی ندارند.

سواستفاده از ستاره‌ها
اگر نگاهی به تبلیغات مدارس فوتبال در روزنامه های ورزشی بیندازید، خواهید دید که تمام این مراکز با سوءاستفاده از نام قهرمانان و پیشکسوتان فوتبال، تنها قصد سرکیسه کردن مردم را دارند . در حقیقت چنین مدارس فوتبالی تنها از نام بزرگان و ستاره ها استفاده تبلیغاتی به عمل آورده و به دنبال این هستند که از این راه به پول های بادآورده برسند و آنان حضور فیزیکی و آموزشی در کلاس ها ندارند.

جولان دلالان
در یک سری از این مدارس و تیم ها با توجه به شغل اولیای بازیکنان شهریه دریافت می شود. یعنی هر کسی که اولیای پولدارتری دارد، شهریه بیشتری پرداخت و پیشرفت ظاهری بیشتری می کند. دلال ها هم که برای خود برو و بیایی دارند، اینها با توجه به وسع مالی بازیکن از آنها و خانواده هایشان اخاذی های کلانی می کنند. در تیم های پایه و خیلی از تیم های لیگ برتری ۱۵ ـ ۱۴ نفر قراردادهای مالی با باشگاه امضا می کنند و باقی اعضای تیم با پرداخت مبالغ هنگفت فقط به عضویت تیم مربوط مفتخر می شوند و هیچ شانسی برای بازی کردن ندارند.

فاصله کیلومتری با استانداردها
در تمام دنیا مدارس فوتبال جنبه آموزشی و سازندگی دارند ولی در کشور ما اینگونه نیست. در آنجا تعداد اعضای استاندارد یک ساعت آموزشی ۲۴ نفر است ولی در اینجا در هر نوبت ۱۰۰ تا ۲۰۰ نفر تمرین می کنند، ضمن آن که ساعت تمرینی مدارس فوتبال در ایران بدترین ساعات تمرینی برای کودکان است. در ساعات میانی روز و در گرمترین ساعات روز که با توجه با تابش سوزنده و مستقیم نور خورشید اساسا تمرین برای بدن مضر است اما مربیان متولیان باشگاه ها به دلیل پرداخت هزینه کمتر کودکان و نوجوانان را وادار می کنند تا در بدترین زمان روز تمرین کنند که این امر خطرات فراوانی را برای آنها به همراه دارد. اصلا تا سن ۱۴ سال فقط بحث آشنایی با توپ مطرح می شود در حالی که در مدارس فوتبال ایران به علت زیاد بودن اعضای تمرین به تنها چیزی که توجه نمی شود مسائل تاکتیکی و فنی است. در مدارس فوتبال ما فقط بحث مربی و تدارکات مطرح است و هیچ پزشکی در این مدارس فعالیت نمی کند که خود این موضوع دلیل محکمی برای غیراستاندارد بودن آنهاست. 

امکانات بی‌کیفیت
محمد مثل هزاران پسربچه‌ای است که یک روز در میان به زمین چمن یکی از استادیوم های قدیمی حاشیه تهران می‌رود تا در مدارس فوتبال آموزش ببیند به این امید که روزی پله‌های ترقی را طی کند و مثل تعداد انگشت‌شماری از ستارگان فوتبال درآمدهای میلیاردی داشته باشد اما غافل از این که از این زمین چیزی عایدش نمی‌شود. او هر روز با لباس تمیز و صورت سفیدش به زمین می‌رود و بعد از یک و نیم ساعت توپ‌بازی با چهره‌ای سیاه از زمین خارج می‌شود ولی هیچ‌کس به او نمی‌گوید که زمین چمن نامرغوب استادیوم که میزبان هزاران کودک مثل خودش است به علت نامرغوب بودن و جنس نامناسبش چقدر برای بچه‌ها مضر است. اغلب مدارس فوتبال از کمبود امکانات استاندارد رنج می برند. علاوه بر زمین نامناسب، البسه و توپ بی کیفیت نیز یکی دیگز از مشکلات این مدارس است. متولیان این مدارس برای سود بیشتر غالبل توپ های درجه 3 و از رده خارج و البسه درجه 3 و دارای مشکل را از کمپانی های تولیدکننده به شکل فله ای خریداری می کنند و آنها در اختیار بچه ها قرار می دهند که همین می توانست سلامت بچه های را به خط بیاندازد.

ایرانپور: مدارس فوتبال طبل توخالی هستند
علی ایرانپور نماینده مردم مبارکه در مجلس اعتقاد دارد برخی مدارس فوتبال با ترفند‌های تبلیغاتی جوانان را برای ثبت نام در این مدارس وسوسه می‌کنند.
علی ایرانپور افزود: برخی از مدارس فوتبال با ترفند‌های تبلیغاتی جوانان را وسوسه کرده تا در این مدارس ثبت‌نام کنند و متاسفانه با دادن وعده‌های همچون بازی در تیم‌های مطرح لیگ و بستن قراردادهای سنگین، بازیکنان را مجبورمی‌کند که بهای زیادی را برای حضور در این مدارس پرداخت کنند. برخی مدارس فوتبال با وعده‌های توخالی، جیب فوتبالیست‌های نوجوان‌مان را خالی می‌کنند.

نماینده مردم مبارکه در مجلس با انتقاد از رشد قارچ‌گونه مدارس فوتبال در کشور، تصریح کرد: با نگاهی به آگهی‌های مدارس فوتبال در رسانه‌های جمعی خواهید دید که تمام این مراکز با سوءاستفاده از نام قهرمانان و پیشکسوتان فوتبال، تنها قصد بهره‌برداری اقتصادی از فوتبال دارند این در حالی است که فوتبال را نباید تبدیل به بنگاه اقتصادی کرد.

وی با تاکید بر کارکرد فرهنگی ورزش، ادامه داد: توسعه ورزش باید همراه با مقوله‌های فرهنگی باشد نه اینکه نفع اقتصادی بر آن حاکم شود، از همین رو مسئولان مدارس فوتبال و ورزشکاران باید با بهره‌گیری از فرهگ غنی ایرانی – اسلامی، اخلاق ورزشی را در اولویت کارهای خود قراردهند.

نماینده مبارکه در مجلس نهم، افزود: ورزش موضوعی است که می‌تواند آسیب‌های اجتماعی را در جامعه ریشه کن کند، بنابراین باشگاه‌های ورزشی در کشور باید برنامه‌ریزی جامعی در این راستا داشته باشند.

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس، با بیان اینکه توسعه فرهنگی باشگاه های ورزشی کشور اسلامی همچون ایران باید در اولویت قرار گیرد، افزود: اگرچه مسئولان باشگاه‌ها در هنگام ثبت باشگاه‌های خود از عبارت "باشگاه فرهنگی - ورزشی" استفاده می‌کنند اما در عمل شاهدیم که کمتر به مقوله فرهنگ در ورزش توجه شده است، واقعیت آن است که فرهنگ در ورزش نباید تنها رویکرد شعارگونه داشته باشد.

مهدوی‌کیا: مدارس فوتبال دنبال درآمدزایی هستند
مهدی مهدوی‌کیا بازیکن سابق تیم ملی از بی‌توجهی به فوتبال پایه انتقاد کرد و تاکید نمود مسیر رشد بازیکنان پایه باید از مدارس فوتبال و به صورت اصولی آغاز شود.
مهدوی‌کیا از بی‌توجهی به فوتبال پایه انتقاد کرد و گفت: در مورد فوتبال پایه صحبت زیاد شده است. همه می‌دانیم که بحث پایه در هر مملکتی از اصول محسوب می‌شود. من به عنوان سفیر فوتبال پایه آسیا انتخاب شده بودم و از نزدیک از امکانات پایه ویتنام بازدید کردم. آنها هیچ نامی در فوتبال آسیا نداشتند اما تشکیلات عمده‌ای در پایه ایجاد کرده‌اند که قطعا در سال‌های آینده کمک‌شان خواهد کرد. مالزی نیز همین طور است. آنها در گذشته هیچ نامی در فوتبال نداشتند. همه اینها نشان می‌دهد که کشورها به فوتبال پایه اهمیت می‌دهند. اما در ایران متاسفانه در سال‌های گذشته اوضاع خوبی نداشتیم.

بازیکن سابق تیم ملی با تاکید بر پایین آمدن کیفیت فوتبال پایه تصریح کرد: باشگاه بزرگی مثل بانک ملی هر ساله بازیکنان بسیاری را به فوتبال معرفی می‌کرد اما الان تعطیل شده و کار نمی‌کند. متاسفانه تیم‌های پایه را اجاره می‌دهند و باشگاه‌ها می‌گویند خودتان هزینه‌تان را پرداخت کنید و به ما کاری نداشته باشید. در چنین شرایطی ما دیگر هیچ پشتوانه‌ای برای فوتبال‌مان نداریم. تیم ملی فوتبال در جام جهانی 1998 با آن همه بازیکن شرکت کرد اما الان میانگین سنی بدنه اصلی تیم ملی بالای 30 سال است. اتفاقی که در گذشته برای آلمان افتاد و آنها در یکی از دوره‌های جام جهانی حذف شدند و بعد از آن به این نتیجه رسیدند که باید فوتبال پایه را تشکیل دهند.

مهدوی‌کیا اضافه کرد: آلمان چنان تشکیلاتی برای فوتبال پایه خود به وجود آورد که در حال حاضر یکی از بهترین تیم‌های ملی دنیا را دارد اما متاسفانه ایران برایش هیچ سازندگی‌ نکرد. بنده مدتی است که با علی دوستی‌مهر کار می‌کنم و می‌بینم همه چیز برعکس شده است. در گذشته باشگاه سازندگی می‌کرد و بازیکن به تیم ملی می‌داد اما الان عکس این موضوع را می‌بینیم، تیم ملی بازیکن می‌سازد و باشگاه از آن استفاده می‌کند و واقعا نوآوری جالبی داریم! زمانی که در پرسپولیس بودم یکی از مدافعان 24 ساله حتی اصول دفاع را هم نمی‌دانست چون دیگر زمانش گذشته بود و باید از کودکی اصول فوتبال را می‌آموخت. متاسفم که در حال حاضر مدارس به جای اینکه به دنبال استعدادیابی باشند بیشتر به دنبال شعار و کسب درآمد هستند.

فریاد شیران: مدرسه فوتبال استاندارد نداریم
ناصر فریاد شیران مربی سازنده تهرانی و کسی که سابقه کار چندساله در مدرسه فوتبال ورزشگاه حیدرنیا را داراست اعتقاد دارد مدارس فوتبال استانداردی وجود ندارد.
فریادشیران در این باره گفت: چند سالی است به خانواده ها اعلام خطر می کنیم که در دام مدارس فوتبال غیرقانونی و غیراستاندارد گرفتار نشوند ولی آنان هیچ توجهی به این اخطارها ندارند و فقط به خاطر این که در فصل تابستان اوقات فراغت کودکانشان را پر کنند رو به مدارس فوتبال می آورند، بدون آن که اصولا بخواهند تحقیقی مقدماتی از سابقه و عملکرد چنین مدارسی انجام داده باشند.

وی با تاکید بر این که خانواده ها باید مراقب یک عده از افراد سودجوی حاضر در مدارس فوتبال باشند، اضافه می کند: چه راهی را باید مورد توجه قرار داد تا مدارس فوتبال در مسیر درست خود قرار گیرند و هیچ استعدادی پشت دیوار سودجویی های عده ای دلال و به اصطلاح مربی قرار نگیرند؟

ناصر فریاد شیران در این زمینه چنین پاسخ می دهد: با توجه به این که باشگاه های استقلال، پرسپولیس، سایپا، پیکان، سپاهان، ذوب آهن و تقریبا تمام تیم های مطرح کشور ملزم به داشتن تیم های پایه هستند، لذا لزومی ندارد که مدارس فوتبال غیرقانونی فعالیت کنند. در حقیقت معتقدم باشگاه ها باید مدرسه فوتبال داشته باشند و با استانداردهای بین المللی و انجام تست های فنی و پزشکی عضو بپذیرند و پس از عضوگیری با اعضای خود قراردادهای ۵ تا ۱۰ساله امضا کنند. این حرکت هم باعث بازیکن سازی برای خودشان می شود و هم دست افراد سودجو و کلاهبردار را از این فوتبال و این رده مهم کوتاه می کند.