دولت در زمینۀ اقتصاد و سیاستخارجی موفق عمل کرده است/ نباید مدافع نگرش سازمانی در حوزۀ فرهنگ بود
حجت الاسلام سید رضا اکرمی گفت: به خوبی شاهد بودیم که پیش از روی کار آمدن دولت یازدهم تصویر مخدوشی از جمهوری اسلامی ایران در فضای بین المللی حاکم بود. تلاش دولت یازدهم در یکسال گذشته به صورت فزاینده در جهت رفع، اصلاح فضای اسلام هراسی، شیعههراسی و ایران هراسی بوده است. در سال گذشته به خوبی شاهد گسترش تعاملات و افزایش ارتباطات ایران با کشورهای جهان بودیم.
حجتالاسلام سید رضا اکرمی، رئیس شورای فرهنگی نهاد ریاستجمهوری در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری برنا، به ارزیابی عملکرد یکسالۀ دولت یازدهم در حوزۀ فرهنگ، اقتصاد و سیاستخارجی پرداخت. آنچه در ادامه میخوانید مشروح این گفتگو است.
دلایل ظهور و بروز گفتمان اعتدال در فضای سیاسی کشور را چه میدانید؟
انقلاب اسلامی ایران در طول 36 سال گذشته خود مناقشات بسیاری را به همراه داشته است و نتایج بسیاری نیز به همراه داشته است. در نتیجۀ انقلاب اسلامی ایران مردم ما سیاسی و انتخاباتی شدهاند. ملت ایران با توجه به شرایط زمانی و توجه به تحولات منطقهای و نظام بینالملل در مقاطع حساس دست به انتخابهای کارگشا زدهاند. با این پیشدرآمد در پاسخ به سؤال شما باید بگویم که ما در انتخابات سال 1392 سه شگفتی را شاهد بودیم.
این سه شگفتی کداماند؟
1- در آن مقطع زمانی جمهوری اسلامی ایران در شرایط تحریمهای همه جانبه قرار داشت و فشارهای بینالمللی به صورت تصاعدی رو به تزاید بود. با توجه به این شرایط برخی از تحلیلگران اعتقاد داشتند مردم به انتخابات و صندوقهای رأی نه خواهند گفت و به سمت و سوی تحریم انتخابات پیش خواهند رفت. با این وصف شاهد حضور و مشارکت 73 درصدی مردم در انتخابات ریاستجمهوری بودیم.
2- در انتخابات گذشته شاهد رقابت جدی و همه جانبه از سوی کاندیداتوریهای انتخاباتی بودیم. در جریان آن انتخابات روندی پویا را شاهد بودیم. به گونهای که نتایج انتخابات کاملاً برخلاف تمامی نظرسنجیهای انجام شده از سوی نهادها و سازمانهای ذی ربط بود. این امر به خوبی نشاندهندۀ پویایی رقابتهای انتخاباتی است.
3- سومین شگفتی در روز 24 خرداد روی داد. انتخابات در روز جمعه 24 خرداد در کمال آرامش، اطمینان و پرشور برگزار شد. به اعتقاد من تعبیرات و تأکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر حق الناس بودن رأی مردم و عدم اطلاع نزدیکترین افراد به ایشان از فرد انتخاب شده توسط معظمله، شائبههای مختلف درخصوص دستکاری و تقلب در روند انتخابات را از میان برد.
این سه موضوع شگفتی ساز نشانگر وجود یک انقلاب با نشاط، با طراوت و پویاست امری که در کنار انتخابات درست مردم زمینهساز ظهور و بروز گفتمان اعتدال در فضای سیاسی جامعه شد.
اگر مایل باشید در ادامۀ گفتگو به ارزیابی کارنامۀ عملکرد دولت در حوزههای گوناگون در یکسال گذشته بپردازیم و بحث را از مقولۀ فرهنگ آغاز کنیم، به اعتقاد شما عملکرد دولت یازدهم در یکسال گذشته در زمینۀ فرهنگ چگونه بوده است؟
در ابتدای بحث باید روشن سازم که نمیبایست و نباید به مسئله فرهنگ به صورت تک بعدی نگریست؛ چراکه این مقوله وابسته به مؤلفههای دیگری چون اقتصاد و سیاست نیز میباشد و جملگی یک مجموعه هستند. امروزه با توجه به سیطرۀ مسائل اقتصادی بر مسائل فرهنگی و به نوعی اولویت داشتن نیازهای اقتصادی بر سایر نیازها شاهد این هستیم که متأسفانه به مسائل فرهنگی از نواحی مختلف بی اعتنایی شده است. البته باید این نکته را اضافه کنم که این کاستی به این دولت یا آن دولت باز نمیگردد؛ اولیای امور بایستی توجه داشته باشند که کار فرهنگی متفاوت با دیگر کارهاست و نباید نگاه سازمانی به آن داشت. در مقولۀ فرهنگ باید مباحث را به صورت ریشهای در سه سطح خانواده، جامعه و در مرحلۀ آخر دولت و نهادهای دولتی پی گرفت. علاوه بر این باید توجه داشت که در زمینۀ فرهنگ شاهد تهاجم فرهنگی نیز هستیم که این نیز به نوبه خود اهتمام و توجه جدی به این مقوله را میطلبد. بنابراین در مقولۀ فرهنگ علیرغم تمامی اقدامات صورتگرفته به دلیل سیطرۀ نگاه سازمانی و عدم توجه به پیوستگی و پیوستاری مسائل در سه سطحی که نام بردم، کماکان با کاستیها و نقایصی جدی روبرو هستیم.
با توجه به نامگذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری به نام سال «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» متأسفانه شاهد آنیم که در زمینۀ فرهنگ عزم و اراده جدیای از سوی تمامی آحاد جامعه برای ایجاد یک جامعۀ سالم و عاری از دروغ، تخریب، تحمل و مدارای یکدیگر هنوز شکل نگرفته است. باز هم شما را به این نکته ارجاع میدهم که حل مشکلات فرهنگی به اراده جمعی، عمومی و اجتماعی نیازمند است و در این زمینه نمیبایست تنها چشم به اقدامات دولت دوخت.
عملکرد اقتصادی دولت را در یکسال گذشته چگونه ارزیابی میکنید؟
به اعتقاد من امروزه در جامعۀ ما اولویت مسایل اقتصادی ، حادتر از دیگر مسائل است. در حال حاضر بسیاری از خانوادههای ما درگیر معضلات اقتصادی چون تورم و بیکاری هستند. به گونهای که میتوان گفت نیازهای اولیه و اساسی مردم ما نیازهای اقتصادی و روزمرۀ زندگی است. علیرغم این مسأله باید به مقولۀ اقتصاد نگاه فنی و کارشناسی داشت. با عنایت به اظهارات کارشناسی میتوان گفت که عملکرد دولت در زمینۀ اقتصاد تاکنون مثبت بوده است. بر اساس آمارهای اقتصادی در سال گذشته رشد تورم مهار شده و از 43 درصد به 25 درصد رسیده است. از سوی دیگر نیز رشد منفی اقتصادی 8/6 درصد در سالهای گذشته به 2/1 درصد رسیده است؛ به عبارت دیگر نزدیک به صفر شده است. علاوه بر این در حوزۀ اقتصاد ما شاهد ثبات و آرامش در بازار ارز و طلا هستیم. این ثبات نشانگر وجود آرامش، ثبات و اعتماد در بازار است. هرچند که باید در ادامه بیفزایم کماکان مشکلاتی چون رکود و تورم گریبانگیر اقتصاد ایران است.
سیاست خارجی دولت یازدهم را در یکسال گذشته چگونه ارزیابی میکنید؟
به خوبی شاهد بودیم که پیش از روی کار آمدن دولت یازدهم تصویر مخدوشی از جمهوری اسلامی ایران در فضای بین المللی حاکم بود. تلاش دولت یازدهم در یکسال گذشته به صورت فزاینده در جهت رفع، اصلاح فضای اسلام هراسی، شیعههراسی و ایران هراسی بوده است. در سال گذشته به خوبی شاهد گسترش تعاملات و افزایش ارتباطات ایران با کشورهای جهان بودیم. علاوه بر این عملکرد موفق سیاست دولت یازدهم در زمینه سیاست خارجی فضای امید و نشاط را بازگردانده است.
در پایان گفتگو اگر بخواهید توصیههایی برای دولت برای ادامۀ بهتر مسیر داشته باشید، آن توصیهها چه خواهد بود؟
من در این زمینه سه توصیۀ مشخص به مسئولین دولت یازدهم دارم. الف) در دولت تنها نباید یک یا دو نفر به عنوان سخنگو عمل کنند؛ بلکه تمامی دولتمردان در حوزۀ کاری خود میبایست اقداماتشان به صورت روشن، شفاف و مشخص به اطلاع و آگاهی افکار عمومی برسانند و اگر لازم بود در زمینهۀ کاری خود در زمان لازم و مقتضی نیز به افشاگری در مورد ناکارآمدیها و سوءمدیریتهای صورت گرفته در گذشته بپردارند.
ب) مطلب دیگری که من به جد معتقد به وجود آن هستم این است که ما نیازمند مباحث چالشی، مناظرات جدی و نگاههای همه جانبه به مسائل هستیم. بایستی توجه داشته باشیم که ریشۀ بساری از مشکلات ما در شرایط حاضر جنبۀ خارجی و بین المللی دارد، برای مثال تحریم و بلوکه شدن درآمدهای نفتی و تأثیرات منفی آن بر حوزههای مختلف نبایستی نادیده انگاشته شود. جامعه ما بایستی به این حد از آگاهی برسد که برای حل معضلات جامعه همگی باید در کنار هم تلاش کنیم و در این مسیر نیازمند تلاشی صادقانه، آگاهانه و همراه با نگاهی نقادانه هستیم. البته در کنار نگاه انتقادی باید همراه با ارائه پیشنهاد برای حل معضلات باشد.
پ) نکتۀ دیگر این است دولت باید از طریق بحث آزاد و اطلاع رسانی مردم را به این باور راهنما شود که نبایستی نگاه تمامی افراد جامعه به برای حل معضلات به دولت باشد. برای حل مشکلات گوناگون بایستی زمینه های ایجاد اقتصاد مردم نهاد را به وجود آوریم و دولت تنها به پشتیبان بخش خصوصی تبدیل شود.
در پایان اضافه میکنم بایستی سطح توقعات خود را از دولت کاهش داده و با تلاش و اراده جمعی زمینه را برای ایجاد جامعه ای بهتر فراهم آوریم.
