ترویج شادی در جامعه موجب کاهش خشونت میان جوانان می شود

خشم وضعیتی روانی ‌است که در گستره آزردگی اندک تا غضب شدید می‌گنجد. نمونه خارجی خشم را در حالات چهره و بدن، واکنش‌های کالبد شناختی و گاه رفتارهای تهاجمی در ملأ عام به ویژه در میان نسل جوان می توان یافت، برای بررسی و بازشناخت این معضل اجتماعی در حال رشد، میزگردی با حضور دکتر بهمن بهمنی، مدیر کل دفتر برنامه ریزی تعالی و امور خانواده دکتر امان الله قرایی مقدم جامعه شناس، دکتر اصغر کیهان نیا  روانشناس و چند نماینده از نسل جوان برگزار شد که در ادامه گزارشی آن را می خوانید.

بهمن بهمنی: خشم هایی از جنس انطباق

در ابتدای این نشست بهمن بهمنی مدیر کل دفتر تعالی و تحکیم خانواده سازمان ورزش و جوانان گفت: مسئله مهمی که در باب خشمگین شدن جوانان مطرح می شود، نوع بروز آن از نظر اجتماعی است. به عنوان مثال بعضی از افراد، خشمگین انفعالی هستند یعنی اهداف خود را با ظاهری مسالمت آمیز پیش می برند و خشم خود را به صورت زهر خند زدن ابراز می کنند.

از انواع دیگر ابراز خشم می توان از پرخاشگری، لجبازی، فراموش کردن، زهرخند زدن و پشت گوش انداختن می توان نام برد.

وی با اشاره به اینکه به تنوع ایجاد خشم، راه های ابراز خشم نیز وجود دارد افزود: این راه ها تحت تأثیر یادگیری انسان ها متفاوت است. هر چه افراد در این زمینه آموزش دیده تر و خودباورتر باشند، خودیابی در هنگام خشم آنها نیز افزایش می یابد. بیشتر واکنش های ما جزئی از خودیابی ماست. البته باید به این نکته اشاره داشت که هر خشمی ضایعه صرفا بدی نیست بعضی خشم ها نیز کاملاً منطبق و سازگارانه هستند، پس نتیجه می گیریم هر پرخاشگری ای نیز ناکارآمدی نیست. بلکه ممکن است درست ترین پاسخ به موقعیت پیش آمده باشد.

امان الله قرایی مقدم: ما با غم زاده شدیم

در ادامه امان الله قرایی مقدم جامعه شناس گفت: از لحاظ جامعه شناسی خشم پدیده ای تام است یعنی یک معلول چه بسا خوب یا بد، حاصل فرهنگ، اقتصاد و سیاست های رایج آن جامعه است. می توان گفت اقلیم، فشار اقتصادی و خانوادگی، برخوردهای نادرست سیاسی و فشارهای دیگر باعث ایجاد خشونت می شود.این ضایعه  اجتماعی ریشه در تاریخ مردم ایران دارد ، ما با غم زاده شدیم چون همواره مورد هجوم قرار گرفتیم. 

وی با بیان اینکه  فرهنگ خشونت زایی در ایران پیشینه ای طولانی دارد تصریح کرد: در طول تاریخ همواره با تحقیر با ایرانیان برخورد شده و همانطور که تئوری گردش در خشونت بیان می کند :"از خشونت، خشونت زاده می شود." این دلیلی بر پایا بودن غضب در جامعه امروز است .

قرایی با بیان اینکه گفته های آقای بهمنی را تائید می کنم افزود: اما این خودیابی ذاتی نیست و اکتسابی است و از طریق جامعه به فرد القاء می شود یعنی محیط باید مساعد باشد تا شما بتوانید به خودیابی برسید. حال در جامعه ای که استبداد وجود دارد خودیابی چگونه می تواند شکوفا شود؟ با نبود خودیابی یا میل به خودشکوفایابی جامعه دچار خشمی فروخورده در لایه های عمیق اجتماعی می شود.

وی با اشاره به این موضوع که در جامعه ما تمام عوامل از درخت ها گرفته تا در و دیوار و لباس های جوانان در جهت خشونت گرایی است خاطر نشان کرد:  بنابه نظریه اصالت وجود ژان پل سارتر:«اگر من ثروتمند هم باشم با دیدن فردی غمگین، غمناک می شوم»؛ می توانیم با ترویج شادی در جامعه باعث کاهش خشونت میان جوانان شویم.

بهمن بهمنی: باید به سرنوشت خود اضافه شویم

بهمنی با تاکید بر تائید صحبت های قرایی تصریح کرد: نمی توان دست روی دست گذاشت به طور مثال اگر فردی از بورکینافاسو با یک بیماری خاص وارد کشور دیگری شود، اگر بخواهیم زمینه های تاریخی این بیماری را در نظر بگیریم باید بگوییم این فرد باید از ناامیدی بمیرد.

وی ادامه داد: جمله ای که دوست دارم تمامی جوانان در ذهن خود نگاه دارند، این است که ما باید به سرنوشت خود اضافه شویم. باید علی رغم تاریخچه ای که داریم یاد بگیریم که سر یکدیگر داد نزنیم و این شدنی است.

بهمنی اظهار کرد: شما جوانان با مأموریت اجتماعی خلق نشدید، یعنی شما علی رغم نیروهای وارده از خانواده و جامعه تنها باید مسئولیت فردی خود را در جامعه انجام دهید. شما یک بار به دنیا آمدید و یک بار زندگی می کنید و یک بار از دنیا می روید. مشکل بزرگی که امروزه در جامعه می بینیم این است که حتی مسئولیت هایی که بر گردن شخص ماست به عهده دولت می گذاریم،به عنوان مثال کسی که دزدی می کند وقتی از او دلیل کارش را می پرسیم می گوید در این مملکت همه دزدند. همین است که بعضی ها بدون هیچ تلاشی منتظر امدادهای غیبی هستند تا اهدافشان پیش برود و توجیهات غلطی برای ناهمگونیشان با جامعه دارند. 

یکی از جوانان حاضر در جلسه گفت: من به عنوان یک جوان اگر بخواهم در جامعه شاهد مشکلی باشم و برای حل آن تلاش کنم، عینیت و دورنمایی از آن مسئله ندارم. یعنی نمی دانم در چه برهه ای از زمان زندگی می کنم. و دلیل آن را تاریخ دروغینی که از سوی دیگران به من الغا شده است می دانم. و این موضوع تأثیر فراوانی بر تصمیم گیری من دارد. چون من به عنوان یک جوان دوست ندارم تاریخ برایم تکرار شود. اگر بخواهم در چارچوب امروز و فردا تصمیم بگیرم و فقط فردیت را در نظر بگیرم و جامعه را دخیل ندانم، باعث از دست دادن دید کل نگر در من می شود.

بهمن بهمنی: برای اینکه سوار یک موج شویم، باید موج سواری بلد باشیم. پس می توان گفت کنترل خشم که از طریق خودباوری ممکن است از طریق سخنرانی حاصل نمی شود بلکه باید به آن عمل کرد. همان طور که می دانیم روان شناسی علمی، کاربردی است نه تئوری.

بهمنی در پاسخ گفت: نباید برآیندِ صرف یک نیرو بود. یعنی در تصمیم گیری نباید تنها از یک زاویه به قضیه نگاه کرد. همه عوامل در جامعه دست به دست هم می دهند تا شما در موقعیتی خاص قراربگیرید. من با عرایض شما موافقم، اما نباید به این مسأله باور داشت که اگر می خواهیم به چیزی برسیم نمی توانیم، باید دانست که خواستن بهای سنگینی دارد و این بهای سنگین همان باور داشتن به خود است.

چرا کارشناسان موفقیتی در ارشاد جوانان نداشته اند؟

در بخشی از این نشست اصغر کیهان نیا روانشناس گفت:سوالی مطرح می کنم که خود به آن پاسخ می دهم، چرا کارشناسان ما موفقیتی در ارشاد جوانان نداشتند؟  اولا جوان نباید به طور مستقیم نصیحت شود، چرا که در او تنفر و مقاومت ایجاد می کند. دوما، پرهیز از کلی گویی است چون باعث به وجود آمدن تشویش در جوان می شود. سوما، حذر داشتن از فاخر گویی است، یعنی مشاور به قدری سخت صحبت می کند که شنونده احساس حماقت می کند.

وی ادامه داد: خطاب به آقای بهمنی می گویم، جامعه ما ملتهب است. شما که معاون ساماندهی امور جوانان هستید می دانید که چیزی ترسناک تر از بغض فروخورده جوانان نیست.

کیهان نیا تصریح کرد: ممکن است از طریق ارگان های دولتی ،به طور مقطعی مسکنی برای آرام شدن جو جامعه تزریق شود اما تا دولت اقدامات زیربنایی نکند، هر لحظه ممکن است این خشم طغیان پیدا کند. باید کاری کرد تا جوان فرصت پیدا کند تا فشارهایی که سال ها روی جوان بوده تخلیه شود.

وی با اشاره به نظریه ژان ژاک رسو گفت: انسان در محیط طبیعی شاداب است و با برخورد به مشکل های اجتماعی خشونت پیدا می کند. محرومیت معضل بزرگی میان جوانان است که باعث ایجاد خشم در آنها می شود. پس همان طور که پدر خانواده مسئول فراهم کردن آرامش در خانواده است، دولت نیز به عنوان پدر جامعه مسئول فراهم کردن آرامش است.

ادامه دارد...