باید در مقولهی نشریات و آزادی و اطلاع رسانی تلاش کرد
دکتر هدایت حاتمی معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری کرمانشاه گفت: مطبوعات رکن چهارم دموکراسیاند، باید در مقولهی نشریات و آزادی و اطلاع رسانی تلاش کرد.
سئوال - دولت با چالشهای مختلفی روبروست شاید مهمترین آنها موضوع هستهای و معشیت مردم باشد که دولت تدابیری برای آن اندیشیده است، اما یکی از چالشهایی که دولت با آن روبرو است چالش مدیریتی است، قطعاً استان ما از این قاعده مستثنی نیست در این رابطه چه تدابیری اندیشیدهاید؟ حاتمی: ضمن تشکر از هفتهنامه وزین نقد حال، هفتهنامه نقد حال یکی از هفتهنامههای پربار استان کرمانشاه است که بنده یکی از مخاطبان آن هستم، به هر حال مطبوعات رکن چهارم دموکراسیاند و باید در مقولهی نشریات و آزادی و اطلاع رسانی تلاش کرد.
نکتهای جالب توجهای را اشاره کردید یکی از مهمترین چالشهای دولت تدبیر و امید، چالش مدیریت بود علیرغم این که ما در این کشور منابع زیادی داریم و داشتیم و به فروش رفته، به طوری که بودجه وابسته به نفت، یکی از مشکلات ما بوده است و میبینیم که در چند سال گذشته با مشکلات اساسی روبرو شدیم که بیشتر این نشان ازعدم انسجام مدیریتی، عدم استقرار راهبردی برای کلان جامعه بود این امر ما را با مشکلات جدی روبرو کرد.
با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری، با پرداختن به گذشته دردی دوا نمیشود مگر این که بخواهیم درس عبرت از آن بگیریم ولی لازم میبینم این نکات گفته شود به طوری که در استان ما یکی از مشکلات جذب بیرویه افراد در دستگاههای اجرایی است که این موضوع مربوط به گذشته است، انتصاب مدیرانی که حرفهای نبودند و شایستگی مدیریت نداشتند که باعث شد انگیزهی افراد توانمند از بین برود که این امر موجب عدم استفاده از منابع مادی و انسانی شد که متاسفانه دود آن هم به چشم ملت میرود.
در استان ما هم این چالش وجود داشته و دارد، بحث بیتوجهی به معیشت کارکنان یکی از معضلات جدی بود، بحث ارزیابی درست دستگاههای اجرایی انجام نشده است، تضاد در استراتژی باعث شده بود که در معشیت وضعیت اجتماعی و مردم شکافهای بزرگی بوجود بیاید.
معضلاتی مانند طلاق، عدم استفاده مناسب از منابع مثل آب، خاک، عدم استفاده از ظرفیتهای صادراتی و تجاری و رکود واحدهای صنعتی در استان کرمانشاه وجود دارد که حکایت از این دارد که خوب کار نشده است. از موضوعهایی دیگر بحث نظام تصمیمسازی و تصمیمگیری در کرمانشاه است که هنوز روی ریل اصلی نیامدهایم اما در استان معاونین استاندار و در راس آنها استاندار تلاش میکنند که این انسجام مدیریتی به وجود بیاید ولی نیازمند زمان است زیرا مدیران به بافت گذشته عادت کردند، اما باید بدانیم که خط دولت تدبیر و امید بهرهمندی از همه ظرفیتهاست و تلاش این است که از نیروهای توانمند دولت گذشته نیز استفاده کنیم.
واقعیت امر این است که دستگاههای اجرایی از نیروهای کارشناسی کیفی تقریباً خالی شده ما در برخی از جاها با کادر مدیریتی نابسامان مواجهه هستیم، میبینیم که برخی از دستگاهها گیر مدیریتی و کارشناسی دارند از طرف دیگر مسئله استخدامهای بیضابطه و بدون حساب و کتاب است زیرا افرادی مشغول به کار شدهاند که نه شایستگی آنجا را دارند و نه انگیزه و آرزوی آن را دارند و نه سواد آن را که متاسفانه متصدی کارهای کارشناسی هستند که این یکی از مشکلات سیاسی است که ما در حوزه منابع انسانی و مدیریتی با آن روبرو هستیم و شبانه روز داریم تلاش میکنیم که زودتر این قضیه را سامان دهیم.
پاشنه آشیل کشور ما در نظام اداری نهفته است یعنی اگر نظام اداری خوب کار کند، میتواند پروسه توسعه را راهبردی کند زیرا NGO ها و شرکتهای بخش خصوصی ما آنقدر قوی نیستند که دولت را به مسیر اصلی خود هدایت کنند.
در کشورها اگر دولت بخواهد خارج از چارچوب حرکت کند NGO ها و نخبگان، شرکتهای بزرگ و چند ملیتی به آنها اجازه نمیدهند ولی در کشور ما چون مراکز یاد شده ضعیف هستند بنابراین دولت ضعیف را نمیتوانند به مسیر درست هدایت کنند بنابراین ما موظف هستیم که در بخش دولتی بسیار قوی کار کنیم، آینده نگر باشیم و تفکر راهبردی داشته باشیم .
در حال حاضر تغییرات مدیریتی شما با انتقادات شدید برخی از نمایندگان و طیفهای مختلف سیاسی روبرو شده است و حتی متهم به دادوستد با نمایندگان هستید، در حالی که تغییرات مدیریتی را عدهای از منتقدان کافی نمیدانند، چه پاسخی به این انتقادات دارید؟ یکی از ابعاد اصلاح، تغییر مدیریت است اگر بدنه توانمند نباشد ساختار نیز توانمند نیست و حتی اگر مدیر توانمندی که در جایگاه مدیریتی قرار بگیرد خیلی نمی تواند راهگشا باشد بالاخره برای اصلاح باید مدیران را اصلاح کرد، برخی از مدیران را باید تغییر داد.
با استاندار و چهار معاون ایشان در شورای معاونین این موضوع را مورد بحث و بررسی قرار میدهیم به طوری که تغییرات مدیریتی را اولویت بندی میکنیم.
استاندار تغییرات مدیریتی را به معاونتهای تخصصی واگذار کرده است به عنوان مثال مدیریتهای اقتصادی به آقای میرزایی، سیاسی و فرهنگی به آقای آزرمی، عمرانی به آقای نیککردار تفویض شده است.
اما باید این را بدانیم که در تغییرات مدیریتی یکی از بازیگران استاندار است، چون مشی دولت اعتدال است یعنی شیوهی استفاده از همهی نیروهای توانمند، با این شرایط اگر در جایی کاستی وجود دارد این قصور به فرد خاصی برنمیگردد، ضمن این که ما قبول داریم که باید بیشتر تلاش کنیم، بارها ما در خصوص فرمانداران، مدیران و بخشداران در شورای معاونین بحث و تبادل نظر شده است، ولی نظرات تخصصی معاونین مهم است و در هر حوزهی تخصصی باید معاون خاص خودش نظر دهد، بعداز استاندار وزراتخانهها، وزراء، معاونین پارلمانی وزراء، معاونین هماهنگی استانها و ساختار و پذیرش درون مجموعهی اداری از عوامل تعیین کنندهی تغییر مدیریت در استان کرمانشاه است.
برهمین اساس احساس میشود روند تغییر کند است، اگر قرار باشد در استان مدیری تغییر کند به جدیت روی این موضوع هستیم و نظر تخصصی را به وزارتخانه اعلام میکنیم و این را باید بدانیم که متاسفانه در شرایطی هستیم که به وزراء نیز فشار میآید این را ما به صراحت اعلام میکنیم که ملت میدانند، ما با تعامل موافق هستیم که منظور از این تعامل، تعامل با نمایندگان، نخبگان صاحبان نفوذ است، ولی این که گفته شود در برخی مواقع بگوییم که باج دادهایم! نه این گونه نیست! چه بسا در برخی از جاها افرادی را تغییر دادهایم که با مخالفتهایی مواجه بودهایم و بعدها دیده شده که برای این تغییر از ما تشکر شده است.
عموماً تغییرات در راس نهادها و سازمانها بوده در بدنهی ادارات تغییرات محسوس نیست ما یک بدنه چابک و خوب نداریم و تغییر رویکردی در کارشناسی دیده نمیشود، چرا؟ البته خیلی قبول ندارم که تغییر رویکرد نداریم، کارشناسی که دنبال عقل و منطق و دلسوزی است اهداف کارشناسی را میفهمد قبول میکند و همراهاش میشود.
اما اگر موضوعی درون مایهی کارشناسی قوی نداشته باشد، کسی همراهی نخواهد کرد، در حالی که مبنای تغییرات مدیریتی ما منطقی است و به طور طبیعی باید پاسخ مناسب داشته باشد.
باید یادآور شویم که این دولت، دولت اصلاحات نیست، بلکه دولت اعتدال است و مشی آن اعتدال میباشد، در هر دو طیف سیاسی کشور افراد قوی وجود دارد که بایستی از ظرفیتهای آنان استفاده شود.
باور کارشناسی ما این است که باید تلاش کنیم بدنهی دستگاههای اجرایی خیلی سیاسی نباشد بلکه باید کاری باشد، من فکر میکنم دستگاههای اجرایی پیام را گرفتهاند، اما نسیم تلاش و کار آنها به تدریج احساس خواهد شد.
من 16 سال در کار اقتصادی و بینالمللی فعالیت داشتهام، تجربهی کشورهای مختلف را وقتی مرور میکنیم، میبینیم که خروج از رکود اقتصادی، اداری، اجتماعی زمان بر است، نباید عجله کنیم شما وقتی بحران اخیر آمریکا را میبینید چند سال برای خروج از آن بحران زمان طول کشید، ما نیز تا زمانی که کار، اشتغال و تولید نباشد، برقراری میتینگ سیاسی، نشستهای خبری، دعوت از مسئولان کلان کشوری صورت نگیرد از رکود خارج نمیشویم بالاخره این کشور با بحران مواجه بوده است دچار رکود شده و این رکود تنها رکود اقتصادی نبوده است.
سئوال - برای این که استان با سیاستها و چابک سازی بدنهی اجرایی با مدیریت ارشد استان هماهنگ شود، چه برنامههای دارید؟ حاتمی - ما هم باید فضا را واقع بینانه نگاه کنیم و ساده به مردم نشان بدهیم این یک حقیقت است که میان عقلانیت کارشناسی و تصمیمات کارشناسی و تصمیمات نابجای مدیریتی در بدنه ی کشور فاصله بوده و استان کرمانشاه نیز به همین شکل از این آسیب برخوردار است.
یکی از برنامههایی که به دنبال آن هستیم به وجود آوردن یک انسجام مدیریتی است یعنی کارگروهها، شوراها و تصمیمگیری را بر مبنای کارشناسی مجددا سامان دهیم که در حال حاضر در استان چهار معاون استاندار در حوزههای تخصصی خود کارگروههایی را دارند و قرار است به این کارگروهها نظم و انسجام دهیم، تبیین استراتژیهای دولت را در سطح کلان و هم در سطح استان ایجاد کنیم.
یکی از اولویتهای کاری ما فعال سازی کارگروههاست که در حال اجراست، طوری برنامهریزی کردهایم چهارچوبهای کاری بر اساس سیاستهای دولت تدبیر و امید باشد، قرار نیست ما کار اجرایی انجام دهیم، بلکه قرار است دستگاههای اجرایی را به حرکت درآوریم، ناهماهنگیهای احتمالی را حل و فصل کنیم، زیرا در حال حاضر برای انجام هر کاری نیاز به همکاری چند دستگاه است، و وظیفهی ما هماهنگی میان این دستگاههاست و کار تعریف میکنیم کارهای که پر بازده باشند در واقع وظیفهی ما نظارت بر کارهای اجرایی است.
تحول اساسی در دستگاه اجرایی در اولویت بعدی قرار دارد به طوری که پاشنهی آشیل کار ما در دستگاههای اجرایی است اگر فرایند اداری طولانی است، اگر از فضای اینترنتی و مجازی خوب استفاده نمیشود اگر در برخی جاها احتمال رانت وجود دارد.
اگر سیستمهای اداری شفاف نیست از کمیتههای کارشناسی فعال بهرهمند نیست، ساختار و بدنه دستگاه اجرایی مشکل دارد، ما نباید به اصلاح ساختار اداری و منابع انسانی بیتوجه باشیم من مهمترین سرمایهی دستگاههای اجرایی را سرمایهی انسانی میدانم، اگر آنها حرفهای و آموزش دیده باشند خیلی کارهایمان سریع پیش میرود.
از دیگر برنامههایمان، تحول اداری دستگاه اجرایی استان کرمانشاه است، موضوع را به ادارات ابلاغ کردهایم و در حال حاضر 50 برنامه، 20 راهبرد و هفت هدف عمده داریم و در حال حاضر پنج ماه زمان برای توجیه دستگاههای اجرایی صرف کردهایم.
مسئلهی تحول اداری برای ما مسئله ضروری بود و برای این کار ادارهای به نام ادارهکل تحول منابع انسانی مسوول این موضوع است، یعنی تحول اداری برای ما یک اصل است، این اداره از قبل وجود داشته، ولی فعال نبوده است.
هدف ما از این افتتاح گزارش به مردم نیست، بلکه تغییر به صورت تدریجی، پایهای و ساختاری است که زود بازده نیست بلکه خوب بازده است، اگر موفق بشویم، حوزهی اداری باید تحول پیدا کند که به دنبال آن حوزهی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی متحول میشود، سرمایهگذاری در استان کرمانشاه صورت میگیرد، زیرا سرمایهگذار میداند در استان با دستگاههای اجرایی روان سروکار دارد و من پایهایترین کار در حال حاضر را تحول در دستگاههای اجرایی با برنامهریزی میدانم.
در ارزیابیهای ما از دستگاههای اجرایی، اگر متوجه بشویم کسی در برابر تحول اداری مقاومت و ایستادگی میکند، بدون شک حذف خواهد شد، در عرف اداری در مقابل تغییرات و این چنین حذفهایی از روابط استفاده میشود، در چنین شرایطی معمولاً ارتباط با افراد ذینفوذ در تصمیم نهایی خلل ایجاد میکنند.
سئوال- راهکار شما برای ایستادن بر ریل اصلی چیست؟ حاتمی - اگر غیر از این باشد باید تعجب کرد زیرا دولت تدبیر و امید با این شعار میخواهد امید و عقل را برگرداند، ما شرطمان با مدیران و دستگاههای اجرایی سه محور است، صداقت، قانون و کار است.
صداقت یعنی با مردم و بدنهی سیستم صادق باشیم، در چهارچوب قانون کار کردن خیلی مهم است زیرا سلامت و ضوابط به همراه دارد، کار و تلاش هم از نیازهای مهم استان کرمانشاه است.
نکته مهم این است که کشور نیاز به جهش دارد اگر علاقه به مردم و نظام دارید صادقانه و بدون ریا کار و هوشمندانه کار کنیم، من نمیخواهم بحث رابطهها را رد کنم، همین موضوع با نگاهی دیگر میتواند نکته قوت باشد، آموزش و پژوهش با IT و ICT راه برون رفت از این وضعیت است.
اگر ما IT و ICT استفاده کنیم از نظم نوین مدیریتی بهرمند میشویم، سرعت کار بالا میرود و حجم بالای از کار تعریف میشود. سووال - بر سر راه ایجاد تحولات در حوزه IT در استان با مشکل پهنای باند مواجه نیستید؟ استاندار به درستی تشخیص داده که نیاز کرمانشاه وحدت است ما قرار است با برنامه جلو برویم، آرامش شرط اساسی کار است، به طوری که با توجه به ظرفیتها و پتانسیلهای استان باید برای رفع حل مشکل بیکاری پیش برویم و این جز در سایهی استفاده از منابع خدادادی میسر نیست، ما الان 800 دستگاه داریم که به این سیستم وصل هستند، پهنای باند زیادی داریم، زیرا ظرفیت خالی وجود دارد زیرساختها به اندازهی مورد نیاز وجود دارد چون از آنها استفاده بهینه نشده است.
موضوع بعدی اصلاح فرآیندهای کار و ایجاد اشتغال در فضای IT ربطی به دستگاههای دولتی ندارد و مخاطب ما بنگاههای اقتصادی هستند که از اول مهرماه نظام کاغذی جمع میشود، و انتظار داریم پس از آموزش همه ما را یاری کنند. سئوال – برنامهی شما برای مقابله با بیکاری و جذب نیروهای جوان چیست؟ حاتمی - دولت باید برای رفع بیکاری بسترسازی کند باید فضای کارآفرینی، اشتغال، سرمایهگذاری، ثبت اختراع و ثروت آفرینی را آماده کنیم، فضای مهارت آموزی، خلاقیت و بروز استعدادها را باید شکوفا کرد که این کار نیاز به زمان زیادی دارد، باید تلاش کنیم که افراد در آنجا نتیجهی روی کار آمدن دولت تدبیر و امید را درک کنند ما باید به سمتی حرکت کنیم که افزایش درآمد داشته باشیم و بخش خصوصی و فضای کسب و کار را به اندازهای توانمند سازیم که جوانان ما به سمت جذب و استخدام در بازار کار آزاد بروند، دولت ما دیدگاههای مختلفی دارد من میگویم باید بازار بخش خصوصی همپای دولت و حتی بیشتر از دولت در امر اشتغالزایی مشارکت داشته باشد اما متاسفانه تاکنون سهم دولت بسیار بیشتر از بخش خصوصی بوده است ما چارهای جز بهرهوری نداریم.
سئوال – چالشهایی که مجموع مدیریتی استان کرمانشاه با آن مواجه است با مشکلات و چالشهای کشوری بسیار شبیه است، اما با توجه به جمیع جهات بیکاری معضل بزرگی است که کل کشور با آن درگیر است و استان کرمانشاه بسیار بیشتر درگیر این مسئله است، جنابعالی آینده کرمانشاه را چگونه میبینید و چقدر امیدوار هستید مدیریت ارشد استان بتواند در پیشبرد سیاستهای استانی و خواستههای ملی دولت تدبیر و امید موفق شود برآورد شما چگونه است؟ حاتمی - فکر میکنم تا الان کارهای خوبی انجام شده است، اما شتاب مان کافی نیست و پاسخگو نیست و باید همه تلاش کنیم، من حرکت را رو به جلو میبینم، اما معتقدم باید شتاب را افزایش دهیم، نشاط، شادابی، تدبیر، هماهنگی، بسترسازی و نظارت و ارزیابی را بیشتر کنیم، بسیار خوش بین هستم و با توجه به تجربه و شناخت بنده با استان کرمانشاه با ظرفیتهای آن با عزم راسخ بزودی بر مشکلات فائق میآییم.
اگر مشکل بیکاری حل شود کار و اقدامات دولت نیز برای مردم ملموس میشود، ما باید به جنگ مشکلات برویم، باید نخبگان سیاستمداران، اقتصادانان جامعه شناسان، روانشناسان و... و مردم در این راستا مشارکت داده شوند، ما در همین مدت چند ماههی اخیر چند سفر خوب از مقامات بلند پایهی کشوری ازجمله از سفر معاون رئیس جمهور و وزراء به استان کرمانشاه را شاهد بودیم و باید از این حضور و فرصتها استفاده کنیم و نباید کوتاهی کنیم، اگر مشکلات را به موقع و خوب به تهران منعکس کنیم، عزمی برای حل مشکلات بوجود میآید، ما باید برای کرمانشاه برنامه ملی داشته باشیم و تواناییهایمان را به مسئولان بلندپایهی کشور نشان دهیم تا آنها نیز به ما کمک کنند.
خوشبختانه استاندار کرمانشاه ارتباطات خوبی با مقامات بلندپایهی کشور دارد، که این امر فرصت آفرینی میکند و در پایان باید بگویم مشکلات استان کرمانشاه تنها با برنامهی عزمی ملی قابل قبول است. منبع: هفتهنامه نقدحال
