خانه کتاب اینجاست / کتاب ها هم شناسنامه دارند
هر کتابی که در درست میگیریم، ورق میزنیم یا آن را میخوانیم، برای خودش سرگذشتی دارد. کتاب نیز مانند انسانها از بدو تولد برای خود شناسنامهای دارد. نام خالق اثر، تاریخ تولد، ناشر، شابک و...را با خود یدک میکشد.
وقتی نویسندهای کتابی مینویسد، انگار فرزندی عزیز زاده است و او را در «موسسه خانه کتاب» غسل تعمید میدهد. خانه کتاب کجاست؟!
در دهمین نمایشگاه کتاب بینالمللی کرمانشاه درمهرماه 93 غرفه «خانه کتاب» اما متمایز از غرفههای دیگر است.
نویسندگان مطرح کرمانشاهی، در آن جا فرم ثبتنام پر میکنند. امیرفرهانی نمایندهی خانه کتاب در باره این خانه میگوید:«موسسه خانه کتاب نهادی مستقل، غیر دولتی و غیر انتفاعی است که در سال 1372 با هدف بالا بردن فرهنگ کشور در دو حوزه کتاب و کتاب خوانی و بهبود وضع اهالی نشر وپدید آورندگان آن، با چاپ دونشریه «کتاب هفته» و«تازههای کتاب» در حوزههای خاص آغاز به کار کرده است.
نماینده خانه کتاب، مهمترین فعالیتهای آموزشی-پژوهشی و فرهنگی پیشبینی شده در خانه کتاب را مدیریت جشنوارهها و جوایز کتاب، مدیریت نشریههای نقد کتاب و اطلاعرسانی –کتاب خوانی و مسیر مطالعاتی –انتشارات و توسعه نقد کتاب میداند و مراکز تابعه خانه کتاب را پنج خانه عنوان میکند که هرکدام فعالیتها و اهداف خاص خود را در زمینه مدیریتهای پژوهش، آموزش چاپ و نشر کتاب بر عهده دارند.
خانه ترجمه ایران
نماینده خانه کتاب، اهداف خانه ترجمه ایران را اطلاعرسانی درباره وضعیت آثاری که شایسته ترجمهاند یا آثار ترجمه شده از زبان فارسی به زبانهای دیگر و بالعکس میداند و ترجمه آثار برگزیده ایرانی به زبانهای زنده دنیا برای شناساندن تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلام و ایران به ویژه انقلاب اسلامی را از اهداف مهم این خانه ذکر میکند. امیر فرهانی میگوید:«خانه ترجمه ایران با ایفای نقش راهبردی در حوزه ترجمه به زودی افتتاح میشود. خانه ترجمه ایران در برگیرنده تهیه پیشنویس مقررات وقوانین لازم در حوزه ترجمه، رفع نیازهای اطلاعاتی حوزه ترجمه، کمک به ارتقای ترجمه در کشور، تشکیل بانک اطلاعات مترجمان، زمینه آشنایی مترجمان زبان فارسی وبالعکس با همدیگر در فرایند ترجمه به ویژه ترجمه معکوس و...میباشد.»
مرکز کتاب پژوهی ایران
امیرفرهانی میگوید:«این مرکزدر 30 خرداد 93 به منظور اطلاعرسانی و انجام پژوهشهای مربوط در حوزه کتاب در موسسه خانه کتاب ایران به سردبیری فرید قاسمی پدر مطبوعات ایران تاسیس شد که با ایجاد بانک اطلاعاتی از پیشینه کتاب، محیط مناسب برای مطالعه، پژوهش و بهرهگیری مورخان- محققان- دانشجویان و دانشپژوهان علاقهمند به موضوع کتاب به شمار میرود.»
مرکز مشاوره حقوقی اهل قلم ایران
نماینده خانه کتاب درباره این مرکز چنین میگوید:«این مرکز در سال 93 به منظور پژوهش و بررسی قوانین حقوقی ناشران و مولفان در جهان امروز و بررسی امکان بومی کردن آن، مشاوره حقوقی به اصحاب نشردر موسسه خانه کتاب تاسیس شده است و مشاوره حقوقی به نویسندگان، مترجمان، ویراستاران و سایر اصحاب نشر، تعامل با ناشران – حقوقدانان فعال در حوزه فرهنگ و نشر- ارائه مشاوره حقوقی به فعالان کتاب را از دیگر اهداف مرکز مشاوره حقوقی اهل قلم نام میبرد.»
خانه نقد ایران
نماینده خانه کتاب در دهمین نمایشگاه کتاب در استان کرمانشاه میگوید:«خانه نقد ایران در سال 1393به منظور نهادینه شدن فرهنگ نقد در کشور از راه انجام پژوهشهای کاربردی، آسیبشناسی نقد و اطلاعرسانی در خانه کتاب تاسیس شده است.»
خانه ویرایش ایران
امیر فرهانی می گوید:«این خانه در دهم تیر ماه 93 با اهداف ساماندهی دانش ویرایش، شناسایی و تولید کتابهای مفید در حوزه ویرایش و حمایت از پژوهشهای موجود در این رابطه، آسیبشناسی ویرایش در ایران، ساماندهی وضع ویراستاران، ساماندهی مهارت ویرایش با رایانه، تلاش برای امکان استفاده از حق بیمه و سایر خدمات اجتماعی، تدوین قراردادهای حقوقی مناسب برای پروژههای ویرایش و امکان ثبت آن در خانه ویرایش و...در موسسه خانه کتاب تاسیس شد.»
امیر فرهانی نماینده خانه کتاب، مدیریت نشریههای نقد و اطلاعرسانی را در قالب پنج پارامتر با عنوان: کتابشناسی ماه- مجموعه نشریات تخصصی نقد کتاب ماه- فصلنامه تخصص نقد کتاب- مدیریت کتاب و سرای اهل قلم میداند.
کتاب شناسی ماه
این کتاب هرماه منتشر میشود. در بردارنده اطلاعات کتابهایی است که در طول یک ماه چاپ شده یا مجوز از وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کردهاند.
کتاب ماه، هر ماه منتشر میشود و منبع و مرجع دوستداران کتاب است که اولین شماره کتابشناسی ماه در فروردین 93 منتشر شده و هر ماه چاپ آن ادامه دارد.»
مجموعه نشریات کتاب ماه
نشریههای تخصصی کتاب ماه در 9 موضوع کلیات، ادبیات، فلسفه، دین، علوم اجتماعی، علوم و فنون، هنر، تاریخ و جغرافیا، کودک و نوجوان با هدف اطلاعرسانی و نقد و بررسی کتاب در خانه کتاب منتشر شدهاند که تا خرداد ماه 93 ادامه یافت و با تصویب هئیت امنای موسسه انتشار آنها متوقف شد.
فصلنامه نقد کتاب
امیر فرهانی میگوید:«فصلنامههای نقد کتاب به جای کتاب ماه که با رویکردی نو به موضوع نقد و ازاطلاعرسانی میپردازد در 15 رشته مختلف در دستور کار قرار گرفته است که نخستین شمارههای آن در فصل پاییز منتشر خواهد شد.»
مدیریت کتاب
واحد مدیریت کتاب در تیرماه 93 با هدف بالا بردن سطح کیفی کتابها و نشریههای موسسه و در راستای نظارت بر تولید آثار دیجیتال موسسه - پیشنهاد تولید آثار جدید و سفارش آن به نویسندگان مورد نظر، نظارت بر نحوه اجرا و نگارش، کنترل کیفی آثار، نظارت کیفی، تهیه وتدوین قراردادهای نشر ویرایش و ... به منظور رسیدن به جایگاهی شایسته، در خانه کتاب تاسیس شد.»
سرای اهل قلم
سرای دایمی اهلقلم در مرداد ماه 1386 که محلی برای گفتمان و تبادل نظر استادان حوزه و دانشگاه- اصحاب اهلقلم و هنرمندان- نشستهای تخصصی نقد و بررسی کتاب در موسسه خانه کتاب تاسیس شد که برپایی جلسات نقد و بررسی کتاب، رونمایی کتاب از جمله رونمایی کتاب شناسی موضوعی از دفاع مقدس، بزرگداشت اهلقلم و کارگاههای آموزشی در حوزه کتاب از جمله برنامههای این سراست.»
شابک
امیر فرهانی نماینده خانه کتاب در دهمین نمایشگاه کتاب در کرمانشاه در خصوص معاونت فناوری و سامانه اطلاعرسانی موسسه کتاب میگوید:«ما مجری شابک هستیم.
در واقع هر کتابی که باز میکنیم، در ردیف شناسنامه کتاب یک سری عدد میبینیم که شماره استاندارد بینالمللی کتاب با علامت اختصاری( آی-اس-بی-ان ) است. کتابهای منتشر شده در ایران از سال 1373 به نظام استاندارد بینالمللی کتاب (شابک؛ آی-اس-بی-ان) پیوستند و خانه کتاب نماینده رسمی این سازمان بینالمللی در ایران است.»
امیر فرهانی توضیح میدهد:« در این نظام به هر کتاب شماره واحدی اختصای مییابد که از طریق آن اطلاعات هر کتابی مثل نام نویسنده – سال چاپ و... در سطح جهان دردسترس دوستداران کتاب قرار میگیرد. نظام استاندارد، کتابهای ناشران را تا سطح توزیع کتاب همراهی میکند.»
نماینده خانه کتاب به نرم افزارهای کتابشناسی در موسسه خانه کتاب اشاره دارد و میگوید: «8494 عنون کتاب به صورت لوح فشرده منتشر گردیده که در تهران با استقبال بینظیر روبرو شد.»
وی در این باره میگوید:«این لوحهای فشرده علاوه بر این که میتوانند به جستجوی کتاب بپردازند، قادر هستند ازاطلاعات ناشران از قبیل شماره تماس- نشانی و... را نیز مشاهده کنند که در 24 لوح فشرده کتاب شناسی در موضوعهای مختلف علمی، مذهبی، هنری، کودک و نوجوان، ترجمه و...تولید شده است.»
امیر فرهانی نماینده خانه کتاب در دهمین نمایشگاه کتاب در استان کرمانشاه، تعداد کتاب های منتشر شده توسط موسسه خانه کتاب در سال 86_90 را بالغ بر 106 عنوان کتاب ذکر می کند و می گوید:«برای اعتلای فرهنگ کتاب و کتاب خوانی از اهالی قلم-مطبوعات-رسانه و عموم مردم درخواست می کنم به سمت «خانه کتاب» پیش قدم شوند.
گزارش: سوسن امیری