راهی جدید برای احیای تراز آبهای زیرزمینی
یک پژوهش جدید از دانشگاه تهران نشان میدهد که ترویج همکاری بین ذینفعان در مدیریت منابع آب شهری و استفاده از فاضلابهای بازیافتی میتواند به طور قابل توجهی تراز آبهای زیرزمینی را افزایش داده و آلودگی آب را کاهش دهد. این یافتهها با استفاده از یک مدل جامع که هم جنبههای فنی و هم رفتاری ذینفعان را در نظر میگیرد به دست آمده است.
مدلسازی همزمان فیزیکی و رفتاری
به گزارش برنا، این تحقیق که توسط محققان دانشکده مهندسی عمران دانشگاه تهران انجام شده است به طور همزمان بخش فیزیکی (مانند جریان آب زیرزمینی) و بخش رفتاری (تصمیمگیری و تعاملات ذینفعان) یک سیستم مدیریت منابع آب شهری را مدلسازی میکند. هدف اصلی درک بهتر چگونگی تاثیر همکاری ذینفعان بر پایداری منابع آب است.
رضا کراچیان، استاد دانشکده مهندسی عمران دانشگاه تهران و سرپرست این پژوهش بر اهمیت نزدیک کردن بهینه فردی (Individual Optimality) به بهینه اجتماعی (Social Optimality) تاکید دارد. این امر با در نظر گرفتن عواملی مانند یادگیری اجتماعی، تحلیل شبکههای اجتماعی و تحلیل ذینفعان صورت میگیرد تا همکاری بین بخشهای مختلف گسترش یابد و فرآیند همکاری در بستر مدلسازی فیزیکی منابع آب شهری به تصویر کشیده شود.
نتایج چشمگیر در حوضه آبریز کن
این پژوهش با اجرای یک مدل در حوضه آبریز رودخانه کن در غرب کلانشهر تهران نتایج قابل توجهی را نشان میدهد. بر اساس یافتههای تحقیق، ترویج همکاری بین ذینفعان به طور میانگین منجر به موارد زیر شده است:
- افزایش ۳۰ درصدی تراز آب در آبخوان: بهبود قابل توجه در سطح آب زیرزمینی.
- کاهش ۵۰ درصدی غلظت نیترات: کاهش آلودگی آب ناشی از نیترات.
نقش شبکههای اجتماعی و یادگیری جمعی
استاد کراچیان تاکید میکند که انتشار و نهادینهسازی همکاری بین ذینفعان مختلف در سیستمهای مدیریت منابع آب در مقیاس بزرگ نقش کلیدی در دستیابی به نتایج بهینه اجتماعی و محیطزیستی دارد. این امر از طریق شبکههای اجتماعی و یادگیری جمعی محقق میشود.
برای مدلسازی انتشار همکاری محققان از ترکیب تحلیل شبکه اجتماعی، تحلیل ذینفعان و ارزیابی یادگیری اجتماعی استفاده کردهاند. یک مدل فیزیکی برای ارزیابی کمیت و کیفیت آب و یک مدل چندعاملی برای شبیهسازی رفتار و تصمیمگیری ذینفعان به کار گرفته شده است. فرآیند انتشار همکاری نیز با استفاده از مدل آستانه خطی ساختاریابی و ارزیابی شده است.
نتایج این پژوهش اهمیت تلفیق اقدامات فنی (مانند استفاده مجدد از فاضلاب) با اصلاحات مشارکتی و تقویت مکانیزمهای درگیرسازی ذینفعان را برجسته میکند. همچنین توانمندسازی بازیکنان پیونددهنده و نهادینهکردن فرصتهای گفتوگوی مشارکتی میتواند همکاری را تقویت و مقبولیت اجتماعی بلندمدت راهبردهای حکمرانی آب را افزایش دهد.
مدیریت سامانههای بزرگمقیاس
مدیریت سامانههای بزرگمقیاس مانند منابع آب یک فرایند پیچیده و درهمتنیده است که به شدت به رفتار و سطح همکاری ذینفعان وابسته است. دستیابی به نتایج مطلوب در زمینه پایداری محیطزیستی، بدون توجه به میزان همکاری یا عدم همکاری ذینفعان، امکانپذیر نیست.
این پژوهش بر اهمیت در نظر گرفتن پیوستهای اجتماعی در ارتباطی نزدیک با مدلسازی فیزیکی و طراحی سازوکارهای تعاملی برای گسترش همکاری در مدیریت پایدار منابع آب در سامانههای پیچیده و بزرگمقیاس تاکید میکند.
انتهای پیام/
