نبرد با مرگ در اتاق عمل؛ مردی که ۴۸ ساعت با فناوری زنده ماند

جراحان آمریکایی در اقدامی کم‌سابقه موفق شدند مردی به‌شدت بدحال را به مدت ۴۸ ساعت بدون داشتن هیچ‌یک از ریه‌ها زنده نگه دارند؛ اقدامی رادیکال که به او فرصت داد تا برای دریافت پیوند دوطرفه ریه آماده شود و می‌تواند در آینده برای نجات جان بیماران منتخب دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرد.

به گزارش sciencealert، تیمی از دانشگاه نورث‌وسترن آمریکا با طراحی و به‌کارگیری سامانه‌ای موسوم به ریه مصنوعی کامل (Total Artificial Lung – TAL) توانستند عملکردی مشابه ریه‌های طبیعی ایجاد کنند. این سامانه با اکسیژن‌رسانی به خون، تنظیم جریان خون و محافظت از قلب نقش حیاتی در حفظ جان بیمار ایفا کرد.

این فناوری به تثبیت وضعیت بیمار کمک کرد و او را برای دریافت ریه‌های اهدایی آماده ساخت. اکنون بیش از دو سال پس از این عمل، بیمار به‌طور کامل بهبود یافته و ریه‌های پیوندی او به‌خوبی کار می‌کنند.

ماجرا به بهار سال ۲۰۲۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که این مرد ۳۳ ساله به نارسایی شدید ریوی ناشی از آنفلوآنزا مبتلا شد. وضعیت او به‌سرعت به ذات‌الریه، سپسیس (عفونت گسترده خونی) و در نهایت به سندرم دیسترس تنفسی حاد (ARDS) پیشرفت کرد.

آنکیت بهارات، جراح قفسه سینه و عضو تیم درمان در این‌باره می‌گوید: او دچار عفونتی در ریه‌ها شده بود که با هیچ آنتی‌بیوتیکی قابل درمان نبود، زیرا عامل عفونت به همه دارو‌ها مقاوم شده بود.

به گفته وی این عفونت باعث شد بافت ریه‌ها عملا از بین برود و سپس به سایر بخش‌های بدن گسترش یابد.
در شرایط معمول بیماران مبتلا به ARDS تحت حمایت دستگاه‌های پشتیبان حیات قرار می‌گیرند تا ریه‌ها فرصت ترمیم پیدا کنند، اما در این مورد ریه‌ها نه‌تنها قابل ترمیم نبودند بلکه منبع اصلی عفونت به‌شمار می‌رفتند. پزشکان می‌دانستند که اگر ریه‌ها برداشته نشوند بیمار به‌طور قطع جان خود را از دست خواهد داد و اگر هم برداشته شوند احتمال مرگ بسیار بالا خواهد بود.

برداشتن هر دو ریه (پنومونکتومی دوطرفه) معمولابه نارسایی قلبی منجر می‌شود زیرا جریان طبیعی خون مختل می‌شود. برای جلوگیری از این پیامد و رفع محدودیت‌های تلاش‌های پیشین تیم پزشکی در سامانه TAL از کانال‌های دوگانه جریان خون و یک شانت تطبیقی استفاده کرد تا نوسانات جریان خون کنترل و متعادل شود. این دستگاه توانست بیمار را به‌اندازه‌ای زنده نگه دارد که بدنش از عفونت سیستمیک بازیابی شود و شرایط لازم برای پیوند ریه فراهم آید. پس از خارج کردن ریه‌ها نشانه‌های بهبود از عفونت به‌سرعت ظاهر شد.

بهارات و همکارانش پس از جراحی با انجام تحلیل‌های مولکولی روی ریه‌های خارج‌شده تایید کردند که هیچ امکانی برای بهبود خودبه‌خودی ریه‌ها از ARDS وجود نداشته است. میزان فیبروز (اسکار) و آسیب ایمنی به‌حدی بود که پیوند ریه تنها گزینه نجات‌بخش محسوب می‌شد.

بهارات توضیح می‌دهد: به‌طور سنتی پیوند ریه برای بیمارانی با بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های بینابینی ریه یا فیبروز کیستیک در نظر گرفته می‌شود. در حال حاضر این تصور وجود دارد که در ARDS شدید با حمایت مداوم، در نهایت ریه‌ها بهبود می‌یابند؛ اما این مورد خلاف آن را نشان داد.

به گفته او این رویکرد می‌تواند در آینده نیز برای نجات جان بیماران دیگر به‌کار گرفته شود. اگرچه ساخت و استفاده از سامانه TAL فعلا تنها در مراکز فوق‌تخصصی امکان‌پذیر است اما بهارات امیدوار است نوآوری‌های به‌کاررفته در این پروژه در آینده در دستگاه‌های استاندارد ادغام شود.

در شرایطی که پیش‌تر پیوند دوطرفه ریه در چنین وضعیتی غیرممکن تلقی می‌شد، اکنون مشخص شده است که این اقدام می‌تواند موفقیت‌آمیز باشد؛ هرچند همچنان دسترسی به‌موقع به ریه‌های اهدایی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
بهارات در پایان تاکید می‌کند: در تجربه کاری من بیماران جوان تقریبا هر هفته جان خود را از دست می‌دهند فقط به این دلیل که کسی متوجه نشده پیوند ریه می‌تواند یک گزینه درمانی باشد. در آسیب‌های شدید ریوی ناشی از عفونت‌های تنفسی حتی در شرایط حاد پیوند ریه می‌تواند نجات‌بخش باشد.

گزارش موردی این عمل جراحی در مجله علمی پزشکی Med منتشر شده است.

انتهای پیام/