جهش چین در فناوری اتصال مغز به کامپیوتر
صنعت رابط مغز و رایانه (BCI) در چین با سرعت زیادی در حال توسعه است و به گفته فعالان این حوزه، چین در حال عبور از مرحله تحقیقات آزمایشگاهی و ورود به مرحله تجاریسازی گسترده است؛ روندی که میتواند رقابت جهانی در این فناوری پیشرفته را دگرگون کند.
به گزارش تک کرانچ، در حالی که شرکت Neuralink متعلق به Elon Musk خود را پیشگام رابطهای مغز و رایانه معرفی میکند استارتاپهای چینی بیسروصدا در حال توسعه و تجاریسازی انواع سامانههای کاشتنی و غیرتهاجمی این فناوری هستند.
در این میان فینیکس پنگ از چهرههای فعال این صنعت به شمار میرود. او همبنیانگذار شرکت NeuroXess و همچنین بنیانگذار و مدیرعامل استارتاپ Gestala است که روی رابط مغز و رایانه مبتنی بر امواج فراصوت کار میکند. به گفته او حمایت سیاستی دولت، افزایش آزمایشهای بالینی و رشد سرمایهگذاری باعث شده بازار این فناوری در چین با سرعت زیادی شکل بگیرد.
حمایت دولتی و مسیر ورود به بیمه درمانی
چندین استان چین از جمله سیچوان، هوبئی و ژجیانگ از هماکنون تعرفه خدمات پزشکی مرتبط با BCI را تعیین کردهاند. این اقدام روند ورود این فناوری به نظام بیمه درمانی ملی را تسریع میکند و میتواند زمینه تجاریسازی گسترده آن را فراهم کند.
پنگ معتقد است این فناوری در آینده از حوزه درمان فراتر خواهد رفت و به تقویت تواناییهای انسان نیز خواهد رسید. به گفته او، علوم اعصاب و هوش مصنوعی در نهایت به هم گره خواهند خورد و ارتباط مستقیم و پرسرعت میان مغز انسان و سامانههای هوش مصنوعی ایجاد خواهد شد.
تمرکز کوتاهمدت بر حوزه سلامت
با این حال انتظار میرود طی سه تا پنج سال آینده کاربرد اصلی رابطهای مغز و رایانه همچنان در حوزه پزشکی باقی بماند. گسترش پوشش بیمهای میتواند این بازار را به صنعتی چند میلیارد دلاری تبدیل کند.
در همین راستا دولت چین در اوت ۲۰۲۵ با همکاری چند نهاد دولتی نقشه راه ملی توسعه BCI را منتشر کرد. این برنامه دستیابی به پیشرفتهای مهم فناوری تا سال ۲۰۲۷ تدوین استانداردهای صنعتی مشترک و شکلگیری زنجیره تأمین کامل تا سال ۲۰۳۰ را هدفگذاری کرده است.
چهار عامل رشد سریع BCI در چین
به گفته فعالان صنعت چهار عامل اصلی باعث پیشرفت سریع این فناوری در چین شده است:
• حمایت سیاستی گسترده دولت: همکاری میان نهادهای مختلف برای هماهنگی استانداردهای فنی و نظام بازپرداخت درمانی. همچنین در نمایشگاه BCI و تعامل انسان و رایانه شنژن در سال ۲۰۲۵ صندوق علوم مغز به ارزش ۱۱.۶ میلیارد یوان معرفی شد.
• منابع گسترده بالینی: جمعیت زیاد بیماران و هزینههای پایینتر تحقیقاتی باعث تسریع آزمایشهای بالینی میشود. علاوه بر این پس از تایید یک دستگاه توسط دولت، ورود آن به بازار نسبت به کشورهایی مانند آمریکا سریعتر است.
• زیرساخت صنعتی قدرتمند: زنجیره تولید پیشرفته در حوزه نیمهرساناها، هوش مصنوعی و تجهیزات پزشکی امکان توسعه سریع نمونههای اولیه و تولید را فراهم کرده است.
• سرمایهگذاری راهبردی: صندوقهای دولتی و سرمایهگذاران خصوصی بهطور فزایندهای وارد این حوزه شدهاند.
پیشرفتهای بالینی و رقابت جهانی
پژوهشگران چینی موفق شدهاند نخستین آزمایش رابط مغز و رایانه کاملا کاشتنی و بیسیم کشور را انجام دهند؛ آزمایشی که تنها دومین نمونه در جهان محسوب میشود. در این آزمایش یک بیمار فلج توانست بدون استفاده از تجهیزات خارجی دستگاهها را کنترل کند.
در حوزه BCIهای الکتریکی نیز شرکتهای چینی در زمینههایی مانند رمزگشایی حرکت و زبان، بازسازی نخاع و توانبخشی سکته مغزی به پیشرفتهایی دست یافتهاند. تا میانه سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ کارآزمایی بالینی برای رابطهای کاشتنی انعطافپذیر انجام شده است.
در نتیجه استارتاپهای چینی در حال رقابت با شرکتهای پیشرو جهانی مانند Synchron و Paradromics هستند.
از جمله شرکتهای فعال در چین میتوان به NeuroXess، Neuracle، BrainCo، NeuralMatrix و چندین استارتاپ دیگر اشاره کرد.
سرمایهگذاری و معاملات مهم
در سالهای اخیر سرمایهگذاری قابل توجهی در این حوزه انجام شده است. استارتاپ BCI مستقر در شانگهای، StairMed
Technology در سال ۲۰۲۵ موفق به جذب ۴۸ میلیون دلار سرمایه شد. همچنین شرکت BrainCo پس از جذب حدود ۲۸۷ میلیون دلار سرمایه، گزارشها از برنامهریزی آن برای
عرضه اولیه سهام در هنگکنگ خبر میدهند.
بر اساس گزارشها ارزش بازار BCI در چین در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۵۳۰ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۴ رشد قابل توجهی نشان میدهد. پیشبینی میشود این بازار تا سال ۲۰۴۰ به بیش از ۱۲۰ میلیارد یوان برسد.
دو مسیر فناوری در رابطهای مغز و رایانه
به طور کلی دو رویکرد اصلی در توسعه این فناوری وجود دارد:
۱. رابطهای تهاجمی: در این روش الکترودها مستقیما در مغز کاشته میشوند و دقت بسیار بالایی دارند، اما با خطرات جراحی همراه هستند.
۲. رابطهای غیرتهاجمی: این سامانهها معمولا به شکل هدست یا هدبند و بر پایه EEG فعالیت مغز را از روی جمجمه ثبت میکنند. دقت آنها کمتر است، اما ایمنی و سهولت استفاده بیشتری دارند.
در سالهای اخیر روشهای نوظهوری مانند فراصوت، تصویربرداری مغناطیسی، تحریک مغناطیسی مغز و روشهای نوری نیز به این حوزه اضافه شدهاند.
تمرکز بر راهکارهای غیرتهاجمی
بسیاری از استارتاپها معتقدند فناوریهای غیرتهاجمی میتوانند مانع اصلی پذیرش عمومی را برطرف کنند، زیرا بسیاری از افراد تمایلی به انجام جراحی مغز ندارند.
برای مثال شرکت Gestala در حال توسعه فناوری فراصوت برای درمان بیماریهایی مانند درد مزمن، سکته مغزی و افسردگی است. به گفته مدیران این شرکت نتایج اولیه آزمایشهای بالینی نشان داده یک جلسه درمان میتواند شدت درد را تا حدود ۵۰ درصد کاهش دهد و اثر آن یک تا دو هفته باقی بماند.
چالشهای سرمایهگذاری
با وجود پیشرفتها برخی سرمایهگذاران معتقدند بسیاری از فناوریهای این حوزه هنوز فاصله زیادی تا کاربرد عملی دارند. برخی دیگر نیز با وجود قابلیت تجاری، با هزینههای بالا یا چالشهای فنی روبهرو هستند. در نهایت تصمیم سرمایهگذاری به این بستگی دارد که آیا یک فناوری میتواند به کسبوکاری پایدار تبدیل شود یا نه.
کارشناسان انتظار دارند طی پنج سال آینده مقررات مربوط به BCI در چین بیش از پیش با استانداردهای بینالمللی همسو شود. چارچوبهایی که توسط سازمانهایی مانند International Electrotechnical Commission و International Organization for Standardization تدوین شدهاند و همچنین دستورالعملهای U.S. Food and Drug Administration میتوانند مبنای این روند باشند.
در عین حال انتظار میرود نظارت بر دستگاههای تهاجمی و دادههای تولیدشده توسط این فناوری افزایش یابد در حالی که روند تایید فناوریهای غیرتهاجمی سادهتر خواهد شد. همچنین چین قصد دارد الزامات رضایت آگاهانه بیماران را تقویت کند و نظام ارزیابی اخلاقی و فنی این فناوری را یکپارچهتر سازد.
انتهای پیام/
