بررسی ابعاد حقوقی حفاظت از محیط زیست در جنگ؛ معاهدات بینالمللی و مسئولیت دولتها
پرستو - شیرمحمدی: درگیریهای مسلحانه، علاوه بر تلفات انسانی و تخریب زیرساختها، خسارات جبرانناپذیری به محیط زیست وارد میکنند که اثرات بلندمدت آن میتواند نسلها را تحت تاثیر قرار دهد. حوادثی، چون انفجار مخازن سوخت در مناطق جنگی، نمونهای بارز از این آسیبپذیری است که اهمیت پرداختن به ابعاد زیستمحیطی جنگ را بیش از پیش آشکار میسازد.
ابعاد حقوقی و بینالمللی حفاظت از محیط زیست
در پی وقوع حوادثی، چون انفجار مخازن سوخت که اثرات زیستمحیطی مخربی بر جای میگذارند، ابعاد حقوقی و بینالمللی حفاظت از محیط زیست در مخاصمات مسلحانه اهمیت ویژهای مییابد. فاطمه اکبرپور، معاون محیط زیست انسانی حفاظت محیط زیست استان تهران، در گفتوگو با خبر نگار برنا، با اشاره به قوانین و معاهدات موجود، بر لزوم پایبندی دولتها و نهادهای بینالمللی به این تعهدات تاکید کرد.
اکبرپور، به دو سند بینالمللی کلیدی در این زمینه اشاره میکند: ماده ۵۵ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ به کنوانسیونهای ژنو که حفاظت از محیط زیست طبیعی را در برابر آسیبهای گسترده، شدید و طولانیمدت در زمان جنگ الزامی میداند، و کنوانسیون ENMOD (۱۹۷۶) که هرگونه استفاده خصمانه از تغییرات محیطی را که آثار گسترده، پایدار یا شدید داشته باشد، ممنوع میکند.
وی تصریح میکند: برای پیشگیری از وقوع چنین حوادثی و کاهش اثرات مخرب آنها، پایبندی دولتها به قوانین بینالمللی امری ضروری است. همچنین، نقش سازمان ملل متحد و برنامه محیط زیست ملل متحد (UNEP) در تضمین رعایت حقوق زیستمحیطی و پیگیری تخلفات اهمیت بسزایی دارد.
معاون محیط زیست انسانی در ادامه افزود: ارزیابی دقیق خسارات زیستمحیطی پس از وقوع حوادثی از این قبیل، برای برنامهریزی مؤثر در جهت بازسازی و کاهش اثرات بلندمدت، حیاتی است.
وی خاطرنشان میکند: محیط زیست اغلب در جریان مخاصمات مسلحانه به عنوان قربانی پنهان نادیده گرفته میشود، در حالی که عواقب تخریب آن، از جمله آلودگی آب و خاک و نابودی تنوع زیستی، میتواند تا سالها گریبانگیر جوامع باشد.
حفاظت از محیط زیست؛ یک الزام قانونی بینالمللی
حفاظت از محیط زیست در زمان جنگ، نه تنها یک ضرورت اخلاقی، بلکه یک الزام قانونی بینالمللی است. نادیده گرفتن این بعد میتواند منجر به بحرانهای زیستمحیطی پایدار و تشدید رنج انسانی در بلندمدت شود. لذا، جامعه بینالمللی باید با عزمی جدیتر، نسبت به حفاظت از تنها زیستگاه مشترک خود در برابر ویرانیهای جنگ اقدام نماید.
انتهای پیام/
