تولیت آستان قدس رضوی تاکید کرد: ضرورت تقویت زیرساختهای فرهنگی در کشور
به گزارش خبرگزاری برنا از خراسان رضوی، این دیدار دوساعته در تالار تشریفات حرم مطهر رضوی، برگزار شد.
در ابتدای این نشست، محمدجواد استادی، مدیر مکتب هنر رضوی، با تشریح جایگاه زیارت در مکتب هنر رضوی، گفت: زیارت یک تجربه ساده و تکرارشونده نیست، بلکه انسانی را وارد نظمی تازه و معنایی عمیق میکند.
وی با اشاره به اینکه عناصر معماری و کتیبههای حرم مطهر رضوی، تنها نقش زیباییشناختی ندارند، اظهار کرد: آنچه در صحن و سرای حرم مشاهده میکنیم، حامل روایت است؛ حتی سکوت در این فضای قدسی نیز معنا خلق میکند.
استادی، هنر رضوی را فراتر از تزیینات دینی دانست و تصریح کرد: هنر رضوی در سطح جهانِ تجربه عمل میکند. این هنر یک نظام تولید معناست که تنها به بازنمایی یا بازیابی معنا اکتفا نمیکند، بلکه آن را میسازد و استمرار میبخشد.
به گفته مدیر مکتب هنر رضوی، خوشنویسی، شعر، داستان، نقاشی، موسیقی و حتی رفتارهای جمعی زائران، اجزای یک دستگاه واحدند که زیستجهان قدسی را شکل میدهند.
استادی افزود: این زیستجهان قدسی امروز در حافظه تاریخی جامعه ایرانی ریشه دوانده و بخشی جداییناپذیر از هویت فرهنگی ایران شده است؛ اما نکته مهمتر این است که هنر رضوی صرفاً میراث گذشته نیست؛ نیرویی زنده است که همچنان تولید معنا میکند، ذائقه میسازد و انسان تربیت میکند؛ چیزی که در بسیاری از نظامهای هنری مشابه دیده نمیشود.
وی، تفاوت هنر رضوی با دیگر هنرهای دینی را نیز مورد اشاره قرارداد و گفت: درحالیکه بسیاری از هنرهای دینی در سطح نماد باقی میمانند، هنر رضوی وارد زندگی انسان میشود و به امتداد اجتماعی زیارت تبدیل میشود. این هنر از نشانهها عبور کرده و به تجربه انسانی بدل میشود؛ تجربهای که جهت میدهد، اولویت میسازد و سلیقه میآفریند.
وی با اشاره به پنج سال پژوهش در حوزه مکتب هنر رضوی در مؤسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی، افزود: طی سالهای اخیر با حمایت تولیت آستان قدس رضوی، روزنهای تازه برای شناخت این ظرفیت گشوده شده و اکنون مجموعههای مختلف آستان در مسیر شکلدهی به مکتب هنر رضوی فعالیت میکنند.
مدیر مکتب هنر رضوی تأکید کرد: هنوز منبع نظری و راهبردی جامعی برای تعریف این مکتب در اختیار نداریم و باید این مسیر را بازتعریف کنیم تا بتواند در آموزش هنر، تولید اثر هنری و نظام زیباییشناسی کشور نقشآفرین باشد. مکتب هنر رضوی یک ضرورت نظری است؛ مکتبی که میان هنر و معنا نسبت تازهای برقرار میکند و کار را به سرانجام میرساند.
وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر اینکه هنر باید در زیست مردم جریان داشته باشد و زبان ریشهدار و معاصر بیافریند، گفت: هنر رضوی منبعی برای خلق افقهای تازه است و با نگاه راهبردی آستان قدس رضوی، امروز جایگاهی ویژه در عرصه فرهنگی و هنری کشور یافته است.
در این نشست نیز دکتر علیرضا ابراهیم، نویسنده کتاب «مناظرات امام رضا (ع) با علمای یهود»، گفت: اتفاقات اخیر کشور باعث شده همبستگی ملی بیش از گذشته موردتوجه قرار بگیرد. باتوجهبه پژوهشهای صورتگرفته در سالهای اخیر بر اساس نگاه گفتمانی به این نتیجه رسیدهایم که برای همبستگی ملی نیازمند به عنصر گفتوگو هستیم.
وی در ادامه با اشاره به کتاب «مناظرات امام رضا (ع) با علمای یهود»، گفت: این اثر با واكاوى اوضاع جوامع يهودى مقارن حضرت رضا (ع) مىكوشد تا پيامدهاى تاريخى مناظرات ايشان را بررسى کند؛ بهويژه اينكه بيانات امام رضا (ع) بخشى اساسى از جرياناتى است كه از سده سوم هجرى به بعد، منجر به تغييراتى بنيادين در رويكردهاى كلامى يهوديان شد.
به گفته این نویسنده، کتاب «مناظرات امام رضا (ع) با علمای یهود»، منتشر شده در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در ۴ فصل «ساختار نظام دینی یهودیان در دوران امام رضا(ع)»، «پیشینه مناظرات یهودیان و مسلمانان»، «ارزیابی مناظرات امام رضا(ع) با مقامات راس الجالوت» و «پیامدهای بعد از مناظرات امام رضا (ع)» نگارش شده است.
لزوم حمایت از آثار هنری رضوی
حسن روحالامین، نقاش مجموعه آثار مرتبط با امام رضا(ع)، نیز در این دیدار گفت: فعالیت من در زمینه تصویرگری از سال ۱۳۸۸ آغاز شد؛ زمانی که موضوع امام رضا(ع) در اولویتهای اصلی کاریام نبود؛ اما با پیگیریهای علی ثابتنیا مدیریت سابق مؤسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی، مجموعهای شامل شش اثر با موضوعات رضوی را تولید کردم.
وی ادامه داد: پس از آن نیز چند اثر دیگر تولید شد و همین تجربه نشان داد حضور یک فرد دلسوز تا چه اندازه در پیشبرد یک پروژه هنری نقش دارد.
روحالامین با اشاره به فعالیتهای خود در سالهای اخیر گفت: در این مدت حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ تابلو خلق کرده و اکنون تصمیم دارم به جهت حفظ آثار مجموعه آثار خود را به آستان قدس رضوی اهدا کنم.
روحالامین با اشاره به لزوم حمایت از ظرفیتهای هنری پرورشیافته در کشور گفت: بیش از چهار دهه از انقلاب گذشته و کشور هزینههای زیادی برای فرهنگ و هنر پرداخت کرده است. کشور ما از نظر منابع انسانی و زیرساختهای فرهنگی ظرفیتهای ارزشمندی دارد؛ اما هنوز از همه ظرفیتهای موجود بهدرستی استفاده نمیشود.
این هنرمند با اشاره به فعالیتهای خود در روزهای جنگ اخیر گفت: بدون دریافت هیچ سفارشی و صرفاً بر اساس احساس مسئولیت به خلق آثار هنری پرداختهام. به نظر من، گاهی یک روایت از رشادتها میتواند الهامبخش خلق یک اثر هنری باشد؛ مانند روایت جوانان جنوبی که با پهپاد به کشتی نفتکش دشمن حمله کردند و پس از آن فریاد اللهاکبر سر دادند.
سرمایه واقعی کشور، هنرمندان و نویسندگاناند
صادق کرمیار، نویسنده «نامیرا» و فعال حوزه سینما و ادبیات، نیز در این نشست فرهنگی گفت: آستان قدس رضوی در سالهای گذشته، بهویژه در حوزه فرهنگ و هنر، تلاش کرده است از هنرمندان و رویدادهای فرهنگی حمایت کند و این مسیر حتی در روزهای سخت جنگ تحمیلی سوم، ادامه دارد.
کرمیار در ادامه سخنان خود با اشاره به اهمیت توجه به نیروی انسانی در کشور اظهار کرد: در شرایطی که گاهی گفته میشود زیرساختها هدف قرار میگیرند، باید توجه داشت که زیرساخت واقعی کشور انسانها، نویسندگان، هنرمندان، شاعران و دانشمندان هستند.
وی ادامه داد: هنرمندان و نویسندگان میتوانند در تولید آثار انسانی و الهی نقش مهمی داشته باشند و هر مفهومی که با نگاه انسانی و معنوی دنبال شود، قابلیت تبدیلشدن به اثر هنری ماندگار را دارد. ما وظیفه خود را در حوزه فرهنگ و هنر انجام میدهیم و امیدواریم آثاری که تولید میشود موردتوجه و رضایت امام رضا (ع) قرار بگیرد.
وی با نقل خاطرهای از دیدار شاعران با رهبر شهید انقلاب (رحمتالله علیه) در ماه رمضان توضیح داد: در آن جلسات، فضای صمیمانهای میان شاعران و مسئولان فرهنگی وجود داشت و این نشستها فرصتی برای گفتوگو و توجه بیشتر به شعر و ادبیات را فراهم میکرد.
شعر فارسی بهمانند ثروتی فرهنگی
سعید بیابانکی، شاعر و مدرس حوزه ادبیات، نیز در این مراسم گفت: یکی از تلاشهای جدی من در سالهای گذشته گردآوری مجموعه شعر رضوی بوده که از جمله فعالیتهای ارزشمند حوزه ادبیات مذهبی محسوب میشود.
وی همچنین در ابتدای سخنان خود غزلی از سعدی را خواند و اظهار کرد: روز اول اردیبهشت بهعنوان روز بزرگداشت سعدی، فرصتی برای یادآوری ظرفیتهای شعر فارسی است.
وی در ادامه توضیح داد: من معتقدم رسانه ملی ما ایرانیان، شعر فارسی است. چون همه سلیقهها و نگاهها در این بستر فرهنگی جا میگیرد و خوشبختانه ما در خراسان خاستگاه شعر فارسی هستیم.
بیابانکی با اشاره به گزارشی درباره افزایش فروش شاهنامه در چهل روز گذشته گفت: این اتفاق نشان میدهد مردم دوباره به اسطوره و ادبیات کلاسیک فارسی رجوع کردهاند و این مسئله برای فرهنگ ایران ارزشمند است.
وی با تأکید بر اینکه شعر فارسی ثروتی هزارساله است و باید برای نسلهای آینده حفظ شود، افزود: گسترش شعر فارسی در سالهای پس از انقلاب، تحتتأثیر حمایتها و توجههای رسمی به شعر بوده است و برگزاری نشستهای سالانه با شاعران، یکی از این اقدامات فرهنگی محسوب میشود.
بیابانکی در ادامه با بیان اینکه تولید شعر رضوی در آستان قدس رضوی ظرفیتهای فراوانی دارد، عنوان کرد: آثار تولیدشده باید به دست اهل شعر برسد تا کیفیت فعالیتها ارتقا پیدا کند.
بیابانکی درباره وضعیت عرضه شعر در فضاهای شهری نیز بیان کرد: برخی از آثار نصبشده در اماکن شهری باکیفیت مطلوب فاصله دارند و این موضوع نیازمند توجه بیشتر است.
لزوم توجه به هنرهای تجسمی، حمایت از شعرا، نویسندگان، هنرمندان در راستای تولید آثار شاخص در حوزه رضوی و... از دیگر نکاتی بود که در این نشست مطرح شد.
در پایان این نشست از سوی تولیت آستان قدس رضوی، هدایایی بهرسم یادبود، به شرکتکنندگان، اهدا شد.
