جهش علمی ایران در دوران پساجنگ؛ از دو برابر شدن دانشگاههای برتر تا تشکیل دبیرخانه حل مسائل کلان کشور
معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به شرایط کشور در دوران جنگ و پساجنگ، ضمن تشریح اقدامات این معاونت در حوزههای پژوهشی، علمی و فناوری، از جهش چشمگیر شاخصهای علمی ایران، تقویت زیرساختهای آزمایشگاهی، بینالمللیسازی نشریات فارسی و تشکیل دبیرخانه ویژه حل مسائل کلان کشور خبر داد.
به گزارش برنا، سید مهدی ابطحی با بیان اینکه استقامت امروز کشور حاصل ایستادگی مردم است اظهار کرد: معاونت پژوهشی وزارت علوم بر اساس تکالیف قانونی و برنامه هفتم توسعه، مجموعهای از ماموریتها را در حوزه مرجعیت علمی، پاسخ به نیازهای جامعه، توسعه فناوری، حمایت از نوآوری و تربیت نیروی انسانی خلاق دنبال میکند.
وی با تاکید بر اینکه مرجعیت علمی یکی از اهداف راهبردی کشور است گفت: ایران در طول تاریخ در بسیاری از شاخههای علمی مرجعیت داشته و آزمایشگاهها و مراکز علمی کشور در شکلگیری دانش جهانی نقشآفرین بودهاند. بر همین اساس حفظ جایگاه علمی ایران، پاسخگویی به نیازهای جامعه و صنعت، توسعه فناوری و تربیت دانشآموختگان برجسته از جمله وظایف اصلی وزارت علوم محسوب میشود.
تاکید بر همافزایی پژوهش و حل مسائل جامعه
ابطحی با اشاره به برخی نگاههای تقلیلگرایانه نسبت به فعالیتهای علمی افزود: نباید فعالیتهای پژوهشی صرفا به یک حوزه محدود شود. تولید مقاله علمی پاسخ به نیازهای جامعه و صنعت و فعالیتهای فناورانه همگی در کنار یکدیگر ارزشمند هستند و هیچکدام مزاحم دیگری نیستند.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از پژوهشگرانی که در حل مسائل کشور و صنعت فعال هستند، در عرصه تولید علم و مقاله نیز عملکرد موفقی دارند و باید این ظرفیتها در کنار هم دیده شوند.
رشد ۱۰۰ درصدی دانشگاههای برتر ایران در رتبهبندیهای جهانی
معاون پژوهشی وزارت علوم در ادامه از رشد قابل توجه جایگاه علمی دانشگاههای کشور خبر داد و گفت: تعداد دانشگاههای برتر ایران در نظامهای رتبهبندی بینالمللی طی یک سال اخیر با رشد ۱۰۰ درصدی مواجه شده است.
وی این دستاورد را نتیجه سیاستگذاریهای جدید وزارت علوم در حوزه ارتقای کیفیت پژوهش، تقویت زیرساختهای علمی و افزایش تعاملات بینالمللی دانست.
بینالمللیسازی نشریات فارسی و رونمایی از اطلس نشریات علمی
ابطحی همچنین با اشاره به وضعیت نشریات علمی کشور اظهار کرد: ایران دارای حدود ۸۰۰ نشریه علمی وابسته به وزارت علوم، وزارت بهداشت و انجمنهای علمی است که بخش قابل توجهی از آنها پیشتر در نظامهای بینالمللی دیده نمیشدند.
وی افزود: طی سالهای اخیر حدود ۸۰ درصد از نشریات علمی فارسی وارد پایگاهها و مجموعههای معتبر بینالمللی شدهاند؛ اقدامی که نقش مهمی در دیده شدن دانش تولیدشده در کشور ایفا میکند.
به گفته وی اطلس نشریات نمایهشده نیز با هدف معرفی ظرفیتهای علمی کشور رونمایی شده و اطلاعات ۴۶۸ نشریه معتبر علمی را در اختیار جامعه دانشگاهی قرار میدهد.
اختصاص هزار میلیارد تومان برای تقویت دانشگاههای برتر
معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به حمایتهای مالی دولت از حوزه پژوهش تصریح کرد: با همکاری معاونت علمی ریاست جمهوری و بنیاد ملی نخبگان، حدود یک همت معادل هزار میلیارد تومان اعتبار برای اجرای برنامه جهش علمی و حمایت از دانشگاههای برتر اختصاص یافته است.
وی ادامه داد: در قالب این برنامه، تجهیز ۱۰۰ آزمایشگاه تحقیقاتی برای اساتید منتخب در دستور کار قرار گرفته و ۲۰ دانشگاه کشور نیز کمکهای ویژهای برای تقویت زیرساختهای پژوهشی دریافت کردهاند.
تشکیل دبیرخانه حل مسائل کلان کشور در وزارت علوم
ابطحی بخش مهمی از سخنان خود را به تشریح ساختار جدید وزارت علوم برای حل مسائل ملی اختصاص داد و گفت: در شرایط جدید و در دوران پساجنگ مدیریت کلان مسائل کشور در قالب دبیرخانهای تخصصی در معاونت پژوهشی متمرکز شده است.
وی توضیح داد: این دبیرخانه با حضور نمایندگان دانشگاهها، پژوهشگاهها و معاونان وزارتخانههای کلیدی از جمله نفت، صمت، نیرو و راه و شهرسازی فعالیت میکند و مأموریت آن شناسایی چالشهای ملی و انتقال آنها به بدنه علمی کشور است.
ارجاع مسائل واقعی کشور به دانشگاهها
معاون پژوهشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: مسائل کلان کشور از سه مسیر شامل دولت و ریاستجمهوری، وزارتخانههای تخصصی و مطالبات استانی به این دبیرخانه منتقل میشود.
وی افزود: با فعالسازی دفاتر انتقال فناوری و اجرای مواد ۱۱ و ۱۳ قانون جهش تولید دانشبنیان، مسیر پایداری برای اتصال دانشگاهها به مسائل واقعی جامعه ایجاد شده تا پژوهشهای دانشگاهی مستقیما در خدمت توسعه کشور قرار گیرد.
بازسازی زیرساختها با رویکرد پدافند غیرعامل
ابطحی با اشاره به تجربه جنگ و آسیبپذیری زیرساختهای متمرکز گفت: یکی از موضوعات مهمی که در دبیرخانه حل مسائل کلان کشور مورد بررسی قرار میگیرد، نحوه بازسازی زیرساختهای آسیبدیده است.
وی تصریح کرد: در شرایط جدید باید این پرسش مطرح شود که آیا زیرساختها باید به شکل گذشته بازسازی شوند یا لازم است با رویکردی جدید و مبتنی بر اصول پدافند غیرعامل طراحی شوند.
به گفته وی حرکت به سمت ساختارهای شبکهای و غیرمتمرکز یکی از ضرورتهای امروز کشور است؛ چرا که تجربه بحرانها نشان داده ساختارهای بزرگ و متمرکز آسیبپذیری بیشتری دارند.
شبکهسازی میان دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری
معاون وزیر علوم با اشاره به ماموریتهای اجرایی دبیرخانه جدید اظهار کرد: این مجموعه وظیفه تامین مالی، کنترل پروژه، هدایت طرحها و ایجاد شبکه میان دانشگاهها، پژوهشگاهها و پارکهای علم و فناوری را برعهده دارد.
وی افزود: تاکنون جلسات متعددی با وزارتخانههای مختلف برگزار و مسائل واقعی کشور استخراج شده است و اکنون این مسائل برای حل و ارائه راهکار به دانشگاههای توانمند ارجاع داده میشود.
اولویت پژوهشها؛ از انرژی و دارو تا فناوری اطلاعات
ابطحی با بیان اینکه جامعه علمی کشور آمادگی بالایی برای مشارکت در حل مسائل ملی دارد، گفت: کشور در حوزههایی نظیر انرژی، صنایع مادر، صنایع پاییندست و کسبوکارهای حوزه فناوری اطلاعات با چالشهای جدی مواجه است و عبور از این شرایط نیازمند راهکارهای علمی است.
وی حوزههای فولاد، الکترونیک، آب، نفت و گاز، برق، انرژی، دارو و همچنین مسائل علوم انسانی و اجتماعی را از اولویتهای اصلی پژوهشی کشور برشمرد.
نقش انجمنهای علمی در بازسازی و دیپلماسی علمی
معاون پژوهشی وزارت علوم در پایان با تقدیر از همراهی انجمنهای علمی با وزارت علوم تاکید کرد: انجمنهای علمی در انعکاس حقانیت ایران در سطح بینالمللی نقش موثری ایفا کردند و میتوانند در فرآیند بازسازی کشور نیز به عنوان بازوهای تخصصی و کارآمد عمل کنند.
وی همچنین به نقش مهم انجمنهای علمی در حوزههایی نظیر روانشناسی و علوم اجتماعی اشاره کرد و گفت: این انجمنها میتوانند در ساماندهی وضعیت اجتماعی و ارتقای شرایط جامعه نیز نقشآفرین باشند.
انتهای پیام/
