جهشِ تبریز با رکوردهای جدید در کالبد شهر
به گزارش خبرگزاری برنا در آذربایجان شرقی، اجرای ۵۰۰ کیلومتر فیبر نوری، نصب ۱۱۵۰ دوربین پایش تصویری، راهاندازی مرکز مدیریت هوشمند شهری و توسعه «تبریز اپ» بهعنوان درگاه جامع خدمات شهری، حذف شرکت خصوصی مدیریت پارک حاشیهای و راهاندازی سامانه «تبریز پارک» مبتنی بر خوداظهاری، نمونهای از اصلاح ساختار با تکیه بر فناوری است. این اقدامات، علاوه بر کاهش هزینههای سربار، شفافیت درآمدی و نظارتپذیری را افزایش دادهاند.
اصلاح ساختار نیروی انسانی؛ حذف ۲۱۹ شرکت پیمانکار و کاهش واسطهگری
حذف ۲۱۹ شرکت پیمانکار حوزه تنظیف و فضای سبز و تأسیس سه شرکت با سهامداری ۳۵۷۳ کارگر، از مهمترین اصلاحات سازمانی این دوره است. این اقدام، علاوه بر کاهش هزینههای واسطهای، به افزایش امنیت شغلی و ارتقای رضایت نیروی انسانی انجامیده است. از منظر حکمرانی شهری، این تصمیم را میتوان حرکت به سمت عدالت سازمانی، کاهش رانت و تقویت شفافیت دانست؛ اصلاحی که آثار آن در بلندمدت نمایانتر خواهد شد.
ورزش و نشاط اجتماعی؛ دو برابر شدن سرانه ورزشی
اجرای ۸۰ پروژه ورزشی شامل ۲۵ سالن چندمنظوره، احداث استخرهای ستارخان و شهید تجلایی، آغاز پروژه ورزشگاه ۱۵ هزار نفری تبریز آرنا و توسعه زمینهای چمن مصنوعی، موجب دو برابر شدن سرانه ورزشی شده است. کسب رتبه نخست ورزش همگانی کشور برای سومین سال متوالی، نشان میدهد سرمایهگذاری کالبدی با برنامههای اجتماعی همراه بوده است. توسعه زیرساخت ورزشی، در واقع سرمایهگذاری بر سلامت و سرمایه اجتماعی شهر است.
محیط زیست؛ از مدیریت پسماند تا پایتخت محیط زیست آسیایی
افتتاح لندفیل شماره ۲، اجرای دفن مهندسی پسماند، اورهال کارخانه کمپوست و توسعه اپلیکیشنهای بازیافت خشک، بخشی از سیاستهای محیطزیستی این دوره بوده است. انتخاب تبریز بهعنوان پایتخت محیط زیست شهرهای آسیایی در سال ۲۰۲۵ از سوی مجمع شهرداران شهرهای آسیایی، نشانهای از دیدهشدن این اقدامات در سطح بینالمللی است. توسعه فضای سبز پیرامون مرکز دفن و حرکت به سمت کاهش آلایندگی ناوگان عمومی نیز در همین چارچوب ارزیابی میشود.
چرخش از «مدیریت بقا» به «مدیریت توسعه»با تحولات ساختاری
اگر این چهار سال را صرفاً فهرستی از پروژهها بدانیم، شاید نتوان تصویر دقیقی از آن ارائه کرد. اما وقتی اعداد را کنار هم میگذاریم — ۸ برابر شدن بودجه، ۱۳ هزار میلیارد تومان هزینه مترو، ۱۳ تقاطع غیرهمسطح، ۵۶ مسیرگشایی، ۵۰۰ کیلومتر فیبر نوری، ۳۳ پارک جدید، ۸۰ پروژه ورزشی و حذف ۲۱۹ شرکت پیمانکار — با یک دوره عادی مواجه نیستیم، بلکه با یک دوره «تغییر مقیاس» روبهرو هستیم.
اهمیت این دوره تنها در حجم پروژهها نیست؛ بلکه در همزمانی چند تحول است:
هم توسعه زیرساختی، هم اصلاح سازمانی
هم بازآفرینی تاریخی، هم گسترش فناوری
هم افزایش سرانههای سبز و ورزشی، هم تقویت حملونقل پاک.
این دوره، هم پروژهمحور بوده و هم ساختارمحور؛ هم به تکمیل نیمهتمامها پرداخته و هم افقهای جدید تعریف کرده است. قضاوت نهایی درباره میزان تحقق اهداف، بیتردید بر عهده افکار عمومی و کارشناسان خواهد بود، اما از منظر عدد و روند، دوره ششم مدیریت شهری تبریز را میتوان یکی از پرحجمترین و پرتکاپوترین ادوار مدیریت شهری در این کلانشهر دانست. توسعه حملونقل پاک، تقویت زیرساختهای هوشمند، توجه به بازآفرینی تاریخی، افزایش سرانههای ورزشی و سبز، و حرکت به سمت شفافیت و ساماندهی نیروی انسانی، این شهر را از حالت تکمحوری خارج کرده است.
با این حال، گام بعدی نیازمند تثبیت این دستاوردها و جلوگیری از بازگشت به پراکندگی تصمیمهاست. پروژههای کلان حملونقل باید به بهرهبرداری کامل برسند، طرح جامع ترافیک مبنای تصمیمگیری آینده قرار گیرد و توسعه فضای سبز به ۶۰۰ هکتار هدفگذاریشده برسد. همچنین تداوم انضباط مالی و توسعه سرمایهگذاری بخش خصوصی، شرط حفظ این مقیاس از فعالیت است؛ چراکه شهرهایی که جهش میکنند اما ثبات نهادی ایجاد نمیکنند، در میانمدت با فرسایش منابع مواجه میشوند.
تبریز اکنون در نقطهای ایستاده که میتواند از «دوره اجرای پروژهها» عبور کند و به «دوره بهرهبرداری هوشمند» از کارکردها وارد شود. اگر این گذار با انسجام و ریلگذاری فعلی تداوم یابد، میتوان گفت دوره ششم نهفقط یک دوره پرکار، بلکه یک نقطه عطف در تاریخ مدیریت شهری تبریز بوده است.
نگارنده:مهدی کاظم زاده