تنوع زیستی، سرمایه ملی و بنیان امنیت یک ملت است

شینا انصاری، معاون رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در پیامی به مناسبت روز جهانی تنوع زیستی، با اشاره به شعار امسال «اقدام محلی برای اثرگذاری جهانی»، بر اهمیت حیاتی تنوع زیستی به عنوان سرمایه طبیعی و ستون فقرات امنیت زیستی، اقتصادی و فرهنگی ایران تأکید کرد.

وی در کانال شخصی خود در تلگرام نوشت: «آینده زمین از همین‌جا آغاز می‌شود؛ از تصمیم‌های ما در شهر‌ها و روستاها، در جنگل‌ها و تالاب‌ها، و در شیوه مواجهه ما با طبیعت. هر اقدام مسئولانه محلی، می‌تواند حلقه‌ای مؤثر در زنجیره پایداری جهانی باشد.»

انصاری با بیان اینکه ایران به عنوان یکی از کانون‌های مهم تنوع زیستی جهان، سهم ارزشمندی در میراث طبیعی بشریت دارد، رویکرد سازمان را حرکت به سمت «حکمرانی هوشمند در حوزه تنوع زیستی» مبتنی بر علم، پایش مستمر و مشارکت بین‌بخشی عنوان کرد. وی افزود: «بیش از ۱۹ میلیون هکتار از سرزمین ایران تحت مدیریت مناطق چهارگانه قرار دارد و تقویت مدیریت این مناطق، از اولویت‌های اصلی سازمان حفاظت محیط زیست است.» این اقدامات شامل توسعه طرح‌های مدیریتی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین پایش، تقویت زیرساخت‌های حفاظتی و آموزش محیط‌بانان می‌شود.

یکی از اقدامات مهم صورت گرفته، انتقال «مرجعیت ملی کنوانسیون تنوع زیستی» به سازمان حفاظت محیط زیست است که با هدف انسجام سیاست‌گذاری و تقویت نقش حاکمیتی سازمان در این حوزه صورت گرفته است. همچنین، «برنامه جامع حفاظت از تنوع زیستی کشور» به دستور رئیس‌جمهور تدوین شده که شامل ۹۷ اقدام مشخص برای مقابله با تهدید‌های تنوع زیستی است و اجرای آن با همکاری همه دستگاه‌های اجرایی پیگیری خواهد شد.

در حوزه تالاب‌ها، که ۴۰ درصد تنوع زیستی گیاهی و جانوری کره زمین را در خود جای داده‌اند، تاکنون سند مالکیت یک میلیون و سیصد هزار هکتار از اراضی تالابی به نام سازمان حفاظت محیط زیست صادر شده است. در زمینه احیای گونه‌ها نیز، افزایش جمعیت گوزن زرد ایرانی و مرال، و تداوم برنامه‌های حفاظتی برای یوزپلنگ آسیایی، میش مرغ، خرس قهوه‌ای و دیگر گونه‌های شاخص، نشان‌دهنده بازیافت طبیعت در صورت وجود علم، اراده و مشارکت است.

با این حال، انصاری نسبت به چالش‌های جدی پیش رو هشدار داد و گفت: «زیستگاه‌های ما همچنان با فشار‌های فزاینده‌ای روبه‌رو هستند.» وی به آتش‌سوزی‌های جنگل‌های زاگرس و هیرکانی که بخشی از آن ناشی از خشکسالی بی‌سابقه، افزایش دما و کاهش رطوبت بود، اشاره کرد و آن را زنگ هشداری جدی برای تاب‌آوری اکوسیستم‌ها دانست. روند خشکیدگی درختان بر اثر تغییر اقلیم، توسعه ناپایدار و تعرض به حریم جنگل‌ها نیز از دیگر تهدید‌های مضاعف برشمرده شد. علاوه بر این، شرایط پیچیده منطقه‌ای و تهدیدات ناشی از جنگ، موجب آسیب و تخریب بخشی از زیستگاه‌های طبیعی شده است. در پاسخ به این وضعیت، پایش مستمر آلودگی هوا، آب و خاک در مناطق در معرض خطر با استفاده از تیم‌های تخصصی و تجهیزات موجود در دستور کار قرار گرفته است.

معاون رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بر این نکته تأکید کرد که حفاظت از تنوع زیستی، مسئولیتی ملی و فرابخشی است و بدون مشارکت مردم، جوامع محلی، دانشگاهیان و سازمان‌های مردم‌نهاد، هیچ برنامه‌ای به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. وی در پایان خاطرنشان کرد: «تنوع زیستی فقط مسئله گونه‌ها و زیستگاه‌ها نیست؛ مسئله کیفیت زندگی ماست.» امنیت غذایی، سلامت عمومی، اشتغال سبز و تاب‌آوری در برابر تغییر اقلیم، همگی به سلامت اکوسیستم‌ها وابسته‌اند. انصاری راه‌حل را در توسعه‌ای مبتنی بر ظرفیت سرزمین و درک ارزش تنوع زیستی دانست و ابراز امیدواری کرد که با پیوند علم، اراده و مشارکت، زندگی در هماهنگی با طبیعت به هدفی دست‌یافتنی تبدیل شود.

انتهای پیام/