استفاده از الگوی موفق ترویج فرهنگ بستن کمربند ایمنی در صرفهجویی مصرف منابع
محمدرضا ذوالفقاری، جامعهشناس فرهنگی، در گفتوگو با خبرنگار برنا درباره ضرورت صرفهجویی و مصرف بهینه منابع اظهار کرد: فرهنگ زمانی در جامعه نهادینه میشود که از طریق فرآیند «جامعهپذیری» به افراد منتقل شود. جامعهپذیری فرایندی است که از دوران کودکی آغاز میشود و طی آن افراد برای زندگی اجتماعی و عضویت در جامعه آماده میشوند.
وی افزود: آموزش صرفهجویی باید از سنین بسیار پایین، حتی از سه تا هفت سالگی، آغاز شود و تا بزرگسالی ادامه یابد. این آموزشها نباید محدود به یک دوره زمانی خاص باشند، بلکه لازم است برای همه گروههای سنی برنامهریزی مشخص و مستمر وجود داشته باشد.
ذوالفقاری با اشاره به تجربه موفق ترویج فرهنگ بستن کمربند ایمنی در کشور گفت: در آن طرح، نهادهای مختلف از جمله نیروی انتظامی، مدارس و رسانهها به صورت هماهنگ عمل کردند. تبلیغات گسترده، مشارکت دانشآموزان در قالب «همیار پلیس» و فعالیتهای آموزشی مختلف باعث شد این رفتار به تدریج در جامعه پذیرفته شود.
این جامعهشناس فرهنگی ادامه داد: اگر قرار است فرهنگ صرفهجویی در جامعه شکل بگیرد، باید از همین الگو استفاده شود. در کشوری که با محدودیت منابع به ویژه کمآبی مواجه است، همچنان شاهد مصرف بالای آب در برخی بخشها هستیم و این مسئله نشان میدهد آموزش و فرهنگسازی کافی نبوده است.
وی تاکید کرد: خانواده، مدرسه، گروههای دوستی و فضاهای اجتماعی از مهمترین نهادهای جامعهپذیری هستند. میتوان کودکان و نوجوانان را در مدارس، پارکها و برنامههای تابستانی در فعالیتهای آموزشی و بازیهای هدفمند مشارکت داد تا رفتارهای مرتبط با مصرف بهینه به بخشی از سبک زندگی آنان تبدیل شود.
ذوالفقاری در پاسخ به این پرسش که خانوادهها چگونه میتوانند این آموزشها را به فرزندان خود منتقل کنند، گفت: در کنار نقش خانواده، نهادهای رسمی مانند مدرسه باید مسئولیت جدیتری در این زمینه بر عهده بگیرند. هر موضوعی که برای کشور اهمیت دارد، باید از ابتدا با برنامهریزی دقیق و جدی دنبال شود.
وی با اشاره به تجربه کشور ژاپن در زمینه آمادگی برای زلزله افزود: ژاپن به دلیل زلزلهخیز بودن، مانورهای آموزشی گسترده و مستمری برگزار میکند. این موضوع نشان میدهد زمانی که یک مسئله برای جامعه اهمیت حیاتی داشته باشد، آموزش و تمرین آن نیز به صورت مستمر انجام میشود.
این جامعهشناس فرهنگی خاطرنشان کرد: برای مدیریت مصرف منابع نیز باید برنامهای ملی و فراگیر طراحی شود که همه گروههای سنی را دربر بگیرد همچنین لازم است در چنین پروژههایی از ظرفیت جامعهشناسان و روانشناسان اجتماعی استفاده شود موضوعی که متأسفانه در بسیاری از برنامهریزیهای کشور کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
وی تصریح کرد: یکی از مشکلات رایج این است که تصمیمها از سوی مدیران اتخاذ و به بدنه اجرایی ابلاغ میشود، اما بدون پشتوانه علمی و مطالعات اجتماعی، نتایج مطلوب حاصل نمیشود. در حالی که برای موفقیت طرحهای ملی باید اتاقهای فکر متشکل از مدیران، متخصصان علوم اجتماعی و کارشناسان حوزههای مرتبط تشکیل شود تا پس از بررسی و آزمایش طرحها، اجرای آنها آغاز شود.
ذوالفقاری در پایان گفت: فصل تابستان فرصت مناسبی برای اجرای برنامههای آموزشی در پارکها، مراکز فرهنگی و سالنهای ورزشی است؛ زیرا در این فضاها امکان ارتباط همزمان با کودکان و والدین وجود دارد و میتوان آموزشهای مرتبط با صرفهجویی و مصرف بهینه را به شکلی مؤثرتر ارائه کرد.
انتهای پیام/
