کتاب «معلولیت؛ تاریخی از مقاومت» تصویر کلیشهای از قربانی بودن را رد میکند
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و هنر برنا؛ در روایت رایج از معلولیت، افراد دارای معلولیت اغلب بهعنوان قربانیانی منفعل تصویر میشوند. کسانی که یا گرفتار تبعیضاند یا چشمانتظار حمایت دیگران. اما کتاب «معلولیت: تاریخی از مقاومت» نوشته دیوید ترنر، تاریخنگار و استاد دانشگاه سوانزی، این تصویر را به چالش میکشد و روایتی متفاوت از چند قرن زندگی و مبارزه افراد دارای معلولیت در بریتانیا ارائه میدهد.
ترنر در این کتاب نشان میدهد که اگرچه نگرشهای اجتماعی و سیاسی نسبت به معلولیت در طول تاریخ اغلب تبعیضآمیز بوده، افراد دارای معلولیت هرگز صرفا پذیرنده این وضعیت نبودهاند.
آنان در هر دورهای برای کسب حقوق، استقلال و کرامت انسانی خود مبارزه کردهاند و بسیاری از دستاوردهای امروز، نتیجه همین مقاومتهای مستمر است.
یکی از نکات جالب کتاب، نمایش دو واقعیت ظاهرا متناقض است. از یک سو، بسیاری از مشکلات افراد دارای معلولیت در طول قرنها تغییر چندانی نکرده است. نویسنده به نمونههایی از قرن هفدهم اشاره میکند که افراد برای دریافت کمکهای عمومی ناچار بودند معلولیت خود را ثابت کنند. وضعیتی که شباهتهایی با پیچیدگیهای نظامهای حمایتی امروز دارد.
از سوی دیگر تحولات بزرگی نیز رخ داده است. از توسعه فناوریهای توانبخشی و پروتزها گرفته تا به رسمیت شناخته شدن حقوق افراد دارای معلولیت در قوانین.
کتاب با روایت زندگی شخصیتهای کمتر شناختهشده، اما تاثیرگذار، این تاریخ را زنده میکند. از دانکن کمپبل، اشرافزاده ناشنوایی که در قرن هجدهم به چهرهای مشهور تبدیل شد تا میبیلینگهرست، فعال جنبش حق رای زنان که با سهچرخه ویژه خود در اعتراضات مدنی شرکت میکرد.
همچنین مگان دو بویسون، فعال دهه ۱۹۶۰ که برای ایجاد مزایای اجتماعی ویژه افراد دارای معلولیت مبارزه کرد و نقش مهمی در تغییر سیاستهای رفاهی داشت.
ترنر همچنین یادآوری میکند که بسیاری از پیشگامان جنبش حقوق معلولان امروز برای عموم ناشناختهاند. افرادی مانند ویک فینکلستاین که از بنیانگذاران «مدل اجتماعی معلولیت» بود؛ مدلی که معلولیت را صرفا نتیجه یک آسیب جسمی نمیداند بلکه موانع اجتماعی و محیطی را عامل اصلی محدودیت افراد معرفی میکند یا باربارا لیسیکی و آلن هولدزورث که در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ از چهرههای اصلی مبارزه برای تصویب قوانین جامع حقوق معلولان در بریتانیا بودند.
مهمترین دستاورد این کتاب شاید همین باشد که تاریخ معلولیت را از زاویهای تازه بازخوانی میکند. در این روایت، افراد دارای معلولیت نه گروهی منفعل و وابسته بلکه کنشگرانی خلاق، مقاوم و تاثیرگذار هستند که در برابر محدودیتهای تحمیلشده ایستادهاند و برای تغییر شرایط اجتماعی مبارزه کردهاند.
«معلولیت: تاریخی از مقاومت» در نهایت یادآور این حقیقت است که پیشرفت در حوزه حقوق افراد دارای معلولیت، بیش از آنکه حاصل لطف دولتها و نهادهای قدرت باشد، نتیجه سالها تلاش و پافشاری خود این افراد و جنبشهای اجتماعی آنان است. این کتاب تاریخ معلولیت را نه بهعنوان تاریخ رنج، بلکه بهعنوان تاریخ مقاومت روایت میکند.
انتهای پیام/
