کشف عنکبوت صورتخندان در هیمالیا
دانشمندان موفق به شناسایی گونهای جدید از عنکبوت موسوم به عنکبوت صورتخندان در رشتهکوههای هیمالیا شدند؛ کشفی که این باور دیرینه را به چالش میکشد که این جانور تنها در جزایر هاوایی زندگی میکند.
به گزارش ساینس دیلی، عنکبوتهای صورتخندان به دلیل جثه کوچک، رنگهای درخشان و نقش قرمز رنگی که شبیه یک لبخند روی بدن آنها دیده میشود از شناختهشدهترین عنکبوتهای جهان به شمار میروند. بیش از یک قرن تصور میشد این ویژگی منحصرا به گونه Theridion grallator در جزایر هاوایی تعلق دارد.
اکنون پژوهشگران موسسه تحقیقات جنگل و موزه منطقهای تاریخ طبیعی هند گونهای جدید از این عنکبوت را در ارتفاعات بیش از ۲ هزار متری ایالت اوتاراکند (Uttarakhand) شناسایی کردهاند. این گونه جدید Theridion himalayana یا عنکبوت صورتخندان هیمالیایی نام گرفته است، این کشف بهطور کاملا اتفاقی رخ داد.
دوی پریادارشینی از پژوهشگران موزه منطقهای تاریخ طبیعی و از نویسندگان این مطالعه توضیح داد که هدف اولیه تیم تحقیق بررسی مورچهها بود، اما همکارش آشیرواد تریپاتی در جریان مطالعات میدانی، تصاویر و نمونههایی از عنکبوتهای مناطق مرتفع را برای شناسایی ارسال میکرد.
او گفت زمانی که تصویری از عنکبوتی در زیر برگ گیاه Daphniphyllum دریافت کرد بلافاصله شباهت آن را با عنکبوت مشهور هاوایی تشخیص داد، زیرا پیشتر در دوره کارشناسی ارشد با این گونه آشنا شده بود. همین شباهت چشمگیر باعث شد پژوهشگران نمونههای بیشتری را از مهرماه ۲۰۲۳ جمعآوری و بررسی کنند که در نهایت به شناسایی گونهای کاملا جدید انجامید.
پریادارشینی افزود که از مدتها پیش به مطالعه عنکبوتهای مناطق مرتفع علاقهمند بوده است، زیرا زیستبومهای کوهستانی تفاوتهای چشمگیری با مناطق کمارتفاع دارند و میتوانند میزبان گونههای منحصربهفردی باشند. به گفته او این کشف میتواند راه را برای شناسایی گونههای چندریختی بیشتری در این منطقه هموار کند.
نام himalayana نیز به احترام رشتهکوه هیمالیا انتخاب شده است. آشیرواد تریپاتی گفت این نامگذاری ادای احترامی به هیمالیاست؛ رشتهکوهی که علاوه بر نقش طبیعی و جغرافیایی خود یکی از غنیترین ذخایر تنوع زیستی جهان را در خود جای داده است.
نتایج این پژوهش که در نشریه علمی Evolutionary Systematics منتشر شده نشان میدهد این گونه دارای ۳۲ الگوی رنگی یا ریخت (Morph) متفاوت است. نمونهها از سه منطقه ماکو، تالا و ماندال در ایالت اوتاراکند جمعآوری شدند.
آزمایشهای ژنتیکی نیز نشان داد که این گونه حدود ۸.۵ درصد با عنکبوت صورتخندان هاوایی تفاوت ژنتیکی دارد، موضوعی که ثابت میکند گونه هیمالیایی شاخهای مستقل است و بهطور جداگانه در آسیا تکامل یافته است.
با وجود ظاهر متمایز این عنکبوت دانشمندان هنوز دلیل ایجاد نقش لبخندمانند روی بدن آن را نمیدانند.
پریادارشینی توضیح داد که پدیده چندریختی در این گونه بسیار پیچیده است. اگرچه این الگوهای رنگی احتمالا به بقای بهتر عنکبوت در طبیعت کمک میکنند اما نقش دقیق آنها در چرخه زندگی، استتار، دفاع یا جفتیابی هنوز مشخص نیست و به گفته او این موضوع میتواند نشانه وجود سازوکارهای ژنتیکی ناشناخته باشد.
پژوهشگران همچنین مشاهده کردند که این عنکبوتها در کنار سایر جانداران کوچک با الگوهای رنگی مشابه زندگی میکنند؛ موضوعی که میتواند سرنخهای تازهای درباره منشا این رنگآمیزی در اختیار دانشمندان قرار دهد.
یکی دیگر از یافتههای جالب این مطالعه ارتباط این عنکبوتها با گیاهان زنجبیل از جنس Hedychium بود. رفتار مشابهی پیشتر در خویشاوند هاوایی این گونه نیز مشاهده شده بود. از آنجا که زنجبیل گیاهی بومی هاوایی نیست این شباهت پرسشهای جدیدی را درباره روند تکامل و سازگاری این عنکبوتها مطرح کرده است.
پژوهشگران معتقدند بررسی بیشتر ارتباط میان گونه هیمالیایی، گونه هاوایی و گیاهان جنس Hedychium میتواند به کشف حلقههای گمشده در تاریخ تکامل این عنکبوتهای منحصربهفرد کمک کند.
انتهای پیام/
