مرگ مخزنی سدهای استان گلستان با سرعتی ۴ برابرِ نرم جهانی

به گزارش خبرگزاری برنا از استان گلستان؛ رمضان بهترک  معاون فنی و آبخیزداری منابع طبیعی گلستان گفت: ساخت سد بدون مدیریت آبخیزداری مانند پر کردن یک کاسه سوراخ است و برای جلوگیری از مرگ مخزنی سدها، احداث بند‌های خاکی و تثبیت سرشاخه‌ها بیش از هر چیز ضرورت دارد.

بهترک با بیان اینکه رویکرد فعلی نه تقابل با سدسازی، بلکه تکمیل زنجیره پایداری منابع آب است، اظهار کرد: طبق استاندارد‌های جهانی، سد‌ها سالانه حدود ۱ درصد با رسوب پر می‌شوند، در گلستان، به دلیل وجود ۴۵۰ هزار هکتار اراضی حساس به فرسایش در شمال شرق استان، این نرخ به ۴ درصد در سال رسیده است و این یعنی سد‌های استان با هزینه‌های نجومیِ ملی، با سرعتی ۴ برابرِ نرم جهانی به سمت مرگِ مخزنی و از دست دادن کارایی خود پیش می‌روند.

رمضان بهترک با اشاره به راهکار نجات سد‌های استان افزود: بند‌های خاکی به مثابه فیلتر‌های نجات‌بخش هستند، احداث ۲۶۳ بند خاکی در بالادست سد‌های مهم استان مانند بوستان و گلستان جزو اقدامات عملیاتی اداره کل منابع طبیعی گلستان محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: بند‌های خاکی دو نقش حیاتی نجات عمر سد و ایجاد منابع پایدار برای جوامع محلی ایفا می‌کنند در واقع بند‌های خاکی با به دام انداختن رسوبات در بالادست، اجازه نمی‌دهند کاسه سد‌های اصلی توسط خاک‌های فرسایش‌یافته پر شود از سویی در مناطقی از شمال استان که بارش زیر ۲۵۰ میلی‌متر است، این بند‌های خاکی علاوه بر کنترل سیلاب، به منابع حیاتی برای شرب دام و مصارف ضروری روستاییان تبدیل شده‌اند؛ منابعی که هزینه احداث آنها در مقایسه با سد‌های بزرگ، بسیار ناچیز، اما اثربخشی‌شان برای معیشت مردم، ملموس و بلافاصله است.

معاون فنی و آبخیزداری گلستان تأکید کرد: هزینه کل ۳۰ سال اخیر در بخش آبخیزداری، در مقایسه با هزینه‌های ساخت تنها یک سد بزرگ، بسیار اندک است؛ اما گستره خدمت‌رسانی آن از غربی‌ترین تا شرقی‌ترین نقاط استان را در بر می‌گیرد.

بهترک با بیان اینکه ساخت سد بدون ایمن‌سازی بالادست، هدررفت سرمایه ملی است، افزود: برای جلوگیری از رسوب‌گذاری‌های مرگبار در مخازن سدها، اولویتِ بودجه‌ای باید به سمت تثبیت سرشاخه‌ها و مدیریت عرصه‌های حساس به فرسایش حرکت کند؛ چرا که محافظت از ظرفیت فعلی سدها، به مراتب اقتصادی‌تر از تلاش برای ساخت سد‌های جدید است.

وی با رد نگاه‌های تک‌بعدی، بر ضرورت هم‌افزایی میان سازه‌های بزرگ سدسازی و مدیریت آبخیز تأکید کرد و گفت: سد‌ها و آبخیزداری نه در تقابل هم، بلکه در یک زنجیره مکمل تعریف می‌شوند در واقع سد و آبخیزداری، دو بال یک پرواز هستند.

معاون فنی و آبخیزداری گلستان با بیان اینکه این استان به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی کشور، برای تضمین امنیت غذایی و تأمین نیاز‌های رو به رشد جمعیت، ناگزیر به داشتن منابع آبی پایدار است، افزود: مدل‌های جهانی مانند سد آتاتورک در ترکیه یا مدیریت رود ولگا در روسیه نشان می‌دهد که حتی کشور‌های پرآب نیز به ذخایر مخزنی برای عبور از تنش‌های اقلیمی و گرمایش زمین نیاز دارند. بنابراین، سد‌ها برای آبیاری کشت‌های تابستانه و تأمین آب پایه در فصول خشک، ضروری هستند.

انتهای پیام /