هدفگذاری برای کاهش فاصله فناوری ایران با کشورهای پیشرو در ۶ حوزه راهبردی
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تشریح رویکردهای جدید دولت چهاردهم در حوزه اقتصاد دانشبنیان از تغییر پارادایم سیاستگذاری این حوزه از تمرکز بر افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان به سمت تقویت قدرت فناوری و اثرگذاری اقتصادی خبر داد و تاکید کرد که دولت با ایفای نقش هدایتگر به دنبال ایجاد پیوند میان اجزای اکوسیستم نوآوری، تحریک بازار فناوری و حل چالشهای ملی است.
به گزارش خبرنگار علمی و فناوری برنا، حسین افشین در حاشیه نشست هماندیشی با مدیران عامل صندوقهای پژوهش و فناوری با تشریح عملکرد دو سال اخیر دولت چهاردهم در حوزه دانشبنیان اظهار کرد: طی دو دهه گذشته سیاستهای کشور عمدتا بر ایجاد شرکتهای دانشبنیان، استارتاپها و شتابدهندهها متمرکز بود و این مسیر توانست زیرساختهای قابل قبولی برای اکوسیستم نوآوری ایجاد کند، اما امروز زمان آن رسیده است که از این مرحله عبور کنیم.
وی با بیان اینکه دیگر صرف افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان هدف اصلی نیست افزود: پرسش اساسی امروز این است که این شرکتها تا چه اندازه توانستهاند به خلق قدرت اقتصادی، فناوری و رقابتپذیری بینالمللی منجر شوند. بر همین اساس دولت چهاردهم سیاستهای خود را بر توسعه فناوریهای راهبردی و اقتدارآفرین متمرکز کرده است.
عبور از شرکتسازی به قدرتسازی در فناوری
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به فناوریهای اولویتدار کشور گفت: در پارادایم جدید تمرکز بر حوزههایی مانند هوش مصنوعی، فناوری کوانتوم، امنیت سایبری، میکروالکترونیک، علوم شناختی و زیستفناوری است تا فاصله ایران با کشورهای پیشرو در این حوزهها به حداقل برسد.
افشین تصریح کرد: اگرچه طی سالهای گذشته زیرساختهای اکوسیستم نوآوری شکل گرفته است اما اتکای صرف به سازوکار بازار آزاد باعث شده تجاریسازی فناوریهای نوظهور با موانع جدی مواجه شود. به همین دلیل دولت تصمیم گرفته است در این حوزهها نقش دولت هدایتگر را ایفا کند؛ نقشی که هدف آن مداخله مستقیم در فعالیت شرکتها نیست بلکه طراحی سازوکارهایی برای شکلگیری شبکههای موثر و توسعه بازار فناوری است.
وی تاکید کرد که دانشگاهها، پارکهای علم و فناوری، شتابدهندهها، صندوقها و مراکز نوآوری هر یک بهصورت مستقل شکل گرفتهاند، اما مشکل اصلی نبود ارتباط موثر میان این اجزا بوده است.
به گفته افشین رویکرد جدید معاونت علمی بر ایجاد همافزایی میان این بازیگران است تا دانشگاه، صنعت، پارکهای فناوری، شتابدهندهها و صندوقهای پژوهش و فناوری در قالب یک زنجیره منسجم فعالیت کرده و مسیر تبدیل ایده به محصول، ثروت و اقتدار فناوری را هموار کنند.
چهار شکاف اساسی اقتصاد دانشبنیان شناسایی شد
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه به بررسی آسیبشناسی اکوسیستم دانشبنیان پرداخت و گفت: دولت چهاردهم از ابتدای فعالیت خود چهار شکاف بنیادین این حوزه را شناسایی کرده است.
وی نخستین شکاف را فاصله میان تولید علم و تبدیل پایدار دستاوردهای علمی به دارایی اقتصادی عنوان کرد و افزود: دومین شکاف، نبود ارتباط موثر میان فناوری و صنعت و ناتوانی در پاسخگویی محصولات دانشبنیان به نیازهای واقعی صنایع است.
افشین سومین شکاف را پایین بودن بهرهگیری از فناوری برای افزایش بهرهوری ملی دانست و اظهار کرد: چهارمین شکاف نیز به تجاریسازی فناوریهای نوظهور مربوط میشود؛ حوزهای که هنوز بازار کافی برای آن شکل نگرفته است.
وی در تشریح این موضوع به حوزه هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: ایران از نظر تولیدات علمی در این حوزه جایگاه حدود سیزدهم جهان را دارد، اما در شاخص کاربردپذیری طی سالهای گذشته رتبهای در حدود ۹۳ را کسب کرده بود که این فاصله بیش از هر چیز ناشی از نبود بازار و خریدار برای فناوریهای توسعهیافته است.
به گفته افشین با ایجاد تقاضا و تحریک بازار این فاصله میتواند در مدت کوتاهی کاهش یابد.
صندوق نوآوری باید معمار سرمایه اکوسیستم شود
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه صندوق نوآوری و شکوفایی را یکی از مهمترین ابزارهای تحقق سیاستهای جدید دولت دانست و اظهار کرد: این صندوق نباید صرفا نقش یک نهاد تامینکننده تسهیلات یا صادرکننده ضمانتنامه را بر عهده داشته باشد.
وی افزود: در رویکرد جدید، صندوق نوآوری باید به حکمران و معمار سرمایه در زیستبوم دانشبنیان تبدیل شود و با هدایت سرمایهها، شکلگیری زنجیرههای ارزش و توسعه فناوریهای راهبردی را تسهیل کند.
دولت بازار فناوری را ایجاد میکند
افشین با بیان اینکه دولت به دنبال مداخله در فعالیت شرکتهای دانشبنیان نیست تصریح کرد: سیاست جدید دولت، ایجاد و تحریک بازار برای فناوریهای داخلی است.
وی در همین زمینه به تفاهمنامه معاونت علمی با سازمان بهینهسازی مصرف انرژی اشاره کرد و گفت: در این مدل دولت ابتدا یک مسئله یا چالش ملی را تعریف میکند و سپس با ایجاد تقاضا، زمینه حضور شرکتهای دانشبنیان برای ارائه راهکار و اجرای طرحهای پایلوت را فراهم میسازد.
به گفته معاون علمی رئیسجمهور این الگو علاوه بر حوزه انرژی، در سایر مسائل راهبردی کشور نیز دنبال خواهد شد تا فناوری مستقیما در خدمت حل مسائل ملی قرار گیرد.
سه مسیر حمایتی دولت برای آینده اکوسیستم دانشبنیان
افشین در پایان با تشریح مدل جدید حمایتهای دولت از اکوسیستم نوآوری گفت: منابع حمایتی دولت در آینده در سه مسیر اصلی هدایت خواهد شد.
وی توضیح داد: بخش نخست به توسعه فناوریهای اقتدارآفرین و حوزههای نوظهور اختصاص مییابد، بخش دوم به حل چالشهای ملی از طریق فناوری و تحریک بازار مربوط خواهد بود و بخش سوم نیز همانند گذشته از رشد طبیعی و آزاد اکوسیستم دانشبنیان بدون مداخله مستقیم دولت حمایت میکند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور تاکید کرد: هدف نهایی این رویکرد تبدیل فعالیتهای پراکنده اکوسیستم نوآوری به یک شبکه منسجم برای حل مسائل اساسی کشور است؛ رویکردی که به گفته وی آثار عملی و نتایج عینی آن طی دو سال آینده بیش از پیش نمایان خواهد شد.
انتهای پیام/
