سرگرد مجید ضرابینژاد: علوم رفتاری و پروفایل جنایی، مسیر کشف علمی جرم و پیشگیری هوشمند را هموار میکنند
به گزارش خبرگزاری برنا؛ سرگرد مجید ضرابینژاد، در این خصوص گفت: پلیس هوشمند با بهرهگیری از ظرفیت علوم انسانی، تلاش میکند علاوه بر کشف جرم، به ریشههای شکلگیری رفتار مجرمانه نیز دست یابد تا زمینه پیشگیری مؤثر از جرایم آینده فراهم شود.
وی افزود: در بررسی پروندههای جنایی، از نظریهها و مدلهای علمی روانشناسان، جامعهشناسان، جرمشناسان و رفتارشناسان برجسته جهان استفاده میشود تا شخصیت مجرم، عوامل مؤثر در شکلگیری رفتار خشونتآمیز، شرایط خانوادگی، اجتماعی و روانی، سبک دلبستگی، الگوهای تصمیمگیری و انگیزههای آشکار و پنهان وی مورد تحلیل قرار گیرد. این رویکرد موجب میشود تحقیقات پلیسی از سطح توصیف جرم فراتر رفته و به ریشهیابی علمی رفتار مجرمانه برسد.
رئیس مرکز مشاوره و ارائه خدمات روانشناختی پلیس کرمان با اشاره به اهمیت پروفایل جنایی (Criminal Profiling) تصریح کرد: ساخت پروفایل جنایی یکی از روشهای علمی در تحلیل پروندههای پیچیده است که با بررسی شیوه ارتکاب جرم، انتخاب قربانی، ویژگیهای صحنه جرم، رفتار قبل، حین و پس از ارتکاب جرم و سایر شواهد رفتاری، به ترسیم ویژگیهای احتمالی مرتکب کمک میکند. این فرآیند میتواند در هدایت مسیر تحقیقات، محدود کردن دامنه مظنونان، اولویتبندی فرضیههای تحقیق و همچنین طراحی راهکارهای پیشگیرانه برای جلوگیری از تکرار جرایم مشابه نقش مؤثری داشته باشد.
وی ادامه داد: امروزه پروفایل جنایی در بسیاری از پلیسهای پیشرفته دنیا از جمله واحدهای تخصصی تحقیقات جنایی، به عنوان یک ابزار علمی در کنار علوم پزشکی قانونی، آزمایشگاههای جنایی، فناوریهای نوین و تحقیقات میدانی مورد استفاده قرار میگیرد. تجربه نظامهای پلیسی پیشرفته نشان داده است که تحلیل علمی رفتار مجرمان، الگوهای جرم، ویژگیهای قربانی و شواهد رفتاری، دقت تحقیقات را افزایش داده و در پروندههای قتلهای سریالی، جرایم جنسی، آدمربایی، قتلهای بدون انگیزه آشکار و سایر پروندههای پیچیده، نقش مؤثری در هدایت کارآگاهان و تسریع روند کشف جرم ایفا میکند. البته پروفایل جنایی هرگز جایگزین ادله و مستندات قانونی نیست، بلکه ابزاری علمی برای تکمیل تحقیقات و تصمیمسازی دقیقتر در کنار سایر شواهد محسوب میشود.
سرگرد ضرابینژاد با ابراز خرسندی از رونمایی کتاب «مسیر رشد از جنین تا جرم» اظهار داشت: این اثر علمی با نگاهی میانرشتهای، مسیر شکلگیری رفتارهای مجرمانه را از دوران پیش از تولد تا بزرگسالی مورد بررسی قرار داده و میتواند منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، روانشناسان، جامعهشناسان، جرمشناسان، دانشجویان و فعالان حوزه پیشگیری از جرم باشد. توسعه چنین آثار علمی، زمینهساز گسترش رویکردهای پیشگیرانه و ارتقای دانش تخصصی در حوزه جرمشناسی است.
وی افزود: تألیف کتاب «رفتارشناسی قاتلان» نیز با هدف تبیین علمی الگوهای شخصیتی، انگیزهها، سازوکارهای روانشناختی و ویژگیهای رفتاری قاتلان انجام شده است تا پلی میان دانش دانشگاهی و نیازهای عملی متخصصان حوزه عدالت کیفری، روانشناسی و تحقیقات جنایی ایجاد شود.
رئیس مرکز مشاوره و ارائه خدمات روانشناختی پلیس کرمان همچنین از تدوین کتاب تخصصی «پروفایل جنایی؛ راهنمای کارآگاهان» خبر داد و گفت: این اثر که در دست تألیف است، با رویکردی کاربردی و مبتنی بر جدیدترین یافتههای جرمشناسی، روانشناسی جنایی و علوم رفتاری، به تشریح اصول پروفایلسازی جنایی، تحلیل صحنه جرم، تحلیل رفتار مجرم و قربانی، شیوههای ارزیابی شخصیت مرتکبان و کاربرد این دانش در فرآیند کشف علمی جرم خواهد پرداخت و میتواند به عنوان منبع آموزشی برای کارآگاهان، روانشناسان پلیس، جرمشناسان و دانشجویان این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
سرگرد ضرابینژاد در پایان خاطرنشان کرد: روانشناسان پلیس در تعامل با کارآگاهان و تیمهای تخصصی، با تحلیل شخصیت، بررسی انگیزههای آشکار و پنهان، سازوکارهای روانی، عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر رفتار مجرمانه و بهرهگیری از روشهای علمی رفتارشناسی، به تکمیل ابعاد تخصصی پروندههای جنایی کمک میکنند.
انتهای پیام
