بیکاری و ناامیدی تا شکاف نسلی، جوانان ایرانی در محاصره چند بحران

محمدرضا ذوالفقاری جامعه‌شناس فرهنگی در گفت‌و‌گو با خبرنگار برنا، درباره مهمترین مسائل و دغدغه‌های جوانان اظهار کرد: ما در شرایط خاصی هستیم و در واقع نمی‌توان گفت در شرایط پسا جنگ قرار داریم بلکه در شرایط بین جنگ هستیم و وضعیت هنوز مشخص نیست.

وی افزود: دو جنگ سنگین را پشت سر گذاشتیم که اگرچه کوتاه مدت بودند، اما در فواصل مختلف اتفاق افتادند و جنگ فقط بمباران و کشتار شهری و انسانی نیست بلکه یک کشتار اقتصادی فرهنگی و حتی کشتار امید را نیز به همراه دارد.

ذوالفقاری ادامه داد: شاید یکی از دلایلی که بسیاری از انسان‌های روشنفکر در جهان واقعا به دنبال صلح هستند این است که وجوه خشن و پنهان جنگ را می‌بینند بسیاری تصور می‌کنند جنگ با پایان بمباران و شلیک گلوله تمام می‌شود، اما جنگ در جامعه باقی می‌ماند.

این جامعه شناس فرهنگی با اشاره به تاثیر جنگ بر وضعیت جوانان اظهار کرد: بخشی از مشکلاتی که امروز درباره جوانان مطرح می‌شود مانند بیکاری و ناامیدی می‌تواند از عوارض این شرایط باشد البته بیکاری پیش از جنگ نیز در جامعه وجود داشته، اما جنگ باعث افزایش حجم بیکاری شده است.

وی افزود: بسیاری از افرادی که شغل خود را از دست داده‌اند پیش از این درآمد داشتند و بر اساس درآمد خود برای آینده برنامه ریزی کرده بودند وام گرفته بودند و قسط داشتند، اما حالا همه این برنامه‌ها با خطر مواجه شده است.

ذوالفقاری تاکید کرد: اولین مسئله بیکاری است و پشت سر آن ناامیدی شکل می‌گیرد و برای کاهش این شرایط باید میان دولت و حاکمیت و همچنین میان دولت و مردم یک تعامل و سازش شکل بگیرد.

وی ادامه داد: از طرف دیگر خود مردم نیز باید نسبت به یکدیگر احساس مسئولیت داشته باشند و مسائل اجتماعی را جدی بگیرند و همبستگی اجتماعی را افزایش دهند.

این جامعه شناس فرهنگی گفت: وقتی بتوانیم با فعالیت‌های اجتماعی همبستگی اجتماعی را افزایش دهیم می‌توانیم تا حدی عوارض جنگ را کاهش دهیم به ویژه در شرایطی که مشکلات اقتصادی مانند بیکاری و ناامیدی به یکدیگر پیوسته‌اند و اقتصاد و اجتماع از یکدیگر جدا نیستند.

وی با اشاره به وضعیت نسل جوان و شکاف میان نسل‌ها اظهار کرد: ما امروز با یک تفاوت نسلی مواجه هستیم که البته مختص ایران نیست و در تمام جهان دیده می‌شود نسل‌هایی مانند نسل زد و آلفا بیش از اندازه تحت تاثیر فضای اجتماعی و شبکه‌های اینترنتی قرار گرفته‌اند.

ذوالفقاری افزود: این نسل بهره کمتری از فرهنگ کشور و فرهنگ اجتماعی جامعه خود برده و همین موضوع می‌تواند احساس بیگانگی و در ادامه چالش بین نسلی ایجاد کند.

وی با اشاره به وضعیت زبان فارسی ادامه داد: یکی از چالش‌هایی که باید از امروز جدی گرفته شود مسئله زبان فارسی است و شاید ۲۰ سال دیگر با مشکلات بسیار جدی در این حوزه مواجه شویم و کمتر جوانی پیدا شود که بتواند حافظ سعدی فردوسی مولوی نظامی و دیگر بزرگان ادبیات فارسی را به خوبی بخواند.

این جامعه شناس فرهنگی گفت: این مسئله فقط مختص ایران نیست و یک اتفاق جهانی رخ داده است و آن مسئله جهان وطنی است که به واسطه شبکه‌های اجتماعی و غلبه فرهنگ‌های دیگر بر فرهنگ خودی در بسیاری از کشور‌ها دیده می‌شود.

وی افزود: بسیاری از جوانان احساس می‌کنند باید متعلق به جهان باشند و ناخودآگاه تحت تاثیر شبکه‌های اجتماعی و فضا‌هایی که در آن زندگی می‌کنند فرهنگ جهان وطنی را گسترش می‌دهند.

ذوالفقاری درباره راهکار کاهش شکاف نسلی اظهار کرد: به نظر من نقطه کلیدی گفت‌و‌گو است اگر نسل‌ها با یکدیگر گفت‌و‌گو کنند و در این گفت‌و‌گو همه نسل‌ها به رسمیت شناخته شوند می‌توان بخشی از چالش بین نسلی را کاهش داد.

وی ادامه داد: نباید نسل‌های گذشته خودشان را در مقابل نسل جدید قرار دهند و از طرف دیگر نسل جدید نیز باید نسل‌های گذشته را به رسمیت بشناسد و از تجربه آنها استفاده کند گفت‌و‌گو باید در خانواده‌ها شکل بگیرد و پدر و مادر‌ها نیز نقش مهمی در این زمینه دارند.

این جامعه شناس فرهنگی با تاکید بر اهمیت آشنایی جوانان با فرهنگ ایرانی اظهار کرد: خانواده‌ها باید فرزندان خود را با فرهنگ ایرانی آشنا کنند و یکی از مهمترین جنبه‌های فرهنگ ایرانی ادبیات فارسی است.

وی افزود: پدر و مادر‌ها باید خودشان با ادبیات فارسی آشنا باشند و فرزندانشان را نیز با این ادبیات آشنا کنند شعر و عرفان ایرانی در طول تاریخ یکی از ستون‌های فرهنگ ایران بوده و بخشی از هویت فرهنگی ما را حفظ کرده است.

وی در ادامه درباره افزایش مصرف گل و ماری جوانا در میان جوانان هشدار داد و گفت: مسئله اعتیاد و مصرف مواد نیز یکی دیگر از موضوعات جدی است و مصرف گل و ماری جوانا در کشور افزایش پیدا کرده است.

این جامعه شناس فرهنگی افزود: در بسیاری از کشور‌های جهان نیز مصرف این مواد افزایش پیدا کرده و حتی در برخی کشور‌ها ممنوعیت آن برداشته شده است، اما ما باید خطرات این مواد را برای جوانان به شکل جدی توضیح دهیم.

وی ادامه داد: رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی باید درباره خطرات این مواد اطلاع رسانی کنند و لازم است جوانان به صورت مستمر با آسیب‌های مصرف چنین موادی آشنا شوند.

ذوالفقاری گفت: من زیاد می‌شنوم که گفته می‌شود گل یا ماری جوانا اعتیاد آور نیست، اما اعتیاد آور بودن یا نبودن یک بحث تخصصی در حوزه آسیب شناسی مواد مخدر است و مسئله دیگری که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که برخی مواد می‌توانند زمینه مصرف مواد دیگر را فراهم کنند.

ذوالفقاری در پایان تصریح کرد: بخشی از این آگاهی از طریق گفت‌و‌گو و اطلاع رسانی در رسانه‌ها شکل می‌گیرد و رسانه‌ها باید این موضوعات را به صورت جدی برای جوانان مطرح کنند.

انتهای پیام/