پروتکل مونترال موفقتر از توافق پاریس در حفاظت از محیطزیست عمل کرد
سعید محمودی روز سه شنبه در مراسم گرامیداشت روز جهانی حفاظت از لایه ازن افزود: امروز میدانیم که اشعه فرابنفش و طیف فرابنفش ناشی از تابش خورشید میتواند چه تأثیراتی بر زیستکره و بایوسفر داشته باشد.
وی ادامه داد: اتفاقاتی که در سالهای گذشته رخ داد و شناسایی قسمتهایی از نازک شدن و کاهش لایه ازن، از دهه ۱۳۳۰ شناسایی و اقداماتی برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت و حرکت به سمت بهبود آن برنامهریزی شد، نهایتاً در سال ۱۹۸۵ این همکاریها آغاز شد و کنوانسیون عمومی شکل گرفت که بخش عمده فعالیتهای آن بر همکاری و مسائل حقوقی کشورها متمرکز بود.
وی افزود: در نهایت در سال ۱۹۸۷ این روند به پروتکل بینظیر و تاریخی مونترال منجر شد، پروتکلی که شاید بتوان آن را یکی از مهمترین و موفقترین توافقهای بینالمللی دانست که توانسته نتایج بسیار مثبتی در دنیا به همراه داشته باشد.
وی درباره دلایل موفقیت پروتکل مونترال گفت: دلیل این موفقیت شاید این باشد که توانست اهداف را مشخص و کمی کند و موضوع نظارت و همکاری را نیز بهتر و بیشتر پیش ببرد.
محمودی بیان کرد: در این مسیر چند مساله مهم بررسی شد که یکی از آنها جلوگیری و کاهش استفاده از مواد CFCها بود، موادی که تأثیر مستقیمی بر از بین رفتن لایه ازن داشتند، اقداماتی مشخص در این زمینه انجام و موجب شد امروز که درباره سیاستگذاری محیط زیستی صحبت میکنیم، بتوانیم بگوییم این برنامه تا حد زیادی توانسته مساله را حل کند.
وی در ادامه با اشاره به آثار ازن در سطح زمین گفت: باید توجه داشت که ازن در سطح زمین، یعنی جایی که ما زندگی میکنیم، برای انسانها از نظر مسائل ریوی و همچنین برای اکوسیستمهای گیاهی میتواند اثرات منفی داشته باشد، حتماً در تابستان شنیدهاید که در اطراف پمپبنزینها میزان ازن افزایش می یابد که دلیل آن نیز همین مسائل است.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: با وجود موفقیتهای به دست آمده، این مساله پایان کار نبود و در سال ۲۰۱۶ اصلاحیهای در کشور رواندا به تصویب رسید که نقطه عطف این روند بود، افرادی که این برنامه را طراحی کردند و پشت این قضیه بودند، واقعاً افراد بسیار آگاهی بودند که توانستند مساله حفاظت از ازن و نگرانی درباره از بین رفتن آن را با مسائل اقلیمی پیوند بزنند.
وی ادامه داد: در این اصلاحیه، استفاده و تجارت ترکیبات هیدروفلوئوروکربنها (HFCها) که گازهای گلخانهای هستند، ممنوع یا کاهش داده شد، این گازها اگرچه به صورت مستقیم اثر مخربی بر لایه ازن ندارند، اما گازهای گلخانهای محسوب میشوند و از این طریق، موضوع حفاظت از لایه ازن با شرایط اقلیمی پیوند خورد.
وی گفت: سال ۲۰۱۶ بود و پیش از آن نیز کنوانسیون پاریس و توافق پاریس، یکی دو سال قبل، انجام شده بود. آن زمان نقدهای زیادی مطرح میشد، برخی از نقاط قوت این توافق میگفتند و برخی نیز نقد داشتند که چرا در این حجم از سر و صدا و تبلیغات، اشارهای به این گازهای گلخانهای و ضرورت کاهش آنها نشده است.
وی افزود: به نظر من، همین اصلاحیه مونترال در عمل موفقتر از کنفرانس بزرگ پاریس و تفاهمنامه بزرگ اقلیمی عمل کرد، اگر بخواهیم مونترال را با پاریس مقایسه کنیم، هنوز بسیاری از کشورها در واقع فقط تعهد سیاسی به توافق پاریس دادهاند و الزامات زیادی برای اجرای آن وجود ندارد و بسیاری از کشورهایی که میشناسیم هنوز الزامات اجرایی آن را پیاده نکردهاند.
محمودی ادامه داد: البته اتحادیه اروپا در این زمینه اقداماتی انجام داده و کاهش ردپای کربن در کشورهای عضو اتحادیه اروپا را کنترل میکند و از این بابت نیز عوارض و تعرفههای سنگینی دریافت میکند؛ جدا از اینکه این موضوع شاید یک مسئله اقتصادی نیز باشد.
وی تصریح کرد: با این حال، توافق پاریس نتوانسته است به اندازه همین اصلاحیه کوچک مونترال اثرگذاری داشته باشد و کنفرانس تغییرات اقلیمی با آن گستردگی و ابعاد طبیعی، هنوز نتوانسته اثرگذاری بهتری از این اصلاحیه داشته باشد.
وی درباره علت این تفاوت اظهار کرد: دلیل آن شاید این باشد که ما در مونترال با موضوعی بسیار مشخص و اهدافی کاملاً کمی و مشخص روبهرو بودیم، هدف را تعیین کردیم و برای رسیدن به آن تلاش کردیم، اما در کنفرانس تغییرات اقلیمی و توافق پاریس، گستردگی موضوع آنقدر زیاد است که شاید نتوان به همه ابعاد آن پرداخت.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: توافق پاریس اگر بخواهد الزامآور شود، باید تمام ساختار انرژی و اقتصاد دنیا تغییر کند و این کار بسیار سنگینی است، زیرا هنوز سوختهای فسیلی اساس کار هستند.
وی ادامه داد: سوختهای فسیلی همچنان اساس تولید انرژی در دنیا هستند. کشورهای پیشرفته نیز برنامههایی را در قالب پروتکل کیوتو پیاده کردند که در ادامه به شکلگیری مباحث مربوط به تغییرات اقلیمی و توافق پاریس منجر شد.
محمودی افزود: در مجموع اصلاحیه پروتکل مونترال و کنوانسیون وین، بسیار موفقتر از توافق بسیار بزرگ در حوزه تغییرات اقلیمی که همان توافق پاریس است عمل کرده ، چه در کشورهای پیشرفته و چه در کشورهای جهان سوم، هرچند اهداف مشترکی در این زمینه وجود داشت.
وی با اشاره به گستردگی موضوع تغییرات اقلیمی گفت: این گستردگی و درگیر کردن همه سامانههای انرژی و اقتصاد دنیا، باعث شده نتوانیم به آن هدفی که برای کاهش گازهای گلخانهای و در نهایت کاهش کربن دنبال میکنیم، بهطور کامل دست یابیم.
وی تصریح کرد: شاید لازم باشد با پروتکلهای کوچکتر و اهداف مشخصتر جلو برویم تا بتوانیم در سطح بینالمللی و در سیاستگذاریهای محیط زیستی به اهداف بیشتری دست پیدا کنیم.
محمودی با اشاره به محیطبانان گفت: محیطبانهایی که در مناطق حضور دارند، افرادی هستند که بیشتر از همه ما، حداقل محیط زیستیها، در معرض تأثیرات اشعه فرابنفش و عوامل مختلف قرار دارند، چرا که در تابستان از صبح تا شب در مقابل نور خورشید فعالیت میکنند.
وی افزود: یک مسئله دیگر نیز وجود دارد که برای خود من بسیار پیش آمده و آن بحث دوربینهای شکاری است. محیطبانان در طول روز و زیر آفتاب سوزان از دوربینهای شکاری استفاده میکنند و ورود نور از طریق این دوربینها میتواند برای چشم آسیبزا باشد.
محمودی تاکید کرد: اگر امکان داشته باشد، از دوربینهایی استفاده شود که ورودی نور آنها کمتر از ۴۰ میلیمتر باشد، بیشتر دوربینهایی که دیدهام، دوربینهای ۱۰ در ۴۰ هستند که ورودی نور نسبتاً زیادی دارند و میتواند آسیبزننده باشد.
وی پیشنهاد کرد: اگر امکان استفاده از دوربینهایی با ورودی نور کمتر و در عین حال بزرگنمایی بیشتر وجود داشته باشد، فکر میکنم این موضوع برای محیطبانان مؤثرتر و مناسبتر باشد.
انتهای پیام/
