صندلیهای خالی در سازمان ملل؛ خروج ۷۷ هیئت در میانه سخنرانی نتانیاهو
در صحنهای قابل توجه، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، پنجشنبهشب در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کرد، در حالی که هیئتهای نمایندگی ۷۷ کشور سالن را ترک کردند و بخش قابل توجهی از صندلیهای مجمع عمومی خالی ماند. نتانیاهو در سخنرانی حدود ۴۰ دقیقهای خود ضمن دفاع از عملکرد دولتش در جنگ غزه و سیاستهای آن در کرانه باختری، ایران، قطر، ترکیه و فرانسه را هدف حملات لفظی قرار داد و مجموعهای از ادعاها درباره جنگ، کمکهای بشردوستانه، خشونت شهرکنشینان، حوادث هفتم اکتبر و وضعیت بیتلحم مطرح کرد؛ ادعاهایی که بخشهایی از آنها با دادههای سازمان ملل، اسناد رسمی و تحقیقات رسانهای همخوانی ندارد.
خروج گسترده هیئتهای دیپلماتیک به یکی از اصلیترین حاشیههای سخنرانی نتانیاهو تبدیل شد. او نمایندگان کشورهایی را که سالن را ترک کرده بودند «بزدلان اخلاقی» خواند و از دیگر مخالفان نیز خواست در صورت همنظر بودن با آنها، سالن را ترک کنند. تصاویر خروج هیئتها و ردیفهای صندلیهای خالی در حالی که نتانیاهو به سخنرانی خود ادامه میداد، به سرعت به یکی از برجستهترین تصاویر این نشست تبدیل شد. نتانیاهو پیش از حضور پشت تریبون گفته بود که در سخنرانی خود «غافلگیریهایی» خواهد داشت، اما بخش عمده سخنان او تکرار مواضعی بود که کابینهاش از زمان آغاز جنگ غزه مطرح کرده است. او تلاش کرد مسئولیت وضعیت انسانی غزه را متوجه حماس کند، از عملکرد ارتش اسرائیل دفاع کند و انتقادهای بینالمللی از سیاستهای تلآویو را رد کند؛ در عین حال، برخی ادعاهای مطرحشده از سوی او با دادههای سازمان ملل، تحقیقات نهادهای آمریکایی و گزارشهای رسانهای درباره همان رویدادها در تعارض است.
کاهش اهمیت خشونت شهرکنشینان
نتانیاهو در بخشی از سخنان خود تلاش کرد خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری را به گروه محدودی از جوانان تقلیل دهد و شمار فلسطینیانی را که در نتیجه این حملات کشته شدهاند، بسیار محدود توصیف کرد. دادههای دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد تصویر متفاوتی ارائه میکند. این نهاد طی سالهای اخیر موارد گستردهای از حملات شهرکنشینان را ثبت کرده که به کشته و زخمی شدن فلسطینیان، تخریب خانهها و اموال، آسیب به زمینهای کشاورزی و آوارگی ساکنان منجر شده است.
سازمان ملل همچنین گزارش داده است که بخشی از جوامع فلسطینی در نتیجه خشونت شهرکنشینان، تخریب منازل و محدودیت دسترسی به زمینهای خود با آوارگی کامل یا جزئی مواجه شدهاند. بر این اساس، خشونت شهرکنشینان را نمیتوان صرفاً به چند مورد پراکنده از سنگپرانی یا آسیب به اموال تقلیل داد، بلکه این پدیده در کنار محدودیتهای رفتوآمد و دسترسی، پیامدهای گستردهتری برای زندگی فلسطینیان داشته است.
ادعای سرقت گسترده کمکهای بشردوستانه
نتانیاهو در ادامه بار دیگر ادعای رژیم صهیونیستی مبنی بر سرقت بخش عمده کمکهای بشردوستانه واردشده به غزه از سوی حماس را مطرح کرد؛ روایتی که دولت اسرائیل طی جنگ از آن برای توضیح بخشی از بحران انسانی و دفاع از محدودیتهای اعمالشده بر ورود و توزیع کمکها استفاده کرده است.
اما بررسی انجامشده از سوی آژانس توسعه بینالمللی آمریکا درباره ۱۵۶ مورد گزارششده از سرقت یا مفقود شدن کمکها در فاصله اکتبر ۲۰۲۳ تا مه ۲۰۲۵، شواهدی از سرقت سازمانیافته کمکها توسط گروههای قرارگرفته در فهرست گروههای تروریستی پیدا نکرد. این یافته با ارائه سرقت گسترده و سازمانیافته کمکها بهعنوان یک واقعیت قطعی برای توضیح بحران انسانی غزه تفاوت دارد؛ هرچند نبود شواهد در این بررسی به معنای منتفی بودن هرگونه سرقت یا انحراف کمکها نیست. از سوی دیگر، سازمانهای بشردوستانه بارها تأکید کردهاند که مسئله غزه تنها به حجم کمکهای واردشده محدود نمیشود، بلکه امکان ورود، انتقال، توزیع و دسترسی جمعیت نیازمند به این کمکها نیز اهمیت اساسی دارد.
نتانیاهو برای رد انتقادها درباره وضعیت انسانی غزه، از حجم مواد غذایی واردشده به این منطقه و همچنین اجرای کارزار واکسیناسیون فلج اطفال سخن گفت و این موارد را در دفاع از عملکرد اسرائیل مورد استناد قرار داد. با این حال، میزان مواد غذایی که اجازه ورود به غزه پیدا کرده است، بهتنهایی نشاندهنده میزان دسترسی مردم به غذا نیست. سازمانهای بینالمللی در طول جنگ بارها از کمبود مواد غذایی، سوءتغذیه، اختلال در شبکه توزیع و دشواری دسترسی مردم به نیازهای اولیه گزارش دادهاند. واکسیناسیون فلج اطفال نیز در چارچوب یک عملیات بشردوستانه و با مشارکت سازمان جهانی بهداشت، یونیسف، آنروا و دیگر نهادهای بهداشتی انجام شد و اجرای این کارزار به معنای عادی بودن شرایط بهداشتی و انسانی در غزه نیست.
روایت نتانیاهو درباره بیتلحم
نتانیاهو در بخش دیگری از سخنان خود به شهر بیتلحم پرداخت و مدعی شد این شهر در دورهای که تحت کنترل اسرائیل قرار داشت، اکثریتی قاطع از مسیحیان داشت و پس از انتقال اداره آن به تشکیلات خودگردان فلسطین، ترکیب جمعیتی شهر تغییر کرد و مسیحیان مجبور به ترک آن شدند. اما تغییرات جمعیتی بیتلحم طی چند دهه تحت تأثیر مجموعهای از عوامل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی رخ داده است. شرایط ناشی از اشغال، مصادره زمینها، محدودیت رفتوآمد، ایستهای بازرسی، محدودیت دسترسی به قدس و وضعیت اقتصادی از جمله عواملی هستند که در بررسی روند مهاجرت مسیحیان فلسطینی مورد توجه قرار گرفتهاند. بنابراین، نسبت دادن تغییرات جمعیتی بیتلحم به یک عامل واحد، زمینه تاریخی و مجموعه عواملی را که در مهاجرت مسیحیان فلسطینی نقش داشتهاند، نادیده میگیرد.
نتانیاهو همچنین بار دیگر به روایتهای مربوط به حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ استناد کرد و تلاش کرد این حمله را بهعنوان مبنایی برای توجیه عملیات نظامی اسرائیل در غزه مطرح کند. در روزهای نخست پس از حمله، روایتهایی درباره بریدن سر کودکان و سوزاندن نوزادان بهطور گسترده منتشر شد، اما تحقیقات بعدی رسانههای اسرائیلی درباره برخی از این ادعاها نشان داد که برای آنها شواهد کافی مطابق با روایت اولیه ارائه نشده است. نتانیاهو با این حال بار دیگر از چنین روایتهایی برای ترسیم تصویر مورد نظر دولت تروریستی خود از حمله هفتم اکتبر و دفاع از اقدامات نظامی بعدی اسرائیل استفاده کرد.
نتانیاهو در حمله به امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، از شهروند فرانسوی «نتانئیل شکرون» سخن گفت و مدعی شد این فرد هنگام بازدید از یک چشمه همراه پسرش کشته شده و عامل حمله نیز یکی از اعضای حماس بوده است. با این حال، درباره جزئیات مطرحشده از سوی نتانیاهو، از جمله هویت عامل و نسبت دادن رسمی مسئولیت حادثه به حماس، اطلاعات مستقلی که همه این ادعاها را تأیید کند ارائه نشده است. محل حادثه نیز در منطقهای قرار دارد که موضوع مالکیت زمین، گسترش شهرکها و محدودیت دسترسی فلسطینیان به زمینهای خود از مسائل مورد مناقشه آن است؛ زمینهای که در روایت نتانیاهو از این حادثه مورد اشاره قرار نگرفت.
ادعای نبود حضور اسرائیل در غزه
نتانیاهو در بخش دیگری از سخنان خود گفت در هفتم اکتبر هیچ اسرائیلی، چه غیرنظامی و چه نظامی، در نوار غزه حضور نداشته و تلاش کرد این منطقه را پیش از حمله، فاقد هرگونه حضور یا کنترل اسرائیلی نشان دهد. اگرچه اسرائیل در سال ۲۰۰۵ شهرکنشینان و نیروهای نظامی دائمی خود را از داخل غزه خارج کرد، این خروج به معنای پایان همه اشکال کنترل اسرائیل بر این منطقه نبود. کنترل بخشهایی از گذرگاهها، محدودیتهای گسترده بر ورود و خروج افراد و کالاها، کنترل حریم هوایی و دریایی و عملیاتهای نظامی اسرائیل از جمله عواملی بودند که وضعیت غزه را پس از سال ۲۰۰۵ تحت تأثیر قرار دادند. دیوان بینالمللی دادگستری نیز در نظر مشورتی سال ۲۰۲۴ درباره تداوم تعهدات اسرائیل در قبال سرزمینهای فلسطینی، مسئله میزان کنترل مؤثر بر مناطق فلسطینی را مورد توجه قرار داد.
حمله به قطر و تغییر افکار عمومی آمریکا
نتانیاهو در بخش پایانی سخنرانی خود حملاتش به قطر را تشدید کرد و این کشور را متهم کرد که میلیاردها دلار برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی آمریکا و تأمین مالی دانشگاهها و رسانهها، از جمله شبکه الجزیره، هزینه کرده است. مقامهای قطری این اتهامات را رد کرده و آن را تلاشی برای منحرف کردن توجهها از سیاستهای اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی دانستهاند.
در همین حال، تغییر نگرش افکار عمومی آمریکا نسبت به مناقشه فلسطین و اسرائیل در سالهای اخیر در برخی نظرسنجیها ثبت شده است. بهویژه در میان گروههای سنی جوانتر، میزان همدردی با فلسطینیان افزایش یافته است. با این حال، نسبت دادن این تغییر صرفاً به فعالیتهای یک کشور خارجی، یک ادعای سیاسی است و برای اثبات آن به شواهد مستقلی فراتر از همزمانی میان فعالیتهای ادعایی و تغییر نتایج نظرسنجیها نیاز دارد.
سخنرانی نتانیاهو در شرایطی برگزار شد که رژیم صهیونیستی با انتقادهای بینالمللی درباره جنگ غزه و فشارهای سیاسی داخلی روبهروست. از همین رو، بخش قابل توجهی از سخنان او نه صرفاً به تشریح سیاست خارجی، بلکه به دفاع از عملکرد دولت تروریستی خود، پاسخ به منتقدان و بازتولید روایت اسرائیل از جنگ اختصاص داشت. در نهایت، خروج هیئتهای نمایندگی ۷۷ کشور، صندلیهای خالی مجمع عمومی، حملات لفظی نتانیاهو به منتقدان و تکرار مجموعهای از ادعاهای مورد مناقشه درباره جنگ غزه، از مهمترین ویژگیهای این سخنرانی بود؛ سخنرانیای که همزمان تلاش داشت روایت رژیم صهیونیستی از جنگ را در برابر انتقادهای بینالمللی تثبیت کند و پیامهای سیاسی مشخصی را به افکار عمومی داخل سرزمینهای اشغالی منتقل کند.
انتهای پیام/
