نقش سونوگرافی داپلر رنگی در تشخیص عوارض فیلر های زیبایی

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران با همکاری محققانی از خارج از کشور، در مطالعه‌ای بر نقش سونوگرافی داپلر رنگی در تشخیص عوارض ناشی از تزریق فیلرهای زیبایی و شناسایی نوع ماده تزریق‌شده تأکید کردند؛ یافته‌های این مطالعه همچنین نشان داد بخشی از عوارض زودرس با تزریق توسط افراد غیرپزشک و برخی عوارض دیررس با نوع فیلر و پاسخ بافتی بدن ارتباط دارد.این پژوهش با بررسی عوارض ناشی از تزریق فیلرهای زیبایی، قابلیت سونوگرافی داپلر رنگی را در شناسایی نوع ماده تزریق‌شده و ارزیابی آسیب‌های ایجادشده در بافت بررسی کرده است. نتایج این مطالعه در Journal of the American Academy of Dermatology منتشر شده است.

بررسی داده‌های بیماران نشان داد زمان بروز عوارض می‌تواند با تخصص و میزان مهارت فرد تزریق‌کننده ارتباط داشته باشد. بر اساس یافته‌های این مطالعه، عوارض زودرس که کمتر از چهار هفته پس از تزریق بروز کرده بودند، بیشتر شامل مشکلات عروقی، عفونت و التهاب شدید بودند و ۶۲ درصد از موارد زودرس در تزریق‌های انجام‌شده توسط افراد غیرپزشک مشاهده شد. در مقابل، عوارض دیررس که بیش از چهار هفته پس از تزریق بروز کرده بودند، بیشتر شامل گرانولوم و ندول‌های ماندگار بودند. در این گروه، ۴۰ درصد موارد در تزریق‌های انجام‌شده توسط متخصصان پوست و ۴۰ درصد نیز در تزریق‌های انجام‌شده توسط پزشکان غیرمتخصص پوست مشاهده شد.

پژوهشگران بر این باورند که عوارض حاد و زودرس می‌تواند با خطاهای تکنیکی و رعایت‌نشدن اصول استریل هنگام تزریق توسط افراد آموزش‌ندیده ارتباط داشته باشد، در حالی که در عوارض دیررس، نوع ماده تزریقی و پاسخ ایمنی بدن در طول زمان نقش بیشتری دارد.

یکی دیگر از یافته‌های این مطالعه، امکان تفکیک انواع فیلر و عوارض مرتبط با آنها با استفاده از سونوگرافی بود. هیالورونیک اسید (HA) با سهم ۵۷.۳ درصد، شایع‌ترین ماده شناسایی‌شده در میان فیلرهای مورد بررسی بود. همچنین تمامی عوارض عروقی گزارش‌شده در این مطالعه به فیلرهای حاوی هیالورونیک اسید مربوط بود.

پژوهشگران با اشاره به قابل‌بازگشت بودن هیالورونیک اسید در مقایسه با برخی مواد دیگر، تأکید کردند که تزریق نادرست این ماده نیز می‌تواند با عوارض جدی همراه باشد. در این بررسی همچنین گرانولوم در تمامی موارد تزریق سیلیکون و پلی‌کپرولاکتون (PCL) مشاهده شد و در ۲۶.۳ درصد موارد مرتبط با ژل پلی‌آکریل‌آمید (PAAG) نیز گرانولوم گزارش شد.

یکی از یافته‌های قابل توجه این مطالعه، میزان آگاهی بیماران از ماده تزریق‌شده بود. بر اساس نتایج، ۴۱.۶ درصد بیماران دقیقاً نمی‌دانستند چه ماده‌ای به صورت آنها تزریق شده است. همچنین در ۳۷ درصد موارد، میان اظهارات بیمار درباره نوع فیلر تزریق‌شده و یافته‌های حاصل از سونوگرافی تطابق وجود نداشت. به گفته پژوهشگران، این یافته اهمیت تصویربرداری سونوگرافی را در شناسایی ماده تزریق‌شده و ارزیابی عوارض، پیش از انتخاب روش درمانی نشان می‌دهد.

بررسی تصاویر سونوگرافی بیماران مبتلا به عوارض فیلر نشان داد رسوبات پیچیده فیلر همراه با بقایای داخلی و التهاب بافت‌های اطراف با ۳۳.۷ درصد، گرانولوم یا توده‌های التهابی با ۲۸.۱ درصد، پانیکولیت یا التهاب چربی زیر پوست با ۲۳.۶ درصد و تجمع مایع و آبسه با ۲۲.۵ درصد، از یافته‌های مشاهده‌شده بودند. همچنین عوارض و انسدادهای عروقی در ۱۳.۷ درصد موارد شناسایی شد.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد سونوگرافی داپلر رنگی می‌تواند در ارزیابی عوارض ناشی از تزریق فیلر و شناسایی نوع ماده تزریق‌شده مورد استفاده قرار گیرد. پژوهشگران همچنین بر اهمیت توجه به تخصص و صلاحیت فرد تزریق‌کننده و ارزیابی دقیق بیماران در صورت بروز عوارض تأکید کرده‌اند.