آیا تهران و واشنگتن به میز مذاکره بازمیگردند؟/ آزمون میانجیها در نیویورک
در حالی که سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پس از پایان نشست مجمع عمومی سازمان ملل همچنان در نیویورک مانده است، تلاش میانجیها برای زنده نگه داشتن مسیر دیپلماسی میان تهران و واشنگتن ادامه دارد؛ تلاشی که اکنون قرار است با برگزاری رایزنیهای جداگانه میان میانجیها و نمایندگان ایران و آمریکا دنبال شود. بر اساس گزارشهای منتشر شده، قرار است تا ساعاتی دیگر، وزیر امور خارجه ایران به همراه هیات ایرانی در دیدار با میانجیگران مذاکرات با آمریکا، آخرین پیشنهادها و دیدگاهها درباره شرایط موجود را مورد بررسی قرار دهند. همچنین پیشتر رویترز نیز از احتمال گفتوگوی میانجیهای قطری با عراقچی و طرف آمریکایی در نیویورک خبر داده بود.
ماندن عراقچی در نیویورک در شرایطی صورت میگیرد که تهران با وجود رد علنی پیشنهادش از سوی دونالد ترامپ، همچنان منتظر دریافت پاسخ رسمی آمریکا از طریق میانجیهاست. ایران پیشتر پیشنهاد کرده بود در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا، رفع محاصره دریایی بنادر ایران، لغو تحریمهای نفتی و برقراری آتشبس، تنگه هرمز ظرف هفت روز بازگشایی شود و مذاکرات هستهای از سر گرفته شود. این پیشنهاد از طریق میانجیها به طرف آمریکایی منتقل شده بود و اکنون نسخهای اصلاحشده از همان پیشنهاد در دستور کار رایزنیهای تازه قرار گرفته است.
در چنین فضایی، والاستریت ژورنال گزارش داده است که میانجیهای منطقهای در تلاشاند ایران را به ارائه امتیازهایی در پرونده هستهای ترغیب کنند تا زمینه برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا فراهم شود. بر اساس این گزارش، این تلاشها در شرایطی دنبال میشود که میانجیها نگران بازگشت جنگ به مرحلهای گستردهتر هستند و میکوشند راهی برای بازگرداندن تهران و واشنگتن به مسیر مذاکره پیدا کنند.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ نیز درصدد آن است که محور مذاکرات را بیش از گذشته به برنامه هستهای ایران بازگرداند و هدف اصلی جنگ را جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تعریف کند. در مقابل، تهران تاکنون نشانه روشنی از پذیرش امتیاز تازه در این حوزه ارائه نکرده و مقامهای ایرانی بر این موضع تاکید داشتهاند که پیشنهاد اخیر، در چارچوب همان تفاهمی قرار دارد که پیشتر میان دو طرف شکل گرفته بود.
دونالد ترامپ روز شنبه پیشنهاد ایران را رد و آن را غیرقابل قبول توصیف کرد. با این حال، او یک روز بعد گفت انتظار دارد مذاکرات بیشتری با ایران در طول هفته جاری انجام شود؛ موضعی که نشان میدهد رد پیشنهاد اخیر لزوماً به معنای پایان کانال دیپلماتیک نیست.
سیانان نیز گزارش داده است که از نگاه دولت آمریکا، یکی از دلایل اصلی رد پیشنهاد تهران این بوده که ایران خواستار دریافت امتیازات پیش از آغاز مذاکرات شده است. مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفته است تهران خواهان رفع فشارهای اقتصادی و آزادسازی داراییها از ابتدا بوده و سپس وعده داده است وارد مذاکرات شود. او همچنین گفته است دولت ترامپ نسبت به آمادگی ایران برای مذاکره بر سر پایان برنامه هستهای اطمینان ندارد.
با وجود رد پیشنهاد ایران توسط ترامپ، رئیس دستگاه دیپلماسی ایران تاکید دارد که تهران همچنان راهحل دیپلماتیک را دنبال میکند و منتظر دریافت دیدگاه نهایی آمریکا از طریق میانجیهاست. این در حالی است که گزارشهای اخیر از اختلاف عمیق دو طرف درباره ترتیب اجرای تعهدات حکایت دارد؛ تهران خواهان برداشتن گامهای مشخص از سوی واشنگتن پیش از بازگشایی هرمز و ازسرگیری مذاکرات است، در حالی که واشنگتن بر دریافت تضمینها و امتیازهای بیشتر، بهویژه در پرونده هستهای، تأکید دارد.
به این ترتیب، ماندن عراقچی در نیویورک و ادامه فعالیت میانجیها نشان میدهد درهای دیپلماسی همچنان بسته نشده است، اما مسیر رسیدن به توافق با اختلاف بر سر تنگه هرمز، تحریمها، محاصره دریایی و آینده برنامه هستهای ایران همچنان با موانع جدی روبهروست. در این میان، رایزنیهای جداگانه میان میانجیها و دو طرف میتواند آزمونی برای سنجش امکان بازگرداندن مذاکرات به مسیر عملی باشد.
انتهای پیام/
