تأکید بر آمادگی مزارع پیش از سیلاب/راهکار‌های کاهش خسارت در بخش کشاورزی
گروه اقتصادی/ آمادگی پیش از وقوع سیلاب، رعایت نکات ایمنی هنگام بروز این پدیده و ارزیابی خسارت‌ها پس از فروکش‌کردن آب، سه محور اصلی مدیریت بحران در بخش کشاورزی به شمار می‌روند.
بر اساس توصیه‌های منتشرشده از سوی روابط عمومی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اسکو، کشاورزان با انجام اقدامات پیشگیرانه و رعایت دستورالعمل‌های ایمنی می‌توانند از بخشی از خسارت‌های احتمالی سیلاب به مزارع، باغ‌ها، دام‌ها و تأسیسات کشاورزی جلوگیری کنند.
ضرورت اقدامات پیشگیرانه پیش از وقوع سیلاب
یکی از مهم‌ترین اقدامات پیش از وقوع سیلاب، بررسی مسیر آبراهه‌ها و زهکش‌ها و جلوگیری از انسداد آنهاست. همچنین وضعیت دیواره‌ها، کانال‌های آبیاری و تأسیسات کشاورزی باید بررسی شود تا مشکلات احتمالی پیش از وقوع بحران شناسایی و برطرف شوند.
انتقال تجهیزات، ماشین‌آلات قابل جابه‌جایی، بذر، کود و سموم کشاورزی به محل‌های امن و دور از مسیر جریان آب نیز از دیگر اقدامات ضروری در این مرحله است. نگهداری نهاده‌های کشاورزی در محل‌های خشک و ایمن می‌تواند از خسارت ناشی از آب‌گرفتگی و آلودگی آنها جلوگیری کند.
پیگیری هشدار‌های هواشناسی و اطلاعیه‌های مدیریت بحران نیز به کشاورزان کمک می‌کند تا برای مواجهه با شرایط نامساعد جوی آمادگی بیشتری داشته باشند. همچنین بررسی مسیر‌های دسترسی به مزارع، باغ‌ها و محل نگهداری دام‌ها و پیش‌بینی راه‌های ایمن برای جابه‌جایی دام‌ها در صورت نیاز، می‌تواند در کاهش خسارت‌های احتمالی مؤثر باشد.
رعایت نکات ایمنی هنگام وقوع سیلاب
با آغاز سیلاب، حفظ جان افراد باید در اولویت قرار گیرد. نزدیک‌شدن به رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مسیر جریان سیلاب و همچنین عبور با خودرو یا ماشین‌آلات کشاورزی از آب جاری خطرناک است و باید از آن خودداری شود.
در این شرایط، تلاش برای نجات محصولات، تجهیزات و ماشین‌آلات نباید جان کشاورزان و سایر افراد را به خطر بیندازد. انتقال دام‌ها به مناطق مرتفع و امن نیز تنها در صورتی توصیه می‌شود که این اقدام بدون به خطر افتادن ایمنی افراد امکان‌پذیر باشد.
همچنین باید از ورود به ساختمان‌ها، انبار‌ها و تأسیساتی که احتمال آسیب‌دیدگی یا ناپایداری آنها وجود دارد، خودداری شود. در صورت آب‌گرفتگی تأسیسات برقی، دست‌زدن به تجهیزات و سیم‌های برق می‌تواند خطر برق‌گرفتگی به همراه داشته باشد.
جلوگیری از ورود پسماندها، مواد شیمیایی و رواناب‌های آلوده به منابع آب و محل نگهداری نهاده‌ها نیز اهمیت دارد؛ زیرا آلودگی آب و خاک می‌تواند علاوه بر ایجاد خسارت مستقیم به محصولات کشاورزی، سلامت دام‌ها و ایمنی محصولات تولیدی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
ارزیابی خسارت‌ها پس از فروکش‌کردن سیلاب
اقدامات لازم پس از فروکش‌کردن سیلاب بخش مهمی از مدیریت بحران را تشکیل می‌دهد. در این مرحله، ورود ماشین‌آلات سنگین به زمین‌های اشباع و گل‌آلود باید تا فراهم‌شدن شرایط مناسب به تعویق بیفتد؛ زیرا تردد زودهنگام ماشین‌آلات می‌تواند موجب فشردگی خاک و تشدید آسیب به زمین‌های کشاورزی شود.
همچنین خسارت‌های واردشده به مزارع، باغ‌ها، محصولات، سامانه‌های آبیاری، کانال‌های انتقال آب، دیواره‌ها و سایر تأسیسات کشاورزی باید بررسی و مستند شود. تهیه عکس و فیلم از خسارت‌ها، ثبت محل و نوع آسیب و نگهداری مدارک مرتبط می‌تواند در ارائه گزارش به مراجع مسئول و پیگیری وضعیت بهره‌برداران آسیب‌دیده مؤثر باشد.
گزارش خسارت‌های واردشده به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان نیز از جمله اقداماتی است که می‌تواند به ثبت دقیق آسیب‌ها و بررسی وضعیت کشاورزان کمک کند.
از سوی دیگر، پس از فروکش‌کردن سیلاب باید وضعیت زهکش‌ها، کیفیت آب مورد استفاده برای آبیاری و سلامت محصولات و نهاده‌های در معرض آب‌گرفتگی بررسی شود. در صورت احتمال آلودگی محصولات، آب یا نهاده‌ها، استفاده از آنها باید تا زمان ارزیابی و اطمینان از ایمنی به تعویق بیفتد.
در باغ‌ها نیز بررسی وضعیت درختان، ریشه‌ها و تأسیسات آبیاری و ارزیابی آثار فرسایش خاک و رسوب‌گذاری می‌تواند در تعیین اقدامات اصلاحی و بازگرداندن زمین به شرایط مناسب تولید اهمیت داشته باشد.
بازگشت ایمن به فعالیت‌های کشاورزی
سیلاب می‌تواند علاوه بر آسیب به محصولات و باغ‌ها، زیرساخت‌های آبیاری، تجهیزات و امکانات مورد استفاده در فعالیت‌های کشاورزی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. از این رو، بازگشت به فعالیت عادی باید پس از بررسی ایمنی محیط، ارزیابی خسارت‌ها و اطمینان از مناسب‌بودن شرایط زمین و منابع آب انجام شود.
بر این اساس، پیشگیری، رعایت نکات ایمنی و ارزیابی اصولی خسارت‌ها از مهم‌ترین اقدامات برای کاهش آسیب‌های ناشی از سیلاب در بخش کشاورزی است؛ اقداماتی که می‌تواند به حفاظت از منابع تولید، کاهش خسارت‌های اقتصادی و تسریع روند بازگشت بهره‌برداران به فعالیت‌های کشاورزی کمک کند.
انتهای پیام/
