کاهش ۲۵ درصدی مصرف آب پایتخت در سایه کسری ۳۶ درصدی بارندگی

به گزارش گروه اجتماعی برنا، علیرضا جزءقاسمی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در نشست خبری امروز 19 مهر 1405به تشریح آخرین وضعیت منابع آبی پایتخت پرداخت.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: مصرف روزانه آب تهران که حدود ۲ سال قبل به ۴ میلیون مترمکعب می‌رسید، اکنون به حدود ۳ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. به این ترتیب، مصرف روزانه آب شهر تهران یک میلیون مترمکعب، معادل حدود ۲۵ درصد، کاهش پیدا کرده است. 

آب دوباره گران می‌شود؟

او با قدردانی از همراهی شهروندان در مدیریت مصرف آب افزود: سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی نیز از حدود ۲۵۰ لیتر در شبانه‌روز به ۱۸۰ لیتر رسیده است؛ یعنی هر شهروند به‌طور متوسط روزانه ۷۰ لیتر کمتر از گذشته آب مصرف می‌کند. 

به گفته مدیرعامل آبفای استان تهران، این کاهش حاصل مجموعه‌ای از اقدامات در شبکه توزیع، اصلاح و مدیریت هوشمند فشار آب و همراهی مردم بوده است. با این حال، سرانه مصرف همچنان از هدف تعیین‌شده یعنی ۱۳۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز بیشتر است و مدیریت مصرف باید ادامه پیدا کند. 

جزءقاسمی اظهار کرد: در ۶ ماه نخست سال جاری، حدود ۷۰ میلیون مترمکعب کاهش مصرف آب در استان تهران ثبت شده است. همچنین مقایسه عملکرد سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۳ نشان می‌دهد میزان مصرف آب در این دوره حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. 

بارندگی تهران ۳۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت

مدیرعامل آبفای استان تهران گفت: هرچند میزان بارندگی در سال آبی گذشته نسبت به سال قبل از آن حدود ۱۱ درصد افزایش داشت، این میزان همچنان ۳۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بود. 

او تصریح کرد: سال آبی جدید به‌تازگی آغاز شده و امید است بارش‌های مناسب در ماه‌های پیش رو به بهبود وضعیت منابع آبی استان کمک کند. 

جزءقاسمی افزود: برای عبور از یک سال آبی با شرایط نرمال، به حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب سطحی در پنج سد تأمین‌کننده آب تهران، علاوه بر منابع آب زیرزمینی، نیاز داریم. این در حالی است که سال آبی گذشته را با حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب سطحی آغاز کردیم. 

به گفته او، منابع تأمین آب تهران شامل سد‌های طالقان، کرج، لار، لتیان و ماملو و همچنین منابع آب زیرزمینی است. در شرایطی که بارندگی در استان‌های تهران، البرز و سمنان وضعیت مناسبی نداشته، افزایش بارش در سایر مناطق کشور لزوماً نمی‌تواند کمبود منابع آب پایتخت را جبران کند؛ زیرا این بارندگی‌ها الزاماً بر منابع محلی تأمین آب تهران تأثیر مستقیم ندارند. 

سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران کاهش یافت

مدیرعامل آبفای استان تهران گفت: در سال‌های گذشته و با کاهش منابع آب سطحی، سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران افزایش یافت و در مقطعی به حدود ۵۰ درصد رسید. 

او افزود: سهم منابع زیرزمینی در سال‌های نه‌چندان دور حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد بود، اما با تداوم خشکسالی‌ها، وابستگی به این منابع افزایش پیدا کرد. از سال گذشته، کاهش برداشت از منابع زیرزمینی دوباره در دستور کار قرار گرفته و اکنون حدود ۳۵ درصد آب تهران از این منابع تأمین می‌شود. 

به گفته جزءقاسمی، برنامه‌ریزی شده است در صورت فراهم بودن شرایط، این سهم در نیمه دوم سال به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش یابد تا فشار بر سفره‌های زیرزمینی کمتر شود. 

او در عین حال تأکید کرد که برداشت از منابع زیرزمینی تنها به آبفای استان تهران محدود نیست و شهرداری‌ها، صنایع و بخش کشاورزی نیز از این منابع استفاده می‌کنند. بنابراین، مدیریت این منابع به کنترل برداشت در بخش‌های مختلف نیاز دارد. 

تابستان بدون قطعی ناشی از مدیریت فشار شبکه

جزءقاسمی گفت: با وجود محدودیت منابع آبی، این استان تابستان را بدون بروز اختلال جدی در تأمین آب و خدمات فاضلاب پشت سر گذاشت. 

او افزود: بیش از ۲۰۰ نقطه از تأسیسات اصلی آبفای استان آسیب دید، اما با تلاش نیرو‌های امدادی و واکنش سریع، همکاری سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان و ترمیم تأسیسات این حوادث به قطع آب شهروندان منجر نشد. 

مدیرعامل آبفای استان تهران همچنین گفت از بهمن‌ماه سال گذشته، مدیریت فشار شبکه بازنگری شده و این فرایند به‌صورت هوشمند دنبال می‌شود.

به گفته او در سال جاری هیچ نقطه‌ای از شبکه به دلیل کاهش فشار با قطع آب مواجه نشده است. 

او با اشاره به گستردگی زیرساخت‌های آبرسانی پایتخت اعلام کرد شبکه و خطوط انتقال آب تهران حدود ۲۰ هزار کیلومتر طول دارند و مدیریت دقیق آنها به توسعه تجهیزات پایش، حسگر‌های فشار و فناوری‌های هوشمند نیاز دارد. 

جزءقاسمی میزان آب بدون درآمد در تهران را حدود ۲۲ درصد اعلام کرد و گفت: بخشی از این میزان به انشعاب‌های غیرمجاز و خطا‌های ابزار‌های اندازه‌گیری مربوط می‌شود و بخش دیگری ناشی از نشتی و مشکلات شبکه است. او افزود استفاده از فناوری‌های جدید شرکت‌های دانش‌بنیان، از جمله روش‌های نوین نشت‌یابی و سامانه‌های پایش فشار، برای مدیریت بهتر شبکه در دستور کار قرار دارد. 

نصب ۲۰۰ مخزن اضطراری آب در تهران

مدیرعامل آبفای استان تهران گفت: با همکاری شهرداری تهران، حدود ۲۰۰ مخزن اضطراری آب در شهر نصب شده است. 

به گفته او، این مخازن به شیر‌های ویژه‌ای مجهز هستند که در شرایط اضطراری، از جمله وقوع زلزله یا اختلال در شبکه، به‌صورت خودکار عمل می‌کنند و امکان حفظ ذخیره آب را فراهم می‌سازند. 

جزءقاسمی افزود: این شیرآلات پیش‌تر از خارج کشور، از جمله ژاپن، تأمین می‌شدند، اما یک شرکت دانش‌بنیان داخلی به‌تازگی موفق به تولید آنها شده است و سفارش ساخت بیش از ۱۳۰ دستگاه از این تجهیزات نیز ثبت شده است. 

او با اشاره به اهمیت کیفیت آب شرب تهران گفت: بیش از ۲۵ آزمایشگاه آبفا کنترل کیفیت آب را انجام می‌دهند و دانشگاه‌های علوم پزشکی و شبکه‌های بهداشت نیز به‌صورت مستقل بر کیفیت آب نظارت دارند. سالانه حدود ۲ میلیون آزمون کیفی روی آب استان انجام می‌شود. 

افزایش ظرفیت بازچرخانی پساب با سرمایه‌گذاری ۲۶ همتی

مدیرعامل آبفای استان تهران از بهره‌برداری چهار پروژه مهم فاضلاب تا پایان سال جاری به‌عنوان یکی از اولویت‌های این شرکت نام برد. 

به گفته او، این طرح‌ها شامل فاز‌های هفتم و هشتم تصفیه‌خانه جنوب تهران، تصفیه‌خانه پرند، تصفیه‌خانه رودهن و بومهن و ارتقای تصفیه‌خانه شهرک غرب است. پیشرفت فیزیکی این پروژه‌ها به حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد رسیده و برای اجرای آنها حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری انجام شده است. 

جزءقاسمی اعلام کرد با بهره‌برداری از این طرح‌ها، سالانه ۱۱۸ میلیون مترمکعب به ظرفیت تصفیه فاضلاب و تولید آب بازیافتی استان اضافه خواهد شد. 

او خاطرنشان کرد: ظرفیت فعلی تولید آب بازیافتی در استان تهران حدود ۵۸۸ میلیون مترمکعب در سال است. اجرای این پروژه‌ها علاوه بر افزایش ظرفیت استفاده مجدد از آب، به متوازن‌شدن ظرفیت جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب نیز کمک می‌کند. 

به گفته مدیرعامل آبفای استان تهران، پوشش شبکه فاضلاب تهران حدود ۹۵ درصد و پوشش تصفیه‌خانه‌ها نزدیک به ۸۰ درصد است. تکمیل پروژه‌های در دست اجرا می‌تواند ظرفیت تصفیه را افزایش دهد و امکان استفاده بیشتر از پساب در صنعت و سایر مصارف مجاز را فراهم کند. 

او تکمیل رینگ غربی آبرسانی تهران تا پایان سال را نیز از برنامه‌های مهم شرکت دانست و گفت: با تکمیل این طرح، امکان جابه‌جایی آب میان سامانه‌های مختلف شهر افزایش می‌یابد و مدیریت توزیع آب به‌ویژه در شرایط محدودیت منابع تسهیل می‌شود. به گفته او، وضعیت سامانه غربی در مقایسه با سامانه شرقی مناسب‌تر است و تکمیل رینگ آبرسانی می‌تواند ظرفیت مانور شبکه را افزایش دهد. 

فاصله ۷۷ هزار تومانی میان هزینه تأمین و مبلغ دریافتی آب

مدیرعامل آبفای استان تهران در بخش دیگری از سخنان خود به محدودیت‌های مالی این شرکت اشاره کرد و گفت: هزینه تأمین هر مترمکعب آب برای این شرکت حدود ۸۸ هزار تومان است، در حالی که به‌طور متوسط حدود ۱۱ هزار تومان به ازای هر مترمکعب از مشترکان دریافت می‌شود. 

او اظهار کرد: تعرفه آب تکلیفی است و تعیین آن در اختیار شرکت آبفا نیست. فاصله میان قیمت تمام‌شده و مبلغ دریافتی از مشترکان در سال‌های اخیر افزایش یافته و رشد هزینه‌ها نیز شرایط مالی شرکت را دشوارتر کرده است. 

جزءقاسمی گفت: پیشنهاد‌هایی برای افزایش تعرفه در پله‌های مختلف مصرف، در محدوده ۶ تا ۱۲ درصد، ارائه شده بود، اما این پیشنهاد‌ها به تصویب نرسید. 

او با اشاره به کاهش اعتبارات عمرانی افزود: در شرایط فعلی، اجرای پروژه‌های زیرساختی بیش از گذشته به منابع جاری شرکت، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و تسهیلات بانکی وابسته است. با وجود این محدودیت‌ها، تلاش می‌شود پروژه‌های اولویت‌دار حوزه آب و فاضلاب طبق برنامه پیش بروند. 

مدیرعامل آبفای استان تهران در پایان با تأکید بر ضرورت ادامه مدیریت مصرف آب گفت: کاهش مصرف، بهبود مدیریت شبکه و اجرای پروژه‌های زیرساختی در کنار همراهی مردم، از عوامل مؤثر در پایداری تأمین آب تهران هستند.