حفاظت از میراث‌فرهنگی آسیا نیازمند همکاری مشترک کشور‌های منطقه است
به گزارش گروه اجتماعی برنا، علی دارابی در چهارمین نشست شورای اتحادیه میراث فرهنگی آسیا (ACHA) با اشاره به اهمیت میراث‌فرهنگی به‌عنوان مجموعه‌ای از بناها، محوطه‌های تاریخی و سنت‌های فرهنگی که حافظه زنده ملت‌ها و پیوند میان نسل‌های گذشته، حال و آینده را شکل می‌دهد، اظهار کرد: حفاظت از این میراث، مسئولیتی فراتر از مرز‌های ملی و تعهدی بین‌المللی است که تحقق آن مستلزم صلح، امنیت، همکاری و احترام متقابل میان ملت‌هاست.
قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور با بیان اینکه میراث فرهنگی در شرایط جنگ و بحران بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید قرار می‌گیرد، افزود: تجربه‌های تاریخی نشان می‌دهد که درگیری‌های مسلحانه و بحران‌های انسانی و فرهنگی، خسارت‌های جبران‌ناپذیری به میراث ملت‌ها وارد می‌کنند.
او با اشاره به خسارت‌های انسانی و فرهنگی ناشی از جنگ‌ها و بحران‌ها، از جمله آسیب به آثار تاریخی و فرهنگی ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو، تصریح کرد: تهدید جان انسان‌ها و تخریب زیرساخت‌ها می‌تواند حافظه تاریخی ملت‌ها و میراث مشترک بشریت را نیز در معرض نابودی قرار دهد.
دارابی با اشاره به تجربه جهانی حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، خاطرنشان کرد: حفاظت از میراث فرهنگی نباید به دوران صلح محدود بماند، بلکه باید در شرایط بحران و جنگ نیز به‌عنوان مسئولیتی حقوقی، اخلاقی و تمدنی دنبال شود.
قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی اظهار کرد: در کنار خسارات انسانی جبران‌ناپذیر، ۱۴۹ اثر تاریخی و فرهنگی نیز آسیب دیده‌اند. این آثار شامل موزه‌ها، بناها و محوطه‌های تاریخی‌فرهنگی و از جمله چهار اثر ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند. این واقعیت تلخ نشان می‌دهد که جنگ، افزون بر تهدید جان انسان‌ها و تخریب زیرساخت‌ها، حافظه تاریخی ملت‌ها و میراث مشترک بشریت را نیز در معرض نابودی قرار می‌دهد.
او با تأکید بر ضرورت تبدیل همبستگی کشور‌های آسیایی به اقدامات عملی، سه محور «ایجاد سازوکار منطقه‌ای برای حفاظت از میراث‌فرهنگی در بحران»، «توسعه همکاری‌های علمی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین» و «تقویت همبستگی و دیپلماسی فرهنگی در آسیا» را برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای پیشنهاد کرد.
دارابی در توضیح این محور‌ها گفت: اتحادیه میراث فرهنگی آسیا با نگاهی راهبردی، ابتکار عملی حفاظت از میراث‌فرهنگی در شرایط بحران را پایه‌گذاری کند. این طرح می‌تواند با تشکیل کارگروهی تخصصی برای تدوین چارچوب‌های عملیاتی در چهار مرحله پیشگیری، آمادگی، واکنش و بازسازی آغاز شود و با ایجاد شبکه‌ای پویا از متخصصان منطقه‌ای در حوزه‌های مرمت، باستان‌شناسی، موزه‌داری و مدیریت بحران ادامه یابد.
قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور استفاده از فناوری‌های دیجیتال، تصویربرداری ماهواره‌ای، سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی، اسکن سه‌بعدی، هوش مصنوعی و پایگاه‌های داده مشترک را از فرصت‌های مهم برای شناسایی، مستندسازی، پایش و حفاظت از میراث‌فرهنگی دانست و بر ضرورت ایجاد شبکه‌ای از دانش و داده‌های تخصصی میان کشور‌های عضو تأکید کرد.
او افزود: میراث‌فرهنگی نباید قربانی منازعات سیاسی و نظامی شود. کشور‌های عضو می‌توانند با تقویت گفتوگو، تبادل متخصصان، اجرای طرح‌های پژوهشی مشترک و حمایت متقابل از میراث‌فرهنگی یکدیگر، زمینه همکاری‌های پایدار را فراهم کنند؛ چراکه میراث تمدنی نه عامل جدایی ملت‌ها، بلکه زمینه‌ای برای همگرایی، تفاهم و صلح پایدار است. همچنین فرهنگ زبان گفتوگو و باز کردن همه قفل‌ها و گره‌ها در مناسبات جهانی است.
دارابی همچنین آمادگی جمهوری اسلامی ایران را برای توسعه همکاری‌های آموزشی و پژوهشی، تبادل تجربیات تخصصی، مستندسازی دیجیتال و تدوین راهکار‌های مشترک حفاظت از میراث‌فرهنگی در شرایط اضطراری اعلام کرد.
قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور در پایان با تأکید بر ضرورت اتخاذ موضعی مشترک در برابر تهدید‌های متوجه میراث فرهنگی گفت: امروز باید با صدایی واحد اعلام کنیم که جنگ و تخریب میراث‌فرهنگی، آینده مشترک ما را تهدید می‌کند و هیچ ملتی نباید در مواجهه با چنین تهدیدی تنها بماند.
او ابراز امیدواری کرد که این نشست گامی مؤثر در جهت تحکیم همکاری‌های منطقه‌ای و شکل‌گیری اقداماتی عملی و پایدار برای حفاظت از میراث‌فرهنگی آسیا باشد.
