هشدار درباره ماندگاری سموم شیمیایی در محیط زیست و بدن جانوران

به گزارش گروه اجتماعی برنا،  محسن فرهادی، رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت به مناسبت روز پیشگیری از مسمومیت‌های شیمیایی، با اشاره به آثار احتمالی این مواد بر سلامت انسان و محیط زیست گفت: برخی ترکیبات شیمیایی می‌توانند عوارض جدی ایجاد کنند و حتی برای مدت طولانی در محیط باقی بمانند؛ ازاین‌رو، آگاهی از ویژگی‌ها و نحوه صحیح استفاده از آنها اهمیت زیادی دارد.

وی با بیان اینکه سموم شیمیایی برای اهداف مختلفی از جمله کنترل آفات خانگی و کشاورزی استفاده می‌شوند، افزود: مصرف این مواد بدون شناخت کافی از ترکیبات، نحوه اثرگذاری و الزامات ایمنی می‌تواند سلامت افراد را به خطر بیندازد.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با اشاره به خطرات مخلوط کردن غیراصولی مواد شیمیایی اظهار کرد: ترکیب برخی مواد با یکدیگر ممکن است به تولید ترکیبات سمی و خفه‌کننده منجر شود. حتی شوینده‌های معمولی مانند سفیدکننده‌ها نیز باید مطابق دستورالعمل مصرف شوند و نباید آنها را با پاک‌کننده‌های دیگر ترکیب کرد.

فرهادی همچنین با اشاره به آثار برخی سموم، از جمله ترکیبات فسفره، توضیح داد که این مواد می‌توانند از مسیر‌های مختلف وارد بدن شوند و با مختل کردن عملکرد طبیعی آن، عوارض جدی به همراه داشته باشند.

وی توصیه کرد افراد فاقد دانش تخصصی از مصرف خودسرانه سموم خودداری کنند و برای انجام عملیات مبارزه با آفات، به‌ویژه در محیط‌های مسکونی و عمومی، از متخصصان دارای صلاحیت کمک بگیرند.

فرهادی با تأکید بر اینکه آثار مواد شیمیایی به سلامت مستقیم انسان محدود نمی‌شود، گفت: برخی ترکیبات به‌آسانی در طبیعت تجزیه نمی‌شوند و ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها در محیط باقی بمانند. آثار بعضی سموم پایدار نیز در بافت بدن آبزیان و دیگر جانوران مشاهده شده است.

وی افزود: در انتخاب سموم باید علاوه بر اثربخشی در کنترل آفات، پیامد‌های احتمالی آنها برای انسان، محیط زیست، جانوران و حشرات مفید نیز در نظر گرفته شود. بر همین اساس، استفاده از این مواد باید مطابق ضوابط تخصصی و فهرست سموم مجاز صورت گیرد.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با اشاره به اهمیت رعایت دوره کارنس در کشاورزی اظهار کرد: فاصله زمانی میان مصرف سم و برداشت محصول با هدف کاهش باقی‌مانده سموم و رسیدن آن به سطح قابل قبول تعیین می‌شود و رعایت آن برای حفاظت از سلامت مصرف‌کنندگان ضروری است.

وی با اشاره به گزارش‌هایی از مسمومیت‌های احتمالی مرتبط با باقی‌مانده سموم در محصولات گلخانه‌ای در سال‌های گذشته، تأکید کرد: شست‌وشوی محصولات به‌تنهایی جایگزین رعایت اصول صحیح سم‌پاشی و دوره کارنس نمی‌شود.

فرهادی از تولیدکنندگان محصولات کشاورزی خواست از سموم مجاز استفاده کنند و دستورالعمل‌های مربوط به میزان مصرف و فاصله زمانی تا برداشت را به‌طور کامل رعایت کنند.

فرهادی با اشاره به اقدامات وزارت بهداشت برای ساماندهی فعالیت شرکت‌های مبارزه با حشرات و جوندگان گفت: بیش از ۴۰۰ شرکت دارای مجوز در این حوزه فعالیت می‌کنند که باید از مسئول فنی برخوردار باشند. نظارت بر عملکرد این شرکت‌ها نیز از طریق دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور انجام می‌شود.

وی از شهروندان خواست پیش از دریافت خدمات سم‌پاشی در منازل، مجتمع‌های مسکونی و سایر اماکن، اعتبار مجوز شرکت ارائه‌دهنده خدمات را بررسی کنند. به گفته وی، اطلاعات شرکت‌های مجاز از طریق وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی مربوط قابل پیگیری است.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت همچنین درباره تبلیغات غیرمعتبر در این حوزه هشدار داد و تأکید کرد ادعا‌هایی مانند استفاده از ترکیبات محرمانه یا سمومی که با یک بار مصرف ایمنی کامل ایجاد می‌کنند، نباید بدون بررسی تخصصی پذیرفته شوند.

وی افزود: سم‌پاشی در اماکنی مانند خوابگاه‌های دانشجویی، هتل‌ها، مدارس، بیمارستان‌ها، پانسیون‌ها و پادگان‌ها به دلیل حضور افراد متعدد، به رعایت دقیق‌تر الزامات ایمنی و استفاده از خدمات شرکت‌های دارای مجوز نیاز دارد.

فرهادی با اشاره به بازنگری دوره‌ای فهرست سموم مجاز گفت: این فهرست با همکاری دستگاه‌های مسئول، از جمله سازمان غذا و دارو و بخش‌های مرتبط با حفظ نباتات وزارت جهاد کشاورزی، به‌روزرسانی می‌شود.

وی افزود: در انتخاب و ارزیابی سموم، علاوه بر میزان اثربخشی، آثار احتمالی آنها بر سلامت انسان و محیط زیست نیز بررسی می‌شود و شرکت‌های فعال موظف‌اند در چارچوب ضوابط تعیین‌شده عمل کنند.

به گفته فرهادی، نظارت‌های بهداشتی بر نحوه استفاده از مواد شیمیایی در بیمارستان‌ها، کارخانه‌ها، شرکت‌ها و دیگر محیط‌های عمومی و کاری با همکاری دانشگاه‌های علوم پزشکی ادامه دارد.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با اشاره به ضرورت حفاظت از گروه‌های آسیب‌پذیر گفت: کودکان، زنان باردار، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن، به‌ویژه آسم و بیماری‌های تنفسی، ممکن است در مواجهه با برخی مواد شیمیایی با خطر بیشتری روبه‌رو شوند.

وی تأکید کرد حضور این افراد در محیط هنگام سم‌پاشی یا استفاده از مواد شیمیایی خطرناک باید به‌طور جدی مدیریت شود. همچنین تجهیزات حفاظت فردی باید متناسب با نوع ماده شیمیایی و میزان خطر انتخاب شوند.

فرهادی با هشدار درباره خطرات قرص برنج اظهار کرد: عرضه خارج از مسیر‌های مجاز و استفاده خودسرانه از این ماده می‌تواند به مسمومیت‌های بسیار شدید و حتی مرگ منجر شود.

وی تأکید کرد قرص برنج برای استفاده خودسرانه در منازل و محیط‌های عمومی مناسب نیست و استفاده از آن در فضا‌های بسته می‌تواند افراد حاضر در محیط و حتی فضا‌های مجاور را در معرض خطر قرار دهد.

رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت از مردم خواست از خرید و مصرف خودسرانه این ماده خودداری کنند و موارد عرضه غیرمجاز را از مسیر‌های قانونی و نظارتی گزارش دهند.

فرهادی در پایان با تأکید بر ضرورت شناخت خطرات مواد شیمیایی گفت: مردم باید پیش از استفاده از سموم، شوینده‌ها، گندزدا‌ها و مواد ضدعفونی‌کننده، دستورالعمل مصرف و احتیاط‌های لازم را مطالعه کنند.

وی خاطرنشان کرد برخی مواد شیمیایی می‌توانند عوارض جدی داشته باشند و استفاده از آنها باید با رعایت کامل اصول ایمنی انجام شود. در عملیات گسترده یا تخصصی مبارزه با آفات نیز ضروری است از خدمات افراد متخصص و شرکت‌های دارای مجوز معتبر استفاده شود.

به گفته وی، افزایش آگاهی عمومی، مصرف اصولی مواد شیمیایی و نظارت بر عملکرد ارائه‌دهندگان خدمات، از عوامل مهم پیشگیری از مسمومیت‌های شیمیایی و حفاظت از سلامت انسان و محیط زیست است.

انتهای پیام/