تاکاهیسا زه‌زه با «سوکیاکی» جشنواره توکیو را افتتاح می‌کند؛ روایت ترانه‌ای با ریشه‌های اعتراض
به گزارش خبرنگار برنا؛ فیلم «سوکیاکی» (Sukiyaki) به کارگردانی تاکاهیسا زه‌زه (Zeze Takahisa)، فیلم افتتاحیه سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو است؛ اثری که داستان شکل‌گیری یکی از شناخته‌شده‌ترین ترانه‌های ژاپنی در جهان را روایت می‌کند و به زندگی پرفرازونشیب سه هنرمند سازنده آن می‌پردازد.
ترانه «سوکیاکی» در سال ۱۹۶۳ به موفقیتی جهانی دست یافت و نسخه‌های بازخوانی‌شده آن به زبان‌های دیگر نیز در صدر جدول‌های موسیقی قرار گرفتند. این قطعه در ژاپن با عنوان «اوئه‌ئو موئیت آروکو» (Ue o Muite Aruko) شناخته می‌شود؛ عبارتی به معنای «سرم را بالا می‌گیرم و راه می‌روم».
فیلم زه‌زه علاوه بر روایت موفقیت این ترانه، زندگی سه چهره اصلی شکل‌گیری آن را دنبال می‌کند... ای روکوسوکه، ترانه‌سرا با بازی توری ماتسوزاکا، هاتسای ناکامورا، آهنگساز با بازی جون‌ایچی اوکادا و کیو ساکاموتو، خواننده اثر با بازی تایگا ناکانو. این سه هنرمند در ژاپن به گروه «سه‌نفره ۶۸۹» شهرت داشتند؛ نامی که از اعداد مرتبط با نام‌هایشان گرفته شده بود.
بااین‌حال، مسیر حرفه‌ای و شخصی این سه هنرمند همیشه هموار نبود. بخش مهمی از درام فیلم بر رابطه ناکامورا و روکوسوکه تمرکز دارد؛ دو هنرمندی که در دهه ۱۹۶۰ با همکاری یکدیگر چند ترانه موفق ساختند اما اختلافات میان آن‌ها سرانجام به جدایی انجامید. تشدید مشکلات ناکامورا با الکل نیز بخشی از این مسیر پرتنش بود.
زه‌زه در گفت‌وگویی با رسانه‌ها در دفتر شرکت توهو، توزیع‌کننده ژاپنی فیلم، تاکید کرد که نمایش فرازونشیب‌های زندگی هنرمندان برای روایت داستان ضروری بوده است. او گفت: «ناکامورا پس از موفقیت «سوکیاکی» دوران دشواری را پشت سر گذاشت و ما این بخش از زندگی او را نیز نشان می‌دهیم. اگر فیلم فقط روایت موفقیت بود، جذابیتی نداشت؛ داستان باید فرازونشیب داشته باشد.»
از موسیقی جاز تا اعتراضات خیابانی
فیلم همچنین به زمینه‌های موسیقایی و اجتماعی شکل‌گیری این ترانه می‌پردازد؛ از مهارت ناکامورا در نواختن پیانوی جاز و اجراهایش در کلوب‌های نیویورک گرفته تا علاقه ساکاموتو به موسیقی راک و الویس پریسلی. در این میان، ترانه‌ای که روکوسوکه سرود، ریشه در فضای اجتماعی و سیاسی ژاپن در اوایل دهه ۱۹۶۰ داشت.
روکوسوکه برای نوشتن متن ترانه از اعتراضات سال ۱۹۶۰ علیه پیمان امنیتی ژاپن و آمریکا الهام گرفت. معترضان خواهان صلح بودند اما نتوانستند مانع تصویب این پیمان شوند. مضمون ترانه، دعوت به سربلند ماندن و ادامه دادن با وجود شکست، بازتابی از همین تجربه بود.
زه‌زه درباره استقبال جهانی از این قطعه گفت: «مردم کشورهای دیگر طبیعتا معنای کلمات ترانه را نمی‌فهمیدند اما انرژی آن را احساس می‌کردند. متن ترانه بازتاب‌دهنده اتفاقاتی است که در آن زمان در ژاپن جریان داشت.»
او معتقد است همین پیشینه باعث شده «سوکیاکی» فراتر از یک قطعه شاد موسیقی پاپ باشد و لایه‌های معنایی عمیق‌تری پیدا کند. به گفته کارگردان، روکوسوکه می‌خواست معترضان، با وجود شکست در برابر تصویب پیمان، همچنان سرشان را بالا بگیرند و به راه خود ادامه دهند.
نگرانی کارگردان از محدودتر شدن فرهنگ ژاپن
زه‌زه در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به تفاوت فضای فرهنگی ژاپن در دهه‌های گذشته و امروز پرداخت. او معتقد است ژاپن در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم، تاثیرات فرهنگی متنوعی از کشورهای دیگر می‌پذیرفت و همین تبادل فرهنگی به شکوفایی فرهنگ عامه این کشور کمک کرد.
او گفت: «آن زمان کشور در حال بازیابی از جنگ بود و تاثیرات گوناگونی از خارج به ژاپن سرازیر می‌شد. این تاثیرات انرژی‌ای ایجاد کردند که فرهنگ عامه ژاپن را به حرکت درآورد. اما امروز ژاپن تاثیرات کمتری از خارج جذب می‌کند. فرهنگ زمانی فضایی کاملا باز داشت، اما حالا محدودتر شده است.»
بااین‌حال، به نظر می‌رسد نسل جوان ژاپن بار دیگر به آثار و حال‌وهوای دوران شووا، دوره سلطنت امپراتور هیروهیتو از ۱۹۲۶ تا ۱۹۸۹، علاقه‌مند شده است؛ دوره‌ای که فرهنگ عامه ژاپن در آن شکوفایی چشمگیری را تجربه کرد.
در فیلم «سوکیاکی» انتخاب بازیگران بیش از آن‌که بر شباهت ظاهری به شخصیت‌های واقعی استوار باشد، به حسی بستگی داشته که هر بازیگر می‌توانسته به نقش منتقل کند. بااین‌حال، تایگا ناکانو در بازآفرینی حضور پرانرژی ساکاموتو روی صحنه موفق بوده است. او که در خانواده‌ای فعال در صنعت سرگرمی بزرگ شده، آوازهای ساکاموتو را نیز با صدای خودش اجرا می‌کند.
زه‌زه درباره توانایی او گفت: «وقتی ساکاموتو در فیلم آواز می‌خواند، در واقع صدای تایگا را می‌شنوید. او استعداد فوق‌العاده‌ای در خوانندگی دارد.»
«سوکیاکی» با پیوند دادن تاریخ موسیقی ژاپن به خاطره اعتراضات اجتماعی و زندگی شخصی هنرمندان، تلاش می‌کند نشان دهد چگونه ترانه‌ای با ریشه‌های مشخص در جامعه ژاپن توانست از مرزهای زبانی عبور کند و به اثری محبوب در سراسر جهان تبدیل شود.
انتهای پیام/
