هر آنچه زنان باید درباره نتایج آزمایش پاپ اسمیر و HPV بدانند

به گزارش گروه اجتماعی برنا، علی فرهادی، دکترای تخصصی ویروس‌شناسی پزشکی و عضو هیات علمی گروه علوم آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به نقش آزمایش‌های غربالگری در پیشگیری از سرطان دهانه رحم اظهار کرد: آزمایش پاپ اسمیر با هدف شناسایی تغییرات غیرطبیعی سلول‌های دهانه رحم انجام می‌شود؛ تغییراتی که در صورت شناسایی‌نشدن و پیگیری‌نکردن به‌موقع، ممکن است در برخی موارد به سرطان منجر شوند.

وی افزود: آزمایش مولکولی HPV نیز برای شناسایی انواع ویروس پاپیلومای انسانی به کار می‌رود که برخی از انواع پرخطر آن با ایجاد تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان دهانه رحم ارتباط دارند.

نتایج آزمایش پاپ اسمیر چه مفهومی دارد؟

فرهادی با تشریح انواع نتایج آزمایش پاپ اسمیر بیان کرد: نتیجه این آزمایش ممکن است طبیعی، نامشخص، غیرطبیعی یا نامطلوب گزارش شود که هرکدام مفهوم متفاوتی دارد و باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک تفسیر شود.

وی ادامه داد: نتیجه طبیعی یا منفی به این معناست که در نمونه بررسی‌شده، تغییرات غیرطبیعی سلولی مشاهده نشده است؛ با این حال، طبیعی بودن نتیجه به معنای پایان نیاز به غربالگری نیست، زیرا ممکن است تغییرات سلولی در آینده ایجاد شوند. زمان انجام آزمایش بعدی نیز بر اساس سن، روش غربالگری و شرایط فرد تعیین می‌شود.

این متخصص ویروس‌شناسی پزشکی درباره نتیجه نامشخص یا ASC-US توضیح داد: در این وضعیت، برخی سلول‌های دهانه رحم ظاهری متفاوت از حالت طبیعی دارند، اما علت این تغییرات به‌طور دقیق مشخص نیست و ممکن است عفونت HPV پرخطر، التهاب یا برخی عفونت‌های دیگر در بروز آن نقش داشته باشند. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است انجام آزمایش مولکولی HPV یا بررسی‌های تکمیلی را توصیه کند.

وی با تاکید بر اینکه نتیجه غیرطبیعی پاپ اسمیر لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست، گفت: تغییرات سلولی مشاهده‌شده ممکن است خفیف یا شدید باشند. بسیاری از تغییرات خفیف به‌مرور برطرف می‌شوند، اما برخی تغییرات جدی‌تر به پیگیری و درمان نیاز دارند؛ زیرا در صورت تداوم و درمان‌نشدن، ممکن است در طول زمان به سرطان تبدیل شوند.

فرهادی خاطرنشان کرد: برای مشخص شدن ماهیت تغییرات سلولی و انتخاب روش مناسب پیگیری، ممکن است انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های تکمیلی ضروری باشد.

وی درباره نتیجه نامطلوب آزمایش پاپ اسمیر نیز گفت: گاهی نمونه جمع‌آوری‌شده از دهانه رحم برای بررسی کافی نیست یا کیفیت و وضعیت سلول‌ها به‌گونه‌ای است که امکان ارزیابی دقیق وجود ندارد. در این شرایط، پزشک ممکن است تکرار آزمایش را در زمان مناسب توصیه کند.

آزمایش HPV مثبت یا منفی چه معنایی دارد؟

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به نتایج آزمایش مولکولی HPV اظهار کرد: منفی بودن نتیجه به این معناست که در نمونه بررسی‌شده، انواع پرخطر ویروس که آزمایش برای شناسایی آن‌ها طراحی شده است، تشخیص داده نشده‌اند.

وی افزود: در مقابل، نتیجه مثبت نشان می‌دهد که دست‌کم یکی از انواع پرخطر HPV مورد بررسی شناسایی شده است؛ اما مثبت بودن این آزمایش به‌تنهایی به معنای ابتلا به سرطان دهانه رحم نیست.

فرهادی با تاکید بر ضرورت ارزیابی پزشکی در صورت مثبت شدن آزمایش HPV گفت: سن فرد، نتیجه آزمایش پاپ اسمیر، نوع ویروس شناسایی‌شده و سابقه نتایج آزمایش‌های قبلی در تعیین روش پیگیری اهمیت دارند.

وی همچنین به تفاوت انواع پرخطر و کم‌خطر HPV اشاره کرد و افزود: انواع کم‌خطر این ویروس بیشتر با ایجاد زگیل تناسلی ارتباط دارند، در حالی که برخی انواع پرخطر آن با تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان دهانه رحم مرتبط هستند.

غربالگری سرطان دهانه رحم تا چه سنی ادامه دارد؟

این متخصص ویروس‌شناسی پزشکی با بیان اینکه عفونت پایدار ناشی از انواع پرخطر HPV در بسیاری از موارد با بروز سرطان دهانه رحم ارتباط دارد، گفت: انجام غربالگری در سنین توصیه‌شده و پیگیری نتایج غیرطبیعی می‌تواند به شناسایی زودهنگام ضایعات پیش‌سرطانی و کاهش خطر پیشرفت بیماری کمک کند.

وی افزود: زنان باید با توجه به سن، سابقه غربالگری و شرایط پزشکی خود، درباره زمان شروع و فاصله تکرار آزمایش‌ها با پزشک مشورت کنند. در زنانی که دهانه رحم آن‌ها با جراحی برداشته نشده است، غربالگری معمولاً تا ۶۵ سالگی ادامه می‌یابد؛ با این حال، تصمیم‌گیری درباره توقف غربالگری در این سن به سابقه نتایج آزمایش‌ها و وجود یا نبود عوامل خطر بستگی دارد.

فرهادی ادامه داد: زنانی که سابقه ضایعات پیش‌سرطانی شدید یا سرطان دهانه رحم دارند، با نقص سیستم ایمنی مواجه هستند یا در دوران جنینی در معرض داروی دی‌اتیل‌استیل‌بسترول (DES) قرار گرفته‌اند، ممکن است به ادامه غربالگری در سنین بالاتر نیز نیاز داشته باشند.

وی تاکید کرد: بنابراین، توقف غربالگری صرفاً بر اساس رسیدن به سن ۶۵ سالگی برای همه زنان مناسب نیست و این تصمیم باید با توجه به سوابق پزشکی و نظر پزشک اتخاذ شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان با تاکید بر اهمیت آگاهی از نتایج آزمایش‌های غربالگری و پیگیری توصیه‌های پزشکی خاطرنشان کرد: زنان باید نتایج آزمایش‌های خود را با پزشک در میان بگذارند و در صورت مشاهده نتیجه غیرطبیعی پاپ اسمیر یا مثبت شدن آزمایش HPV، بدون نگرانی بی‌مورد، بررسی‌ها و پیگیری‌های لازم را انجام دهند.