انصاری: بازسازی‌های پس از جنگ نباید به قیمت تکرار خطا‌های زیست‌محیطی تمام شود
به گزارش گروه اجتماعی برنا، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست امروز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ در نشست با حسین میرزایی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، در سالن جلسات سازمان، با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط میان محیط زیست و جامعه اظهار کرد: در سال‌های گذشته، محیط زیست عمدتاً به‌عنوان موضوعی تخصصی و فنی مطرح بوده است؛ در حالی که بخش قابل توجهی از مسائل این حوزه ماهیت اجتماعی دارد و حل آنها بدون مشارکت و همراهی بخش‌های مختلف جامعه امکان‌پذیر نیست.
وی افزود: در بسیاری از موارد اقداماتی برای رفع مشکلات محیط زیستی صنایع و معادن انجام می‌شود، اما نمی‌توانیم این اقدامات را به زبان قابل فهم برای جامعه و فعالان محیط زیست بیان کنیم و زمینه گفت‌و‌گو و تعامل مؤثر را فراهم آوریم. تحقق فرهنگ محیط زیستی نیز نیازمند مشارکت واقعی بخش‌های مختلف جامعه است و نباید به فعالیت‌های نمادین و مناسبتی محدود شود.
انصاری با اشاره به پیامدهای محیط زیستی جنگ و ضرورت بررسی ابعاد مختلف خسارات ناشی از آن گفت: همچنان با آثار و پیامدهای محیط زیستی جنگ، از جمله آلودگی‌های نفتی و آسیب به تأسیسات و اکوسیستم‌های طبیعی مواجه هستیم. در همین راستا، ارزیابی خسارات واردشده به تالاب‌ها، جنگل‌ها و سایر زیست‌بوم‌ها و همچنین بررسی میزان آلاینده‌های منتشرشده، با همکاری گروه‌های دانشگاهی و متخصصان در حال انجام است تا از نتایج آن در پیگیری حقوقی خسارات، از جمله از طریق معاونت حقوقی ریاست جمهوری و بخش بین‌الملل، استفاده شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر ضرورت توجه به تجربه‌های گذشته در فرآیند بازسازی اظهار کرد: تجربه دوران پس از جنگ هشت‌ساله نشان می‌دهد که بی‌توجهی به ملاحظات محیط زیستی در برنامه‌های توسعه و بازسازی می‌تواند مشکلات جدی و بلندمدتی ایجاد کند. بخشی از مشکلات امروز، از جمله فرونشست زمین، ناشی از سیاست‌های گذشته در حوزه انتقال آب بین‌حوضه‌ای و بارگذاری گسترده صنایع در فلات مرکزی است؛ تصمیماتی که در آنها محیط زیست جایگاه متناسبی در فرآیند برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری نداشته است.
وی تصریح کرد: مهم‌تر از سرعت بازسازی، جهت‌گیری آن است. نمی‌توان صرفاً با هدف بازگرداندن سریع زیرساخت‌ها و تأسیسات به شرایط گذشته اقدام کرد، بدون آنکه پایداری محیط زیست و پیامدهای اجتماعی تصمیمات مورد توجه قرار گیرد. بازسازی باید به بازآفرینی تبدیل شود؛ به این معنا که ضمن جبران خسارات، مشکلات و خطا‌های گذشته نیز مورد توجه قرار گیرد و مسیر توسعه به سمت پایداری محیط زیستی هدایت شود.
انصاری با تأکید بر ضرورت ارتقای جایگاه محیط زیست در حکمرانی و تصمیم‌گیری خاطرنشان کرد: سازمان حفاظت محیط زیست برای تدوین سند سیاستی محیط زیست در حوزه بازسازی و انجام مطالعات اجتماعی و فرهنگی پیامدهای محیط زیستی جنگ، نیازمند همکاری و بهره‌گیری از تجربیات و تخصص پژوهشگران پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ابراز امیدواری کرد با همکاری این پژوهشگاه، ضمن انجام مطالعات دقیق و علمی، زمینه انتقال یافته‌های پژوهشی به فرآیند‌های حکمرانی و تصمیم‌گیری فراهم شود و ملاحظات محیط زیستی و اجتماعی در مسیر بازسازی و توسعه کشور جایگاه مؤثرتری پیدا کند.
