ربات‌ها هم‌بازی کودکان می‌شوند/ جایگاه نوآوری در صنعت اسباب‌بازی ایران کجاست؟+فیلم
گروه علمی و فناوری برنا/ زهرا وجدانی_ گسترش فناوری‌های نوظهور و ورود آنها به صنایع خلاق، به‌تدریج شکل طراحی و تولید محصولات روزمره را تغییر داده است، تغییری که صنعت اسباب‌بازی نیز از آن بی‌نصیب نمانده است. امروزه اسباب‌بازی‌ها دیگر صرفا ابزاری برای سرگرمی کودکان نیستند بلکه می‌توانند با بهره‌گیری از فناوری و طراحی‌های نوآورانه به بستری برای آموزش مهارت‌های فردی، اجتماعی و شناختی تبدیل شوند. پیوند میان بازی، فناوری و آموزش این ظرفیت را ایجاد کرده است که کودکان در جریان تجربه‌ای جذاب و تعاملی، مهارت‌هایی مانند مسئولیت‌پذیری، مراقبت، نظم و تعامل را بیاموزند، مهارت‌هایی که شکل‌گیری آنها در سال‌های نخست کودکی می‌تواند در رفتار و سبک زندگی آینده افراد نیز تاثیرگذار باشد.
در این میان طراحی اسباب‌بازی‌هایی که با تعریف ماموریت‌های مشخص، تعامل مستمر کودک و قابلیت‌های چندمنظوره تجربه‌ای فراتر از بازی متعارف ایجاد می‌کنند می‌تواند افق تازه‌ای پیش روی صنعت اسباب‌بازی قرار دهد. چنین محصولاتی با ترکیب خلاقیت، طراحی و فناوری، می‌توانند فاصله میان سرگرمی و یادگیری را کاهش دهند و نقش موثرتری در فرایند رشد و تربیت کودکان ایفا کنند.
در همین راستا در حاشیه نمایشگاه صنایع خلاق مانوین به سراغ یک جوان خلاق فناور رفتیم تا درباره اسباب‌بازی‌های نسل جدید، ایده شکل‌گیری محصول شرکت، قابلیت‌های این محصول در آموزش مهارت‌های مراقبتی و مسئولیت‌پذیری به کودکان و چگونگی پیوند خلاقیت و نوآوری با صنعت اسباب‌بازی گفت‌و‌گو کنیم.
فرزانه خوش‌نواز، عضو تیم شرکت بینش صنعت دانافن در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه علمی و فناوری خبرگزاری برنا درباره ویژگی‌های این محصول اظهار کرد: رویکرد اصلی تیم ما در طراحی محصولات این است که ابتدا یک نیاز را در جامعه و صنعت اسباب‌بازی شناسایی می‌کنیم سپس با انجام پژوهش‌های مرتبط آن نیاز را به یک ایده و فرم مشخص تبدیل کرده و در نهایت محصولی متناسب با آن طراحی می‌کنیم.
تمرین مسئولیت‌پذیری در قالب بازی
وی با اشاره به گروه سنی هدف این محصول گفت: ویژگی مهم اسباب‌بازی ما این است که مسئولیت‌پذیری را به کودکان سه تا هفت سال آموزش می‌دهد. در طراحی این محصول مجموعه‌ای از فعالیت‌های مراقبتی برای کودک در نظر گرفته شده است که باید آنها را به‌صورت منظم برای اسباب‌بازی انجام دهد.
خوش‌نواز ادامه داد: کودک در تعامل با این اسباب‌بازی باید کار‌هایی مانند غذا دادن، نوازش کردن و خواباندن آن را انجام دهد. این فعالیت‌ها در قالب یک برنامه روتین و طی یک بازه زمانی دوماهه تعریف شده‌اند تا کودک به‌تدریج انجام رفتار‌های مراقبتی و پذیرفتن مسئولیت را تمرین کند.
به گفته این جوان خلاق پس از پایان این دوره دوماهه، اسباب‌بازی از حالت اولیه خود خارج شده و اصطلاحا آنلاک می‌شود و قابلیت تبدیل شدن به چراغ خواب را پیدا می‌کند.
از رفتار‌های مراقبتی تا شکل‌گیری یک تجربه معنادار
وی با تاکید بر ارزش آموزشی این محصول بیان کرد: مزیت اصلی محصول ما این است که کودک در طول این دو ماه مجموعه‌ای از رفتار‌های مراقبتی را در تعامل با اسباب‌بازی تمرین می‌کند و از این طریق با مفهوم مسئولیت‌پذیری آشنا می‌شود. در واقع هدف این است که کودک در کنار تجربه بازی و سرگرمی انجام دادن وظایف مشخص و مراقبت مستمر از یک موجود یا وسیله را نیز تجربه کند.
خوش‌نواز با اشاره به رویکرد طراحی محصولات در این مجموعه اظهار کرد: ارزشی که ما به‌عنوان یک تیم در صنعت اسباب‌بازی دنبال می‌کنیم، این است که طراحی محصول را از یک نیاز واقعی و شناخته‌شده در جامعه آغاز کنیم یعنی ابتدا به سراغ مسئله‌ای برویم که واقعا در جامعه وجود دارد و برای آن کمبود یا نیازی احساس می‌شود.
وی افزود: تلاش ما این است که از شناسایی یک نیاز و انجام پژوهش درباره آن شروع کنیم سپس آن را به یک مفهوم تبدیل کرده و در نهایت به محصولی برسیم که بتواند آن مفهوم را در قالب یک تجربه ملموس به مخاطب منتقل کند.
عضو تیم این شرکت خلاق در پایان درباره وضعیت فعلی این محصول گفت: نمونه‌سازی اولیه اسباب‌بازی تندو انجام شده و پژوهش‌های مربوط به آن نیز به پایان رسیده است. در حال حاضر این محصول در مرحله پیش از تولید قرار دارد و امیدواریم فرآیند تولید آن به‌زودی آغاز شود.
ورود فناوری و خلاقیت به صنعت اسباب‌بازی می‌تواند تعریف سنتی بازی را تغییر دهد و فرصت‌های تازه‌ای برای آموزش و پرورش مهارت‌های کودکان ایجاد کند. اسباب‌بازی‌های رباتیک و تعاملی در صورت برخورداری از طراحی متناسب با نیاز‌های رشدی کودکان این ظرفیت را دارند که مفاهیمی مانند مسئولیت‌پذیری، مراقبت، نظم و حل مسئله را در قالب تجربه‌های بازی به آنها منتقل کنند.
اما مسئله مهم‌تر فاصله میان ظرفیت ایده‌پردازی و خلاقیت در کشور با جایگاه صنعت اسباب‌بازی ایران در بازارهای داخلی و جهانی است. چرا با وجود استعدادهای طراحی، توانمندی‌های فنی و ایده‌های نوآورانه، هنوز محصولات ایرانی در این صنعت به اندازه ظرفیت‌های موجود دیده نمی‌شوند؟ چه موانعی در مسیر تامین سرمایه، تولید انبوه، تجاری‌سازی، بازاریابی و رقابت با محصولات خارجی وجود دارد؟ آیا سیاست‌گذاری‌های فعلی و حمایت‌های نهاد‌های متولی صنایع خلاق پاسخگوی نیاز فعالان این حوزه است؟
در شرایطی که فناوری‌های نوظهور می‌توانند با خلاقیت و صنایع فرهنگی و آموزشی پیوند بخورند پرسش اساسی این است که چه زمانی قرار است این ظرفیت‌ها از مرحله ایده و نمونه‌سازی عبور کنند و به محصولات موفق و جریان‌ساز در بازار تبدیل شوند؟ جایگاه صنعت اسباب‌بازی در برنامه‌های توسعه صنایع خلاق کشور کجاست و متولیان این حوزه برای رفع موانع و فراهم کردن زمینه حضور محصولات ایرانی در بازارهای بین‌المللی چه برنامه عملیاتی و زمان‌بندی‌شده‌ای دارند؟ اینها پرسش‌هایی است که پاسخ شفاف به آنها می‌تواند مسیر آینده یکی از ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده صنایع خلاق کشور را روشن کند.
انتهای پیام/
