کارمندان قربانی ساعت‌ها پشت‌میزنشینی/ راهکار فناورانه برای پایان این کابوس چیست؟+فیلم
گروه علمی و فناوری برنا/ زهرا وجدانی _ زندگی مدرن با وجود تمام امکانات و سرعتی که برای انسان به ارمغان آورده سبک تازه‌ای از فعالیت‌های روزمره را نیز شکل داده است، سبکی که در آن ساعت‌های طولانی کار با رایانه، نشستن پشت میز و کاهش تحرک بدنی به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی بسیاری از افراد به‌ویژه کارمندان تبدیل شده است.
این تغییر سبک زندگی اگرچه در نگاه نخست ممکن است چندان نگران‌کننده به نظر نرسد، اما به‌تدریج زمینه‌ساز مشکلاتی مانند دردهای گردن و کمر، گرفتگی عضلات، اختلالات اسکلتی و عضلانی و خستگی‌های مزمن می‌شود؛ عارضه‌هایی که گاهی نشانه‌های اولیه آنها نادیده گرفته می‌شود و آثارشان در گذر زمان خود را بیشتر نشان می‌دهد.
در چنین شرایطی پرسش مهم این است که فناوری چگونه می‌تواند به کمک سلامت جسمانی افراد بیاید؟ آیا می‌توان با تلفیق دانش ارگونومی و فناوری‌های نوین محیط‌های کاری سالم‌تری ساخت و از پیامدهای جسمانی ساعت‌ها پشت‌میزنشینی کاست؟ ورود فناوری به زندگی روزمره و محیط کار لزوما به معنای استفاده از ابزار‌های پیچیده و گران‌قیمت نیست، گاهی یک محصول کاربردی و متناسب با نیاز‌های بدن می‌تواند بخشی از این مسیر را هموار کند.
در همین راستا در حاشیه نمایشگاه صنایع خلاق مانوین به سراغ یک فعال فناور در این زمینه رفتیم و درباره طراحی و تولید محصولات طبی و ارگونومیک، نقش فناوری ویبراتوری در کاهش تنش‌های عضلانی، ظرفیت تولید داخلی برای رقابت با نمونه‌های خارجی و چگونگی ورود نوآوری‌های ارگونومیک به زندگی کاری و روزمره مردم به گفت‌و‌گو پرداختیم.
مجید طاهری، مدیرعامل شرکت فناور فیت ارگو، در حاشیه نمایشگاه صنایع خلاق مانوین در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی و فناوری خبرگزاری برنا با تشریح روند شکل‌گیری این مجموعه اظهار کرد: این شرکت دانش‌بنیان در سال ۱۳۹۴ در شهرستان بیرجند و در پارک علم و فناوری خراسان جنوبی تاسیس شد و فعالیت خود را ابتدا در حوزه مداخلات ارگونومیک، آموزش مسائل اسکلتی و عضلانی و ارائه راهکار‌هایی برای بهبود شرایط ارگونومیک محیط‌های کاری آغاز کرد.
وی افزود: تجربه فعالیت در محیط‌های اداری و بررسی مشکلات جسمانی کارکنانی که ساعت‌های طولانی پشت میز می‌نشینند به‌تدریج این ایده را در مجموعه و تیم تحقیقاتی شکل داد که می‌توان برای کاهش مشکلات اسکلتی و عضلانی افراد پشت‌میزنشین و سالمندان راهکار‌هایی کاربردی طراحی کرد. این ایده‌ها در ادامه به ثبت اختراع و توسعه محصولات فناورانه منجر شد.
از ۲۲ ثبت اختراع تا تجاری‌سازی ۱۲ محصول ارگونومیک
مدیرعامل این شرکت فناور با اشاره به دستاورد‌های تحقیقاتی این مجموعه گفت: تاکنون ۲۲ اختراع در این شرکت به ثبت رسیده که از میان آنها ۱۲ مورد به محصول تبدیل شده و مراحل تولید و تجاری‌سازی را پشت سر گذاشته‌اند.
طاهری ادامه داد: محصولات شرکت با هدف پاسخ‌گویی به مشکلات بخش‌های مختلف بدن طراحی شده‌اند و از محصولات مرتبط با کف پا آغاز می‌شوند و تا ناحیه نشیمنگاه، پشت، گردن و سر را در بر می‌گیرند. تلاش ما این بوده است که برای بخش‌های مختلف بدن که در اثر نشستن طولانی‌مدت یا شرایط نامناسب کاری در معرض فشار و آسیب قرار می‌گیرند راهکار‌های متناسبی ارائه کنیم.
وی با معرفی برخی از محصولات این مجموعه بیان کرد: پشتی طبی ماساژور آلفا به‌نشین طبی ماساژور، زیرپایی ماساژور دابل و گردنی طبی ماساژور از جمله محصولات تولیدشده در این شرکت هستند که با ترکیب ملاحظات ارگونومیک و قابلیت ماساژ طراحی شده‌اند.
فناوری ویبراتوری با هدف اثرگذاری در عمق بافت بدن
این فناور درباره فناوری به‌کاررفته در محصولات ماساژوری این شرکت توضیح داد: مکانیزم اصلی مورد استفاده در این محصولات فناوری ویبراتوری است که با ایجاد ارتعاشات و امواج سینوسی تلاش می‌کند اثر ماساژ را از سطح بدن به لایه‌های عمیق‌تر منتقل کند.
به گفته وی این مکانیزم با هدف ایجاد ارتعاش در عمق حدود پنج تا هفت سانتی‌متری بدن طراحی شده است و مجموعه معتقد است این فناوری می‌تواند در کاهش گرفتگی‌های عضلانی بهبود احساس آرامش و کمک به رفع مشکلات ناشی از تنش‌های عضلانی موثر باشد.
طاهری با مقایسه محصولات این شرکت با نمونه‌های خارجی اظهار کرد: در بسیاری از نمونه‌های خارجی مکانیزم ماساژ بیشتر بر سطح بدن متمرکز است و اثر آن در عمق حدود نیم تا یک سانتی‌متری احساس می‌شود، اما در محصولات ما به دلیل مکانیزم مورد استفاده تلاش شده است ارتعاشات در عمق بیشتری از بدن نفوذ کند و تاثیر متفاوتی در تجربه ماساژ ایجاد شود.
وی افزود: هدف از طراحی این محصولات تنها ایجاد احساس خوشایند ناشی از ماساژ سطحی نیست بلکه تلاش کرده‌ایم با استفاده از فناوری ارتعاشی به کاهش تنش‌های عضلانی و ایجاد آرامش و آسایش بیشتر برای افرادی که با درد‌ها و گرفتگی‌های جسمانی مواجه هستند کمک کنیم.
رقابت با نمونه‌های خارجی و کاهش وابستگی به واردات
این فناور خلاق با اشاره به ظرفیت محصولات داخلی برای رقابت با نمونه‌های خارجی یکی از مهمترین چالش‌های این حوزه را ناشناخته‌بودن محصولات در بازار و آگاهی ناکافی مصرف‌کنندگان از کاربرد‌های آنها دانست.
وی در این باره گفت: بخش قابل‌توجهی از جامعه به‌ویژه افرادی که ساعت‌های طولانی پشت میز می‌نشینند ممکن است با مشکلات جسمانی مرتبط با وضعیت نامناسب نشستن مواجه باشند. ما تلاش کرده‌ایم برای بخش‌های مختلف بدن این افراد محصولاتی طراحی کنیم، اما یکی از مشکلات فعلی این است که محصولات هنوز به اندازه کافی در بازار شناخته‌شده نیستند و مشتریان هدف نیز همیشه از کاربرد آنها و مشکلاتی که می‌توانند در کاهش آنها موثر باشند اطلاع ندارند.
طاهری با تاکید بر اهمیت معرفی صحیح محصولات داخلی بیان کرد: اگر مصرف‌کنندگان بدانند هر محصول برای چه گروهی طراحی شده و در چه شرایطی می‌توانند از آن استفاده کنند ظرفیت بازار این محصولات افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی تولید داخلی می‌تواند در کاهش خروج ارز از کشور و جلوگیری از واردات محصولات خارجی به‌ویژه محصولات بی‌کیفیت نقش موثری داشته باشد.
وی با بیان اینکه قیمت محصولات این شرکت در مقایسه با نمونه‌های خارجی رقابتی است افزود: محصولات ما از نظر قیمت در بسیاری از موارد پایین‌تر از نمونه‌های خارجی عرضه می‌شوند. در بازار داخلی نیز در حوزه محصولات ارگونومیک رقابت‌پذیری مناسبی داریم. در بخش محصولات ماساژوری هم تلاش کرده‌ایم با ارائه محصولاتی با قیمت اقتصادی امکان دسترسی مصرف‌کنندگان بیشتری را به این فناوری فراهم کنیم.
از خلاقیت و نوآوری تا تجاری‌سازی و صادرات
این فناور حضور در نمایشگاه صنایع خلاق مانوین را فرصتی برای معرفی ظرفیت تبدیل ایده‌های نوآورانه به محصولات تجاری دانست و اظهار کرد: خلاقیت و نوآوری زمانی می‌تواند به یک دستاورد اقتصادی و صنعتی تبدیل شود که از یک ایده اولیه فراتر برود یک مشکل واقعی در جامعه را شناسایی کند و برای آن راهکار عملی ارائه دهد.
وی افزود: فعالیت ما نیز از شناسایی مشکلات افراد در جامعه و محیط‌های کاری آغاز شد. سپس این ایده‌ها در قالب نوآوری و اختراع توسعه پیدا کردند و در نهایت به محصولاتی رسیدند که اکنون تجاری‌سازی شده و به بازار عرضه می‌شوند. به اعتقاد ما همین فرایند تبدیل یک نیاز واقعی به ایده، نوآوری، محصول و در نهایت یک فعالیت تجاری نمونه‌ای از ظرفیت صنایع خلاق است.
طاهری با اشاره به برنامه‌های صادراتی این مجموعه خاطرنشان کرد: در حال حاضر با دو تا سه کشور در حال مذاکره هستیم و در آستانه نهایی‌کردن قرارداد‌هایی برای صادرات محصولات شرکت به کشورهای حوزه خلیج فارس و کشورهای همسایه قرار داریم.
وی ابراز امیدواری کرد که با توسعه بازار و معرفی بیشتر محصولات زمینه حضور گسترده‌تر تولیدات داخلی در بازار‌های منطقه فراهم شود و ظرفیت شرکت‌های فناور ایرانی در حوزه محصولات طبی و ارگونومیک بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
توسعه محصولات طبی و ارگونومیک نشان می‌دهد که فناوری می‌تواند فراتر از ابزار‌های دیجیتال و تجهیزات پیچیده به یکی از راهکار‌های بهبود کیفیت زندگی و سلامت جسمانی افراد تبدیل شود. با این حال تجاری‌سازی چنین محصولاتی تنها به ثبت اختراع و توانایی تولید محدود نمی‌شود، آگاهی‌بخشی به مصرف‌کنندگان، اعتمادسازی، دسترسی آسان به محصولات و اثبات کارآمدی آنها نیز از عواملی است که می‌تواند مسیر ورود این نوآوری‌ها به زندگی روزمره مردم را هموار کند. از سوی دیگر حمایت از تولیدکنندگان داخلی و فراهم‌کردن زمینه رقابت با نمونه‌های خارجی می‌تواند به کاهش وابستگی به واردات و توسعه بازار محصولات فناورانه ایرانی کمک کند.
اما پرسش اساسی اینجاست: در شرایطی که ساعت‌های طولانی پشت‌میزنشینی به بخشی از زندگی کاری مردم تبدیل شده است چرا هنوز فناوری و نوآوری در حوزه سلامت و ارگونومی جایگاه پررنگی در محیط‌های کاری پیدا نکرده‌اند و چه زمانی قرار است پیشگیری از آسیب‌های جسمانی به جای درمان عوارض آنها به اولویت زندگی کاری ما تبدیل شود؟ آیا مدیران کلان و سیاست‌گذاران این حوزه منتظرند مشکلات جسمانی نیروی کار به هزینه‌های سنگین درمان تبدیل شود تا ضرورت حمایت از این فناوری‌ها و ورود آنها به محیط‌های کاری را جدی بگیرند؟
انتهای پیام/
